DZIAŁANIE CZŁOWIEKA JAKO KATEGORIA RÓŻNICUJĄCA I JEJ IMPLIKACJE DLA PEDAGOGII

KATARZYNA SZYMALA

DOI: http://dx.doi.org/10.21697/fp.2015.2.04

Abstrakt


Celem artykułu jest wskazanie na podstawie tekstu Osoba i czyn Karola Wojtyły na zasadność powrotu do personalistycznej koncepcji działania osoby jako tra- dycji myślenia niezbędnej do przywrócenia znaczenia wychowaniu we współczesnym kontekście kulturowym. Punktem wyjścia rozważań jest stwierdzenie, że wpisanie edu- kacji w dominujący w przestrzeni publicznej neoliberalny, technologiczny oraz eugeniczny kontekst redukuje pojęcie działania edukacyjnego. Przywołane konteksty łączy rozumienie kształcenia jako działania nastawionego bardziej na wynik niż na sam proces, dążącego do ulepszenia procesu edukacyjnego czy wręcz do przejęcia nad nim kontroli. Tylko wtedy, gdy przyjmie się – wbrew postulatom transhumanizmu – że działanie człowieka jest ka- tegorią różnicującą, to znaczy, że rzeczywiście różni się ono od aktywności zwierząt czy maszyn, możliwa jest obrona jego racjonalności w obszarze wychowania.


Słowa kluczowe


filozofia działania; personalizm; wychowanie; samowychowanie; neo- liberalizm; eugenika; cyborgizacja edukacji

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Bakke M. (2010). Bio-transfiguracje. Sztuka i estetyka posthumanizmu. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

Buttiglione R. (1994). Kilka uwag o sposobie czytania „Osoby i czynu”, tłum. Styczeń

T. W: Styczeń T. i in. (red.). „Osoba i czyn” oraz inne studia antropologiczne. Lublin: Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego Uniwersytetu Lubelskiego, s. 11-42.

Chutorański M., Szwabowski O., Moroz J. (2014). O projekcie „Subsumacje eduka- cji”. „Parezja”, nr 2, s. 139-146.

Czerepaniak-Walczak M. (red.). (2013). Fabryki dyplomów czy universitas? O „nad- wiślańskiej” wersji przemian w edukacji akademickiej. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Gutek G.L. (2007). Filozoficzne i ideologiczne podstawy edukacji, tłum. Kacmajor A., Sulak A. Gdańsk: GWP.

Klichowski M., Przybyła M. (2013). Cyborgizacja edukacji – próba konceptualizacji. „Studia Edukacyjne”, nr 24, s. 143-154.

Klichowski M. (2014). Narodziny cyborgizacji. Nowa eugenika, transhumanizm i zmierzch edukacji. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

Kupisiewicz C., Kupisiewicz M. (red.). (2009). Słownik pedagogiczny. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Kowal S. (2014). Personalizacja kształcenia. Wystąpienie na I Ogólnopolskim Kongresie Tutoringu, Warszawa 16-17 maja 2014. Organizator: Collegium Wratislaviense.

Kunowski S. (2004). Podstawy współczesnej pedagogiki. Warszawa: Wydawnictwo Salezjańskie.

Kwaśnica R. (2007). Dwie racjonalności. Od filozofii sensu ku pedagogice ogólnej. Wrocław: Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej Edukacji TWP. Kwieciński Z. (2012). Pedagogie postu. Preteksty – konteksty – podteksty. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Lorda J.L. (2011). Humanizm. Dobra niewidzialne, tłum. Roszak P. Toruń: Kunke Poligrafia.

Michałowska D.A. (2013). Neoliberalizm i jego (nie)etyczne implikacje edukacyjne. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

Nalaskowski A. (2013). Szkoły jednopłciowe – powrót do intymności kształcenia. „Paedagogia Christiana”, nr 1/31, s. 1-8.

Nowak M. (1999). Wiedza o wychowaniu w perspektywie pedagogiki personalistycz- nej. W: Gnitecki J., Rutkowiak J. (red.). Pedagogika i edukacja wobec nadziei i za- grożeń współczesności. Materiały z III Ogólnopolskiego Zjazdu Pedagogicznego. Warszawa: Polskie Towarzystwo Pedagogiczne.

Pilch T. (red.). (2003). Encyklopedia pedagogiczna XX wieku. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie „Żak”.

Podsiad A. (2000). Słownik terminów i pojęć filozoficznych. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax.

Sośnicki K. (1967). Istota i cele wychowania. Warszawa: Nasza Księgarnia. Spaemann R. (2001). Osoby. O różnicy między kimś a czymś, tłum. Merecki

J. Warszawa: Oficyna Naukowa.

Styczeń T. i in. (red.). (1994). „Osoba i czyn” oraz inne studia antropologiczne. Lublin: Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego Uniwersytetu Lubelskiego.

Szwabowski O. Edukacja jako oszustwo, dostępny na: http://www.praktykateo- retyczna.pl/oskar-szwabowski-edukacja-jako-oszustwo/ (otwarty 16.05.2015).

Wojtyła K. (1985). Osoba i czyn. Kraków: Polskie Wydawnictwo Teologiczne.

Wołk Z. (2005). Świat jako market. Edukacja, praca, doradzanie w neoliberalnej rzeczywistości. W: Kargulowa A., Kwiatkowski S.M., Szkudlarek T. (red. nauk.). Rynek i kultura neoliberalna a edukacja. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”, s. 73-86.

Zamojski P. Dialektyka funkcjonalizacji szkoły. Tezy do wykładu dostępne na: http:// subsumcjeedukacji.blogspot.com/2014/04/wykad-dra-piotra-zamojskiego-pt. html (otwarty 16.05.2015).

Zamojski P. (2010). Miejsce normatywności w dyskursie pedagogiki: ku pojmowaniu działania edukacyjnego jako kwestii etycznej. W: Michalak J. (red. nauk.). Etyka i profesjonalizm w zawodzie nauczyciela. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Zewnętrzne odnośniki

  • Obecnie brak jakichkolwiek odnośników.


ISSN (Print): 2083-6325 

ISSN (Online): 2449-7142