ROZWÓJ WYBRANYCH OBSZARÓW WSPÓŁCZESNEJ NIEMIECKIEJ PEDAGOGIKI

Jerzy Stochmiałek

Abstrakt


Niemiecka pedagogika znajduje się w trakcie licznych wyzwań związanych z modernizacją teorii i praktyki edukacji. Znaczący wkład do jej rozwoju wnoszą prace Profesora Dietricha Bennera.
W artykule zaprezentowano wybrane obszary oraz tendencje przemian we współczesnej niemieckiej pedagogice, w tym w obszarze edukacji dorosłych, pedagogiki leczniczej i społecznej. Szczególna uwaga
zwrócona została na takie zagadnienia, jak:
– uwagi terminologiczne obejmujące zwłaszcza pojęcia – andragogika, edukacja dorosłych, pedagogika lecznicza oraz terminy pokrewne;
– najważniejsze trendy, tendencje i obszary badań prowadzonych przez niemieckich andragogów;
– konstytuowanie się podstawowych struktur współczesnej niemieckiej edukacji dorosłych;
– organizacja i kierowanie we współczesnej niemieckiej edukacji dorosłych;
– instytucjonalizacja badań oraz współpraca teoretyków i praktyków.
Europejska współpraca andragogów i pracowników socjalnych w obszarze krajów języka niemieckiego, realizowana jest m.in. w ramach konferencji Sekcji Edukacji Dorosłych Niemieckiego Towarzystwa Nauk o Wychowaniu oraz Niemieckiego Kongresu Pracy Socjalnej
i sympozjów poświęconych międzynarodowej pedagogice leczniczej i pedagogice specjalnej.


Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Arnold R., Padagogische Professionalisierung betrieblicher Bildungsarbeit. Explorative Studie zur Ermittlung Weiterbildung srelevanter Deutungsmuster des betrieblichen Bildungspersonals, Lang Verlag Frankfurt/Main 1983.

Aschenbrenner L., Centrum Rodziny i Matki w Konigswiesen – nową formą samopomocy rodziców, [w:] Kierunki rozwoju współczesnej pedagogiki opiekuńczej i specjalnej, red. J. Stochmiałek, WSP w Częstochowie, Częstochowa 1993.

Baus M., Frauen verandern sich. Erfahrungen mit Ausbildungskursen zur Wiedereingliederung von Frauen in Buroberufe mit modernen Technologien, Jaeger, Speyer 1988.

Benner D., Edukacja jako kształcenie i kształtowanie. Moralność, kultura, demokracja, religia, wyb. i tłum. z jęz. niem. D. Stępkowski, Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa 2008.

Bohmer M., Weiterbildung und Berufschancen fur Frauen in Rheinland- Pfalz, „Zeitschrift fur Weiterbildung in Rheinland-Pfalz” 2 (1988).

Dauber H., Erwachsenenbildung–Weiterbildung, [w:] Handbuch Sozialarbeit/Sozialpadagogik, red. H. Eyferth, H.-U. Otto, H. Thiersch, Luchterhand Verlag, Neuwied Kriftel, Berlin 1984, s. 291-304.

Dauber H., Lernfelder der Zukunft. Perspektiven Humanistischer Padagogik, Klinkhardt, Bad Heilbrunn 1997.

Dauber H., Selbstorganisation und Teilnehmerorientierung, [w:] Teilnehmerorientierung und Selbststeuerung in der Erwachsenenbildung, red. G. Breloer, H. Dauber, H. Tietgens, Westermann, Braunschweig 1980.

Diagnoza dla osób niepełnosprawnych, red. D. Lotz, K. Wenta, W. Zeidler, Uniwersytet Szczeciński, Europejska Akademia Pedagogiki Leczniczej, Szczecin 2002.

Didaktik der Erwachsenenbildung, red. H.-D. Raapke, W. Schulenberg (Handbuch der Erwachsenenbildung, t. 7), Stuttgart 1985.

Empirische Forschung und Theoriebildung in der Erwachsenenbildung. Dokumentation der Jahrestagung der Sektion Erwachsenenbildung der Deutschen Gesellschaft fur Erziehungswissenschaft vom 21. Bis 23. September 2006 an der Justus-Liebig Universitat in Giesen, red. G. Wiesner, Ch. Zeuner, H. J. Forneck, Schneider Verlag Hohengehren,

Baltmannsweiler 2006.

Erwachsenenbildung, red. E. Schmitz, H. Tietgens (Enzyklopadie Erziehungswissenschaft, t. 11), Stuttgart 1984.

Ethische Prinzipien der Erwachsenenbildung. Verantwortlich fur was und vor wem?, red. W. Gieseke, E. Meueler, E. Nuissl, Kassel 1991.

Faulstich P., Faulstich-Wieland H., Nuissl E., Weinberg J., Brokmann- Nooren Ch., Raapke H., Weiterbildung fur die 90er Jahre. Gutachten uber zukunftsorientierte Angebote, Organisationsformen und Institutionen, Juventa Verlag, Weinheim 1992.

Faulstich P., Weiterbildung in den „funf neuen Landern” und Berlin, Hans Bockler Stiftung, Dusseldorf 1993.

Faulstich P., Arbeitsorientierte Erwachsenenbildung, Aarau, Frankfurt/Main 1981.

Faulstich-Wieland H., Frauenbewegung, [w:] Faulstich P., Faulstich-Wieland H., Nuissl E., Weinberg J., Brokmann-Nooren Ch., Raapke H., Weiterbildung fur die 90er Jahre. Gutachten uber zukunftsorientierte Angebote, Organisationsformen und Institutionen, Juventa Verlag, Weinheim 1992.

Gnahs D., Theoriebezuge aktueller Weiterbildungsforschung, „Report” 28 (2005) 1, s. 141-146.

Griese H. M., Z badań nad socjalizacją dorosłych jako podstawową kategorią andragogiki, oprac. i tłum. z jęz. niem. J. Stochmiałek, [w:] Problemy i dylematy andragogiki, red. M. Marczuk, Wydawnictwo UMCS, Lublin–Radom 1994.

Griese H. M., Multikulturowa pedagogika wobec procesów globalizacji, [w:] Pedagogika i edukacja wobec nowych wspólnot i różnic w jednoczącej się Europie, red. E. Malewska, B. Śliwerski, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2002.

Haeberlin U., Allgemeine Heilpadagogik, Verlag Paul Haupt, Bern–Stuttgart 1985.

Hamburger F., Migracja: polityczne reakcje i pedagogiczne wymagania, [w:] Rozwój systemu opieki i resocjalizacji, red. J. Stochmiałek, WSP w Częstochowie, Częstochowa 1994.

Handbuch Erwachsenenbildung/Weiterbildung, red. ROKU Tippelt ROKU, Leske–Budrich, Opladen 1994.

Harke E., Padagogische und psychologische Probleme der Erwachsenenbildung, Verlag Volk und Wissen, Berlin 1966.

Heilpadagogik in Praxis, Forschung und Ausbildung. Aktuelle Beitrage zum Profil einer Handlungswissenschaft, Berufsverband der Heilpadagogen, BHP – Verlag, Berlin 2006.

Hoffer-Mehlmer M., Profesjonalizacja pracy socjalnej w Niemczech, [w:] Problemy współczesnej edukacji w niemieckich i polskich opracowaniach, red. J. Stochmiałek, Wydawnictwo Instytutu Technologii Eksploatacji, Warszawa–Radom 1995, s. 151-159.

Holzapfel G., Professionalisierung und Weiterbildung bei Leh rern und Ausbildern. Eine explorative Studie uber Lehrer- und Ausbilderweiterbildung in Baden-Wurttemberg, Beltz Verlag, Weinheim– Basel 1975.

Hoyningen-Suess U., Der Kongress der Internationalen Gesellschaft fur Heilpadagogik in Genf 1939 als Wegscheide einer historischen Disziplinierung, [w:] Heilpadagogik in Praxis, Forschung und Ausbildung. Aktuelle Beitrage zum Profil einer Handlungswissenschaft, Berufsverband der Heilpadagogen, BHP – Verlag, Berlin 2006.

Internationale und vergleichende Heil- und Sonderpadagogik. Aktuelle Diskussionen, Ergebnisse und Herausforderungen, red. F. Albrecht, A. Burli, A. Erdelyi, Verlag Klinkhardt, Bad Heilbrunn 2006.

Kade S., Frauenbildung. Eine themenorientierte Dokumentation, Padagogische Arbeitsstelle DVV, Frankfurt a.M. 1991.

Klein F., Meinertz F., Heilpadagogik. Ein padagogisches Lehrbuch, Klinkhard Verlag, Bad Heilbrunn 1999.

Knoll J. H., Strukturelemente und Tendenzen der Erwachsenenbildung in der Bundesrepublik Deutschland, „Internationales Jahrbuch der Erwachsenenbildung” 12/13 (1984/85), s. 233-264.

Kosten und Finanzierung der beruflichen und nichtberuflichen Weiterbildung, red. D. Kuhlenkamp, H. G. Schuetze, Diesterweg Verlag, Frankfurt/Main 1982.

Krise der Arbeitsgesellschaft – Zukunft der Weiterbildung, red. E. Schultz, Frankfurt/Main 1985.

Lipkowski O., Pedagogika specjalna. Zarys, PWN, Warszawa 1981.

Marketing fur die Erwachsenenbildung, red. W. Sarges, F. Haeberlin, Verlag Schmidt, Hannover–Dortmund–Darmstadt–Berlin 1980.

Meueler E., Die Turen des Kafigs. Wege zum Subjekt in der

Erwachsenenbildung, Klett-Cotta Verlag, Stuttgart 1993.

Meueler E., Kryzysy uczą zmian w myśleniu. Pedagogika dorosłych a przemiany społeczne, [w:] Pedagogika wobec kryzysow życiowych, red. J. Stochmiałek, Wydawnictwo Instytutu Technologii Eksploatacji, Warszawa–Radom 1998.

Meueler E., Selbstorganisiertes Lernen, [w:] Worterbuch der

Weiterbildung, red. G. Dahm i in., Kosel, Munchen 1980.

Meueler E., Wie aus Schwache Starke wird. Vom Umgang mit

Lebenskrisen, Rowohlt Verlag, Reinbek bei Hamburg 1989.

Moor P., Heilpadagogisches Lehrbuchl, Verlag Hans Huber, Bern 1965.

Nuissl E, Fortbildung von Mitarbeitern und Mitarbeiterinnen in Erwachsenenbildungseinrichtungen, [w:] Profesjonalizacja akademickiego kształcenia andragogicznego. Materiały z polsko-niemieckiego seminarium w Łodzi w dniach 25-28 sierpnia 1993 roku, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 1994.

Nuissl E., Europaische Perspektiven der Erwachsenenbildung, Bertelsmann Verlag, Bielefeld 2010.

Otto H.-U., Seibel F. W., BA/MA – eine neue Reform. Aber auch neue Chance fur ein modernes Studium der Sozialarbeit/Sozialpadagogik in Deutschland?, „Neue Praxis” 4 (2001), s. 421-423.

Otto V., Tendenzen der Veranderungen der deutschen Erwach senenbildung nach 1945, [w:] Profesjonalizacja akademickiego kształcenia andragogicznego. Materiały z polsko-niemieckiego seminarium w łodzi w dniach 25-28 sierpnia 1993 roku, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 1994.

Paltzer A., Internationale Gesellschaft heilpadagogischer Berufsund Fachverbande hat ihr Geburtsgewicht verdoppelt, „Heilpadagogik. de” (2007) 1, s. 51.

Perspektiven und Probleme der Erwachsenenbildung in den Neuen Bundeslandern, red. K. Derichs-Kunstmann, P. Faulstich, Ch. Schiersmann, R. Tippelt, DGfE, Frankfurt/Main 1994.

Poggeler F., Neue Tendenzen der Erwachsenenbildung in der Bundesrepublik Deutschland, [w:] Profesjonalizacja akademickiego kształcenia andragogicznego. Materiały z polsko-niemieckiego seminarium w łodzi w dniach 25-28 sierpnia 1993 roku, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 1994.

Profesjonalizacja akademickiego kształcenia andragogicznego. Materiały z polsko-niemieckiego seminarium w łodzi w dniach 25-28 sierpnia 1993 roku, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 1994.

Professionalitat zwischen Praxis, Politik und Disziplin. Dokumentation der Jahrestagung der Sektion Erwachsenenbildung der Deutschen Gesellschaft fur Erziehungswissenschaft vom 25.-27. September 2008 an der Freien Universitat Berlin, red. Ch. Hof, J. Ludwig, B. Schaffer, Schneider Verlag Hohengehren, Baltmannsweiler 2010.

Prokop E., Lernen unter Erwachsenen. Didaktik der Erwach senenbildung bei freien Tragern, Kosel, Munchen 1983.

Przybylska E., System edukacji dorosłych w Republice Federalnej Niemiec, Wydawnictwo Instytutu Technologii Eksploatacji, Radom 1999.

Psychologie fur die Erwachsenenbildung/Weiterbildung. Ein

Handbuch in Grundbegriffen, red. W. Sarges, R. Fricke, Hogrefe-Verlag, Gottingen 1986.

Reischmann J., Andragogik: Wissenschaft von der Bildung Erwachsener, [w:] Qualifizierung des Personals in der Erwachsenenbildung, red. K. Derichs-Kunstmann, P. Faulstich, R. Tippelt, Frankfurt/M. 1996.

Schoger W., Andragogik? Zur Begrundung einer Disziplin von der Erwachsenenbildung/Weiterbildung, Schneider Verlag Hohengehren, Baltmannsweiler 2004.

Schulenberg W., Transformationsprobleme der Weiterbildung, Wester - man, Braunschweig 1975.

Siebert H., Erwachsenenpadagogische Didaktik, [w:] Erwachsenenbildung (Enzyklopadie Erziehungswissenschaft, t. 11), Klett-Cotta, Stuttgart 1984.

Siebert H., Theoriebildung und empirische Forschung der Erwachsenen - bildung seit 1965, „Bildung und Erziehung” 34(1981)3, s. 309-320.

Siebert H., Theorien der Erwachsenenbildung: Phasen – Richtungen – Kontroversen, Juventa Verlag, Weinheim–Munchen 2009.

Siebert H., Wissenschaftliche Forschung und Theoriebildung zur Erwach - senenbildung, [w:] Profesjonalizacja akademickiego kształcenia andragogicznego. Materiały z polsko-niemieckiego seminarium w Łodzi w dniach 25-28 sierpnia 1993 roku, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 1994.

Siebert H., Dahms W., Karl Ch., Lernen und Lernprobleme in der Erwachsenenbildung, Schoningh Verlag, Paderborn–Munchen–Wien–Zurich 1982.

Sozialisation im Erwachsenenalteroku Ein Reader zur Einfuhrung in ihre theoretischen und empirischen Grundlagen, red. H. M. Griese, Weinheim–Basel 1979.

Speck O., System Heilpadagogik. Eine okologisch reflexive Grundlegung, Ernst Reinhardt Verlag, Munchen 2003.

Soziale Arbeit im offentlichen Raum. Soziale Gerechtigkeit in

der Gestaltung des Sozialen. Hans-Uwe Otto zum 65. Geburtstag, red. W. Thole, P. Cloos, F. Ortmann, V. Ftrutwolf, VS Verlag fur Sozialwissenschaften, Wiesbaden 2005.

Stand und Aufgaben der empirischen Forschung zur Erwachsenenbildung. Jahrestagung 1985 der Kommission Erwachsenenbildung der DGfE, Bremen 1986.

Stochmiałek J., Wspołczesne problemy oświaty dorosłych w Niemczech, [w:] Problemy wspołczesnej edukacji w niemieckich i polskich opracowaniach, red. J. Stochmiałek, Wydawnictwo Instytutu Technologii Eksploatacji, Warszawa–Radom 1995, s. 97-115.

Strukturen Lebenslangen Lernens. Dokumentation der Jahrestagung der Sektion Erwachsenenbildung der Deutschen Gesellschaft fur Erziehungswissenschaft vom 27.-29. September 2007 an der Universitat Bremen, red. Ch. Hof, J. Ludwig, Ch. Zeuner, Schneider Verlag Hohengehren, Baltmannsweiler 2009.

Teilhabe an der Erwachsenenbildung und gesellschaftliche Modernisierung. Dokumentation der Jahrestagung 2005 der Sektion Erwachsenen - bildung der DGfE, red. G. Wiesner Ch. Zeuner, H. J. Forneck, Schneider Verlag Hohengehren, Baltmannsweiler 2006.

Vorstands- und Geschaftsbericht. Dezember 2005 bis November 2006, „Heilpaedagogik.de” (2007)1, s. 31-32.

Wittpoth J., Einfuhrung in die Erwachsenenbildung, Verlag Barbara Budrich, Opladen–Farmington Hills 2006.

Wolf G., Zur Konstruktion des Erwachsenen. Grundlagen einer erwachsenenpadagogischen Lerntheorie, VS Verlag, Wiesbaden 2011.

Zeidler W., Przedmowa do wydania polskiego, [w:] O. Speck, Niepełnosprawni w społeczeństwie. Podstawy ortopedagogiki, tłum. jęz. niem. W. Zeidler, A. Skrzypek, D. Gącza, D. Szarkowicz, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2005.

Zewnętrzne odnośniki

  • Obecnie brak jakichkolwiek odnośników.


ISSN (Print): 2083-6325 

ISSN (Online): 2449-7142