SYNERGICZNA AKTUALIZACJA SIEBIE A PRZEŻYWANE RELACJE DO BOGA WŚRÓD MATURZYSTÓW

TOMASZ LISZEWSKI

DOI: http://dx.doi.org/10.21697/sp.2016.16.02.04

Abstrakt


Problematyka artykułu koncentruje się wokół związków zachodzących u młodzieży maturalnej między przeżywanymi relacjami do Boga oraz sposobem kształtowania własnego życia przez wchodzenie w relacje międzyludzkie. Przeprowadzono badania na grupie 172 maturzystów (88 kobiet, 84 mężczyzn) z różnych szkół, wykorzystując Kwestionariusz stylów aktualizacji siebie (KSAS) Uchnasta, a także Skalę relacji religijnych – przeżywane relacje do Boga (SRR) autorstwa Hutsebauta. Wyniki badań w większości potwierdziły postawione hipotezy badawcze. W badanej grupie różne style aktualizacji siebie wiążą się z przeżywanymi poszczególnymi relacjami do Boga, przy czym w zdecydowanej większości przypadków relacje zaklasyfikowane jako dojrzałe mają związki odmienne niż relacje określone jako niedojrzałe.

Słowa kluczowe


aktualizacja siebie; relacje interpersonalne; religijność; relacja religijna; młodzież

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Allport, G. W. (1988). Osobowość i religia. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax.

Allport, G. W., Ross, J. M. (1967). Personal religious orientation and prejudice. Journal of Personality and Social Psychology, 5(4), 432–443.

Bazylak, J. (1984). Postawy religijne młodzieży i ich związki z wybranymi elementami osobowości. Warszawa: Akademia Teologii Katolickiej.

Bee, H. (2004). Psychologia rozwoju człowieka. Poznań: Zysk i S-ka.

Bronk, A. (1996). Nauka wobec religii. Lublin: Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

Buber, M. (1992). Ja i Ty. Wybór pism filozoficznych. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax.

Chaim, W. (1993). Religijność jako komunikacja (zastosowanie paradygmatu interakcyjnego w psychologii religii). Roczniki Filozoficzne, 41(4), 23–39.

Chlewiński, Z. (1982). Wprowadzenie do psychologii religii. W: Z. Chlewiński (red.), Psychologia religii (s. 11–59). Lublin: Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

Chłopkiewicz, M. (1987). Osobowość dzieci i młodzieży: rozwój i patologia. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Fowler, J. W. (1988). Stages of faith: The psychology of human development and the quest for meaning. San Francisco: Harper and Row.

Fowler, J. W. (1992). Wiara i tożsamość. Nomos. Kwartalnik religioznawczy, 1(1), 104–112.

Fowler, J. W. (2001). Faith Development Theory and the Postmodern Challenges. International Journal for the Psychology of Religion, 11(3), 159–172. http://doi.org/10.1207/S15327582IJPR1103_03

Głaz, S. (2009). Niektóre czynniki warunkujące przeżycia religijne młodzieży studiującej. Kraków: Wydawnictwo WAM.

Goldstein, K. (1940). Human nature in the light of psychopathology. New York: Harvard University Press.

Górniewicz, J. H. (1991). Zagadnienia samorealizacji człowieka. Główne stanowiska, kontrowersje. W: J. Górniewicz H. (red.), Studia nad problematyką samorealizacji (s. 9–31). Toruń: Uniwersytet Mikołaja Kopernika.

Grom, B. (2009). Psychologia religii: ujęcie systematyczne. Kraków: Wydawnictwo WAM.

Harwas-Napierała, B., Trempała, J. (2007). Psychologia rozwoju człowieka. [T. 2]. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Hutsebaut, D. (1980). Belief as lived relations. Psychologica Belgica, 20(1), 33–47.

Jarosz, M. (2003). Interpersonalne uwarunkowania religijności. Lublin: Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

Jarosz, M. (2011). Skala Personalnej Relacji do Boga. W: M. Jarosz (red.), Psychologiczny pomiar religijności (s. 113–129). Lublin: Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

Jaworski, R. (1989). Psychologiczne korelaty religijności personalnej. Lublin: Redakcja Wydawnictw KUL.

Jaworski, R. (2006). Typologie religijności. W: S. Głaz (red.), Podstawowe zagadnienia psychologii religii (s. 271–285). Kraków: Wydawnictwo WAM.

Jung, C. G. (1970). Psychologia a religia. Warszawa: Książka i Wiedza.

Kuczkowski, S. (1993). Psychologia religii. Kraków: Wydawnictwo WAM.

Larsen, J. A. (1979). Self-actualization as related to frequency, range, and pattern of religious experience. Journal of Psychology and Theology, 7(1), 39–47.

Maslow, A. H. (2013). Motywacja i osobowość. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Musiał, D. (2007). Kształtowanie się tożsamości w adolescencji. W: P. Francuz, W. Otrębski (red.), Studia z psychologii w KUL (t. 14, s. 73–92). Lublin: Wydawnictwo KUL.

Oleszkowicz, A. (2006). Bunt młodzieńczy: uwarunkowania, formy, skutki. Warszawa: Scholar.

Oser, F., Gmünder, P. (1996). Der Mensch – Stufen seiner religiösen Entwicklung. Ein strukturgenetischer Ansatz. Gütersloh: Kaiser, Gütersloher Verl.-haus.

Piątek, M. (2008). Płeć a rozwój religijności (Badania empiryczne osób w wieku od 12 do 24 lat). Tarnobrzeg: Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. prof. Stanisława Tarnowskiego.

Prężyna, W. (1981). Funkcja postawy religijnej w osobowości człowieka. Lublin: Redakcja Wydawnictw KUL.

Rogers, C. R. (2014). O stawaniu się osobą. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis.

Rydz, E. (2012). Tendencje rozwojowe religijności młodych dorosłych. Lublin: Wydawnictwo KUL.

Shostrom, E. L. (1964). An inventory for the measurement of self-actualization. Educational and Psychological Measurement, 24(2), 207–218.

Socha, P. (2000). Teolog jako psycholog: koncepcja rozwoju wiary Jamesa W. Fowlera. W: P. Socha (red.), Duchowy rozwój człowieka: fazy życia, osobowość, wiara, religijność: stadialne koncepcje rozwoju w ciągu życia (s. 165–189). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Spranger, E. (1926). Psychologie des Jugendalters. Leipzig: Quelle & Meyer Verlag.

Szymołon, J. (2003). Koncentracja na sobie a religijność. W: P. Francuz, P. K. Oleś, W. Otrębski (red.), Studia z psychologii w KUL (T. 11, s. 39–49). Lublin: Wydawnictwo KUL.

Szymołon, J. (2006). Przedmiot psychologii religii. W: S. Głaz (red.), Podstawowe zagadnienia psychologii religii (s. 42–49). Kraków: Wydawnictwo WAM.

Śliwak, J. (1993). Altruizm a religijność człowieka. Badania empiryczne. Roczniki Filozoficzne, 41(4), 53–78.

Śliwak, J. (2006). Niepokój a religijność. Roczniki Psychologiczne, 9(1), 53–81.

Śliwak, J., Bartczuk, R. P. (2011). Skala relacji religijnych – Przeżywane Relacje do Boga D. Hutsebauta. W: M. Jarosz (red.), Psychologiczny pomiar religijności (s. 171–200). Lublin: Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

Śliwak, J., Szafrańska, M. (2000). Poziom altruizmu a przeżywane relacje religijne do Boga. W: T. Doktór, K. Franczak (red.), Postawy wobec religii: psychologiczne uwarunkowania i konsekwencje (s. 161–185). Warszawa: Salezjański Instytut Wychowania Chrześcijańskiego.

Śliwak, J., Szołdra, M. (2005). Samoświadomość a typ religijności (badania empiryczne adolescentów). Space–society–economy, 7, 105–118.

Śliwak, J., Zarzycka, B., Rak, R. (2011). Kryzys w wartościowaniu a relacje religijne. Czasopismo psychologiczne, 17(1), 75–86.

Talik, E. (2013). Jak trwoga, to do Boga? Psychologiczna analiza religijnego radzenia sobie ze stresem u młodzieży w okresie dorastania. Sopot: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Tamminen, K. (1994). Religious Experiences in Childhood and Adolescence: A Viewpoint of Religious Development Between the Ages of 7 and 20. The International Journal for the Psychology of Religion, 4(2), 61–85. http://doi.org/10.1207/s15327582ijpr0402_1

Tamminen, K. (1996). Gender differences in religiosity in children and adolescents. W: L. J. Francis (red.), Research in religious education (s. 163–188). Herefordshire: Gracewing.

Tillich, P. (1994). Pytanie o Nieuwarunkowane: pisma z filozofii religii. Kraków: Znak.

Tloczynski, J., Knoll, C., Fitch, A. (1997). The relationship among spirituality, religious ideology, and personality. Journal of Psychology and Theology, 25(2), 208–213.

Tokarski, S. (2006). Dojrzałość religijna. W: S. Głaz (red.), Podstawowe zagadnienia psychologii religii (s. 147–178). Kraków: Wydawnictwo WAM.

Tucholska, K. (2013). Cechy osobowości w wymiarze temperamentalnym i charakterologicznym według C. R. Cloningera a style aktualizacji siebie. W: Z. Uchnast (red.), Charakter: jakość osobowego działania w podejściu teoretycznym i empirycznym (s. 181–205). Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL Jana Pawła II.

Uchnast, Z. (1975). Psychologiczne aspekty dojrzałości religijnej. Częstochowskie Studia Teologiczne, 3, 147–161.

Uchnast, Z. (1982). Koncepcje religijności w psychologii humanistycznej. W: Z. Chlewiński (red.), Psychologia religii (s. 12–141). Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL Jana Pawła II.

Uchnast, Z. (2000a). Kwestionariusz Stylów Aktualizacji Siebie. Lublin: Zakład Psychologii Ogólnej KUL.

Uchnast, Z. (2000b). Style aktualizacji siebie. W: J. Makselon, B. J. Soiński (red.), Człowiek przełomu tysiącleci. Problemy psychologiczne: materiały z XXXI Sympozjum Sekcji Psychologii Komisji Episkopatu Polski d/s Nauki, Częstochowa 12–14 września 1999 r. (s. 139–152). Kraków: Wydawnictwo Naukowe Papieskiej Akademii Teologicznej.

Uchnast, Z. (2010). Samoaktualizacja czy aktualizacja siebie: spór o paradygmat ekspresji czy synergii. W: H. Wrona-Polańska, M. Ledzińska, G. Rudkowska (red.), W kręgu aksjologii i psychologii (s. 113–122). Kraków: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego.

Uchnast, Z. (2011). Psychologia samoaktualizacji: podejście organizmiczne i synergetyczne. W: A. Tokarz, (red.), Pamięć, osobowość, osoba: księga jubileuszowa dedykowana profesor Annie Gałdowej (s. 189–204). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Vergote, A. (1970). Religionspsychologie. Olten: Walter.

Walesa, C. (1994). Doświadczenia religijne młodzieży. W: T. Ożóg (red.), Nauki społeczne o młodzieży (s. 107–138). Lublin: Norbertinum.

Walesa, C. (2005). Rozwój religijności człowieka. Lublin: Wydawnictwo KUL.

Watson, P. J., Hood, R. W., Morris, R. J., Hall, J. R. (1985). Religiosity, sin and self-esteem. Journal of Psychology and Theology, 13(2), 116–128.

Watson, P. J., Morris, R. J., Hood, R. W. (1990). Intrinsicness, self-actualization and the ideological surround. Journal of Psychology and Theology, 18(1), 40–53.

Ziółkowska, B. (2008). Okres wczesnej dorosłości. Jak rozpoznać potencjał młodych dorosłych? W: A. Brzezińska (red.), Psychologiczne portrety człowieka. Praktyczna psychologia rozwojowa (s. 423–468). Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Zewnętrzne odnośniki

  • Obecnie brak jakichkolwiek odnośników.