Aksjologiczne dylematy niepełnosprawności w postintegracyjnej przestrzeni społecznej

Maria Chodkowska

DOI: http://dx.doi.org/10.21697/fp.2016.1.02

Abstrakt


Przez wiele stuleci osoby z defektami cielesnymi lub umysłowymi postrzegane były jako należące do gorszej kategorii, a nawet niegodne życia. Takie postawy wygenerowały szereg stereotypów stanowiących podstawę dyskryminacji. Chrześcijaństwo wprawdzie zmieniło ogólne nastawienie do tych osób, jednak w praktyce różnice były niewielkie: pogardę zastąpiła litość, co rozwinęło bogate tradycje żebractwa opartego na miłosierdziu i jałmużnie, wpisane w główne nakazy tej religii. Rzeczywiste zmiany ukierunkowane na integrację osób niepełnosprawnych to dopiero ubiegłe stulecie, przy czym w różnych krajach przybierały one różne tempo, czasem następował całkowity regres, tak jak miało to miejsce w Niemczech nazistowskich. W Polsce dążenie do integracji osób niepełnosprawnych poprzez ich edukację i rehabilitację rozpoczęło się już w okresie międzywojennym, a lata PRL-u te działania mocno zintensyfikowały. Jednak dopiero po roku 1989 rozwinęła się polityka prointegracyjna, ukierunkowana nie tylko na edukację i rehabilitację, ale również na rzeczywistą i kompleksową normalizację warunków życia niepełnosprawnych, zespoloną z równoczesnymi działaniami mającymi na celu kształtowanie świadomości osób niepełnosprawnych oraz modyfikowanie postaw wobec ich problemów. Wysiłki te, podejmowane w kontekście światowych zmian w percepcji potrzeb i możliwości osób niepełnosprawnych, sprawiają, że integracja staje się coraz bardziej widoczna we wszystkich obszarach społecznego funkcjonowania, tj. w szkole, na uczelni, w zakładzie pracy, na ulicy, w sąsiedztwie, kinie itp. Natomiast wciąż jeszcze nierozwiązane pozostają kontrowersyjne kwestie aksjologiczne, odsuwane lub zupełnie pomijane zarówno w opracowaniach specjalistycznych, jak i dyskursie społecznym. Ostatni etap procesów integracyjnych, który nazywam postintegracyjnością, to czas zajęcia się tymi kwestiami, upubliczniania ich i szukania optymalnych rozwiązań. W opracowaniu tym przedstawiłam trzy tego typu kwestie, tj. seksualność osób niepełnosprawnych, aborcję płodów uszkodzonych i prawo do pomocy w zakończeniu życia osobom niezdolnym fizycznie do takiego działania.


Słowa kluczowe


integracja, postintegracja, seksualność osób niepełnosprawnych, aborcja płodu uszkodzonego, eutanazja

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Fornalik I. (2010). Dojrzewanie. Miłość. Seks. Poradnik dla rodziców osób z niepełnosprawnością intelektualną. Warszawa: Stowarzyszenie rodzin i opiekunów osób z zespołem Downa „Bardziej kochani”.

Galewicz W. (red.) (2010). Początki ludzkiego życia. Antologia bioetyki. T. 2. Kraków: Wydawnictwo Elektron.

Głodkowska J., Giryński A. (red.). (2005). Seksualność osób z niepełnosprawnością intelektualną – uwalnianie od schematów i uprzedzeń. Warszawa: Wydawnictwo APS.

Jaczewski A. (2013). Seksualność osób niepełnosprawnych – współczesne pola dyskusji i polemiki badawczej. W: Kijak R. (red.). Seksualność – niepełnosprawność – rzeczywistość. Współczesne konteksty badawcze w problematyce seksualności człowieka z niepełnosprawnością. Warszawa: Instytut Rozwoju Służb Społecznych.

Kijak R. (2010). Seks i niepełnosprawność. Doświadczenia seksualne osób z niepełnosprawnością intelektualną. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.

Kijak R. (red.). (2013). Seksualność – niepełnosprawność – rzeczywistość. Warszawa: Instytut Rozwoju Służb Społecznych.

Kijak R. (2013). Wprowadzenie w problematykę seksualności osób z niepełnosprawnością – między teorią a empirią. W: Kijak R. (red.). Seksualność – niepełnosprawność – rzeczywistość. Warszawa: Instytut Rozwoju Służb Społecznych.

Kirenko J., Lew-Starowicz Z. (2001). Seks po uszkodzeniach rdzenia kręgowego. Ryki: Wyższa Szkoła Umiejętności i Zarządzania.

Kościelska M. (2004). Niechciana seksualność. O ludzkich potrzebach osób niepełnosprawnych intelektualnie. Warszawa: Jacek Santorski & Co.

Ostrowska A. (2015). Niepełnosprawni w społeczeństwie 1993–2013. Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN.

Ostrowska A. (red.). (2007). O seksualności osób niepełnosprawnych. Warszawa: Instytut Rozwoju Służb Społecznych.

Parchomiuk M. (2013). Postawy pedagogów specjalnych wobec seksualności osób z niepełnosprawnością intelektualną. Lublin: Wydawnictwo UMCS.

Rzedzicka K., Kobylańska A. (red.). (2003). Dorosłość, niepełnosprawność, czas współczesny. Na pograniczu pedagogiki specjalnej. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.

Stepulak M. (red.). (2010). Małżeństwo i rodzina wobec aborcji. Lublin: Wydawnictwo Naukowe KUL.

Szewczyk K. (2009). Bioetyka. Medycyna na granicach życia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Ślęczek-Czakon D. (2004). Problem wartości i jakości życia w sporach bioetycznych. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Wejbert-Wąsiewicz E. (2012). Aborcja w dyskursie publicznym. Monografia zjawiska. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Zewnętrzne odnośniki

  • Obecnie brak jakichkolwiek odnośników.


ISSN (Print): 2083-6325 

ISSN (Online): 2449-7142