ZRÓŻNICOWANIE NARCYZMU I MAKIAWELIZMU U OSÓB UZDOLNIONYCH PLASTYCZNIE I OSÓB O UZDOLNIENIACH PRZECIĘTNYCH

JULIA ŁOPUSZAŃSKA

DOI: http://dx.doi.org/10.21697/sp.2016.16.02.05

Abstrakt


Narcyzm i makiawelizm to dwie z trzech składowych Ciemnej Triady Osobowości, opisanej po raz pierwszy przez Paulhusa i Williamsa. Konstrukt ten charakteryzuje się wysokim nasileniem pewnych cech, m.in. egoizmem i tendencją do manipulowania innymi ludźmi. Przeprowadzone badania miały na celu udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy osoby uzdolnione plastycznie różnią się od osób o przeciętnych uzdolnieniach pod względem nasilenia cech narcystycznych i makiawelistycznych.

W badaniach wzięło udział 141 osób. Spośród nich 74 były studentami Akademii Sztuk Pięknych, 67 było studentami innych uczelni, niezwiązanych z dziedzinami artystycznymi. Badania przeprowadzono, wykorzystując Kwestionariusz Narcyzmu NPI Ruskina i Halla w polskiej adaptacji Bazińskiej i Drat-Ruszczak oraz skalę Mach IV Christiego i Geis, badającą postawę makiawelistyczną.

Uzyskane wyniki pokazują, iż uzdolnienia plastyczne są czynnikiem istotnie różnicującym poziom badanych cech. Osoby uzdolnione plastycznie charakteryzują się wyższym poziomem makiawelizmu oraz narcyzmu w pewnym zakresie w porównaniu do osób o uzdolnieniach przeciętnych. Ponadto wyniki pokazały, iż znaczenie ma nie tylko fakt posiadania uzdolnień, lecz także przekonanie o własnym artyzmie.


Słowa kluczowe


narcyzm; makiawelizm; uzdolnienia plastyczne

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Bazińska, R., Drat-Ruszczak, K. (2000). Struktura narcyzmu w polskiej adaptacji kwestionariusza NPI Raskina i Halla. Czasopismo Psychologiczne, t. 6, 3–4, 171–188.

Christie, R., Geis, F. L. (1970). Studies in machiavellianism. New York: Academic Press.

Czarna, A. (2008). Narcyzm – z perspektywy 120 lat istnienia pojęcia. W: P. Winiecki, R. Grzybek (red), Wybrane problemy współczesnej psychologii (s. 95–117). Wrocław: ATUT.

Czarna, A. (2011). Narcyz w sieci społecznej, czyli co analiza sieci mówi o funkcjonowaniu osób narcystycznych. Psychologia Społeczna, t. 6, 2(17), 130–146.

Czerniawska, M. (2013). Postawy wobec kultury i tradycji narodowej i ich osobowościowe uwarunkowania. Pogranicze. Studia Społeczne, t. XXI, 171–182.

Davis, R., Millon, T. (2005). Zaburzenia osobowości we współczesnym świecie. Warszawa: Instytut Psychologii Zdrowia PTP.

Drozdowski, R., Zakrzewska, A., Puchalska, K., Morchat, M., Mroczkowska, D. (2010). Wspieranie postaw proinnowacyjnych przez wzmacnianie kreatywności jednostki. Warszawa: Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości.

DSM-V (2015). Kryteria diagnostyczne z DSM-V. Wrocław: Edra Urban & Partner.

Furnham, A., Richards, S., Paulhus, D. L. (2013). The Dark Triad of Personality: A 10 Year Review. Social and Personality Psychology Compass, 7(3), 199–216.

Goncalo, J., Flynn, F., Kim, S. (2010). Are two narcissists better than one? The link between narcissism, perceived creativity, and creative performance. Personality and Social Psychology Bulletin, 36, 1484–1495.

Gościniak, J., Mocek, M. (2008). Narcyzm i patologia narcystyczna w ujęciu psychologii self Heinza Kohuta. Roczniki Psychologiczne, 2, 7–26.

Horney, K. (1994). Nasze wewnętrzne konflikty: konstruktywna teoria nerwic. Poznań: Rebis.

Jaroszek, J. (2001). Kiedy inteligencja społeczna nie przybliża do ludzi. Zjawisko makiawelizmu. Nowiny Psychologiczne, 2, 63–80.

Jonason, P. K., Koenig, B. L., Tost, J. (2010). Living a Fast Live. The Dark Triad and Life History Theory. Human Nature, 21, 428–442.

Lee, K., Ashton, M. C. (2005). Psychopathy, Machiavellianism, and Narcissism in the Five Factor Model and the HEXACO Model of Personality Structure. Personality and Individual Differences, 38, 1571–1582.

Lowen, A. (1995). Narcyzm: zaprzeczenie prawdziwemu Ja. Warszawa: Agencja Wydawnicza Jacek Santorski & Co.

Nowak, P., Steuden, S. (2000). Narcyzm jako czynnik modyfikujący twórcze aspekty osobowości. Czasopismo Psychologiczne, t. 6, 1–2, 19–24.

Olchanowski, T., Sieradzan, J. (2011). Wprowadzenie do problematyki narcyzmu. Od klasycznych koncepcji narcyzmu do narcyzmu kultury zachodniej. W: J. Sieradzan (red.), Narcyzm. Jednostka–społeczeństwo–kultura (s. 7–72). Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.

Paulhus, D. L. (1998). Interpersonal and intrapsychic adaptiveness of trait self-enhancement: A mixed blessing? Journal of Personality and Social Psychology, 74, 1197–1208.

Paulhus, D. L., Williams, K. (2002). The Dark Triad of personality: Narcissism, Machiavellianism, and psychopathy. Journal of Research in Personality, 36, 556–563.

Pilch, I. (2006). Osobowość makiawelisty i niemakiawelisty w ocenie własnej i partnerów. Czasopismo Psychologiczne, t. 12, 2, 265–273.

Pilch, I. (2008a). Osobowość makiawelisty i jego relacje z ludźmi. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Pilch, I. (2008b). Emocje i osobowość makiawelisty. W: A. Błachnio, A. Przepiórka (red.), Bliżej emocji II (s. 99–110). Lublin: Wydawnictwo KUL.

Pilch, I. (2014). Makiawelizm, narcyzm, psychopatia: ciemna triada jako próba opisania osobowości eksploatatora. Chowanna, 2, 165–181.

Popek, R. (1998). Z badań nad uzdolnieniami plastycznymi młodzieży. Analiza psychologiczna. Lublin: Wydawnictwo UMCS.

Popek, S. (2010). Psychologia twórczości plastycznej. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Poraj-Weder, M., Sekścińska, K. (2013). Ile narcyza jest w artyście? Poziom narcyzmu u studentów Akademii Muzycznej w Łodzi i studentów Uniwersytetu Warszawskiego i Łódzkiego. W: E. Kumik, G. Poraj (red.), Konteksty kształcenia muzycznego. Prace teoretyczne i badawcze (s. 307–320). Łódź: Wydawnictwo Akademii Muzycznej w Łodzi im. Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów.

Pospiszyl, K. (1995). Narcyzm. Drogi i bezdroża miłości własnej. Warszawa: WSiP.

Pospiszyl, K. (2000). Psychopatia. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie „Żak”.

Sękowski, A. E. (red.), (2004). Psychologia zdolności. Współczesne kierunki badań. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Siwy-Hudowska, A., Kieszkowska-Grudny, A. (2010). Osobowość makiaweliczna i jej czynniki w porównaniach międzypłciowych: znaczenie inteligencji emocjonalnej i lęku. Psychologia Społeczna, 5, 27–41.

Stein, M. I. (1997). Twórczość pod lupą. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Strus, W., Cieciuch, J. (2014). Poza Wielką Piątkę – przegląd nowych modeli struktury osobowości. Polskie Forum Psychologiczne, 19(1), 17–49.

Trzebiński, J. (1980). Osobowościowe warunki twórczości. W: J. Reykowski (red.), Osobowość a społeczne zachowanie się ludzi (s. 105–131). Warszawa: Wydawnictwo „Książka i Wiedza”.

Wallace, H. M., Baumeister, R. F. (2002). The performance of narcissists rises and falls with perceived opportunity for glory. Journal of Personality and Social Psychology, 82, 819–834.

Węgrzyn-Białogłowicz, K. (2006). Postawa twórcza a styl funkcjonowania interpersonalnego. W: W. Limont, K. Nielek-Zawadzka (red.), Dylematy edukacji artystycznej, edukacja artystyczna a potencjał twórczy człowieka, t. 2 (s. 237–258). Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Witkowski, T. (2005). Inteligencja makiawelistyczna. Poznań: Moderator.

Żuk, T. (1986). Uzdolnienia twórcze a osobowość. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Zewnętrzne odnośniki

  • Obecnie brak jakichkolwiek odnośników.