W POSZUKIWANIU KORELATÓW WZMOŻONEJ POBUDLIWOŚCI PSYCHICZNEJ

KATARZYNA MARTOWSKA, ANNA MATCZAK

DOI: http://dx.doi.org/10.21697/sp.2016.16.02.01

Abstrakt


W artykule przedstawiono wyniki badań nad związkiem wzmożonej pobudliwości psychicznej z cechami temperamentu, inteligencją, kompetencjami emocjonalnymi i społecznymi oraz samopoczuciem. Wyniki pokazały, że związki te kształtują się odmiennie dla różnych typów wzmożonej pobudliwości psychicznej, co przemawia za niejednorodnością tego konstruktu.

Słowa kluczowe


wzmożona pobudliwość psychiczna; inteligencja; cechy temperamentu; kompetencje emocjonalne; kompetencje społeczne; samopoczucie

Pełny tekst:

PDF (English)

Bibliografia


Ackerman, Ch. M. (2009). The essentials elements of Dabrowski’s theory of positive disintegration and how they are connected. Roeper Review, 31, 81–95.

Ackerman, Ch. M., Paulus, L. E. (1997). Identyfying gifted adolescents using personality characteristics: Dabrowski’s overexcitabilities. Roeper Review, 19, 229–236.

Beduna, K., Perrone-McGovern, K. M. (2016). Relationships among emotional and intellectual overexcitability, emotional IQ, and subjective well-being. Roeper Review, 38, 24–31.

Botella, M., Fürst, G., Myszkowski, N., Storme, M., Pereira da Costa, M., Luminet, O. (2015). French validation of Overexcitability Questionnaire 2: Psychometric properties and factorial structure. Journal of Personality Assessment, 97, 209–220.

Bouchet, N., Falk, R. F. (2001). The relationship among giftedness, gender, and overexcitability. Gifted Child Quarterly, 45, 260–267.

Brackett, M. A., Mayer, J. D., Warner, R. M. (2004). Emotional intelligence and its relation to everyday behavior. In P. Salovey, M. A Brackett, J. D. Mayer (Eds.), Emotional intelligence. Key Reading on the Mayer and Salovey model (pp. 223–241). Port Chester, NY: Dude Publishing.

Van den Broeck, W., Hofmans, J., Cooremans, S., Staels, E. (2013, September 30). Factorial validity and measurement invariance cross intelligence levels and gender of the Overexcitabilities Questionnaire–II (OEQ-II). Psychological Assessment. Advance online publication. doi: 10.1037/a0034475

Dąbrowski, K. (1979). Dezintegracja pozytywna. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Dąbrowski, K. (1986). Trud istnienia. Warszawa: Wiedza Powszechna.

Falk, R. F., Lind, S., Miller, N. B., Piechowski, M. M., Silverman, L. (1999). The Overexcitability Questionnaire–II (OEQ-II). Manual, scoring system, and questionnaire. Denver, CO: Institute for the Study of Advanced Development (translation by F. Leśniak; polish adaptation by W. Limont and M. M. Piechowski, 2006).

Golińska, L. (2011). W poszukiwaniu optymalnej aktywacji. Reaktywność a nastrój, poczucie zdrowia i preferowane formy spędzania urlopu. In M. Marszał-Wiśniewska, J. Strelau (Eds.), Uwikłany temperament (pp. 251–278). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Gross, C. M., Rinn, A. N., Jamieson, K. M. (2007). Gifted adolescents’ overexcitabilities and self-concepts: An analysis of gender and grade level. Roeper Review, 29, 240–248.

Harrison, G. E., Van Haneghan, J. P. (2011). The gifted and the shadow of the night: Dabrowski’s overexcitabilities and their correlation to insomnia, death anxiety, and fear of the unknown. Journal for the Education of the Gifted, 34, 669–697.

Jaworowska, A., Matczak, A. (2002). Omnibus. Test inteligencji. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.

Jaworowska, A., Matczak, A. (2005). Popularny Kwestionariusz Inteligencji Emocjonalnej. PKIE. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.

Kliś, M., Kossewska, J. (1994). Empatia i inteligencja, cechy osobowości i temperamentu. Psychologia Wychowawcza, 37, 385–394.

Limont, W., Dreszer, J., Bedyńska, S. (2010). Wzmożona pobudliwość psychiczna, wybrane cechy osobowości a płeć szczególnie zdolnych uczniów. In A. E. Sękowski, W. Klinkosz (Eds.), Zdolności człowieka w ujęciu współczesnej psychologii (pp. 33–62). Lublin: TN KUL.

Limont, W., Dreszer-Drogorób, J., Bedyńska, S., Śliwińska, K., Jastrzębska, D. (2014). Old wine in new bottles? Relationship between overexcitabilities, the Big Five personality traits and giftedness in adolescents. Personality and Individual Differences, 69, 199–204.

Martowska, K. (2012). Psychologiczne uwarunkowania kompetencji społecznych. Warszawa: Wydawnictwo Liberi Libri.

Matczak, A. (2007). Kwestionariusz Kompetencji Społecznych. KKS. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.

Matczak, A., Martowska, K. (2011). Kwestionariusz symptomów depresyjnych (unpublished tool). Warszawa.

Mendaglio, S., Tillier, W. (2006). Dabrowski’s theory of positive disintegration and giftedness: Overexcitability research findings. Journal for the Education of the Gifted, 30, 68–87.

Miller, N. B., Falk, R. F., Huang, Y. (2009). Gender identity and the overexcitability profiles of the gifted college students. Roeper Review, 31, 161–169.

Miller, N. B., Silverman, L. K., Falk, R. F. (1994). Emotional development, intellectual ability, and gender. Journal for the Education of the Gifted, 18, 20–38.

Moon, J., Montgomery, D. (2005). Profiles of overexcitabilities for Korean high school gifted students according to gender and domain of study. Journal of Gifted/Talented Education, 15, 1–10.

Ogińska-Bulik, N. (1992). Temperament a poznawcza koncentracja na bodźcach pochodzących z różnych sfer rzeczywistości. In A. Eliasz, M. Marszał-Wiśniewska (Eds.), Temperament a rozwój młodzieży (pp. 141–170). Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Psychologii PAN.

Piechowski, M. M. (1992). Emotional development and emotional giftedness. In N. Colangelo, G. Davis (Eds.), Handbook of gifted education (pp. 285–306). Boston, MA: Allyn & Bacon.

Piechowski, M. M., Silverman, L. K., Falk, R. F. (1985). Comparison of intellectually and artistically gifted on five dimensions of mental functioning. Perceptual and Motor Skills, 60, 539–549.

Pragłowska, E. (2011). Temperament w zaburzeniach afektywnych. Reaktywność a nastrój, poczucie zdrowia i preferowane formy spędzania urlopu. In M. Marszał-Wiśniewska, J. Strelau (Eds.), Uwikłany temperament (pp. 225–250). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Rinn, A. N., Mendaglio, S., Moritz Rudasill, K., McQueen, K. (2010). Examining the relationship between the overexcitabilities and self-concepts of gifted adolescents via multivariate luster analysis. Gifted Child Quarterly, 54, 3–17.

Strelau, J. (2001). Psychologia temperamentu. Warszawa: PWN.

Thomson, P., Jaque, S. V. (2016). Overexcitability: A psychological comparison between dancers, opera singers, and athletes. Roeper Review, 38, 84–92.

Tillier, W. (2009). Dabrowski without the theory of positive disintegration just isn’t Dabrowski. Roeper Review, 31, 123–126.

Wirthwein, L., Rost, D. H. (2011). Focussing on overexcitabilities: Studies with intellectually gifted and academically talented adults. Personality and Individual Differences, 51, 337–342.

Yakmaci-Guzel, B., Akarsu, F. (2006). Comparing overexcitabilities of gifted and non-gifted 10th grade students in Turkey. High Ability Studies, 17, 43–56.

Zawadzki, B., Strelau, J. (1997). Formalna Charakterystyka Zachowania – Kwestionariusz Temperamentu (FCZ-KT). Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.

Zewnętrzne odnośniki

  • Obecnie brak jakichkolwiek odnośników.