ZDOLNOŚCI EMOCJONALNE KOBIET I MĘŻCZYZN A STOSOWANE STRATEGIE RADZENIA SOBIE ZE STRESEM

Joanna Piekarska

DOI: http://dx.doi.org/10.21697/sp.2015.15.01.01

Abstrakt


W niniejszym badaniu poszukiwano związku między dwiema zdolnościami emocjonalnymi (rozpoznawaniem i rozumieniem emocji) a strategiami radzenia sobie ze stresem, stosowanymi przez kobiety i mężczyzn. Analizy przeprowadzono na grupie 228 osób dorosłych (109 kobiet i 119 mężczyzn) w wieku 18–58 lat (Mwieku = 27,46 lat). Strategie radzenia sobie ze stresem mierzono kwestionariuszem COPE, do pomiaru zdolności emocjonalnych wykorzystano natomiast testy SIE-T i TRE. Uzyskane wyniki wskazały na istnienie różnic międzypłciowych w zakresie zdolno- ści rozumienia emocji i niektórych strategii radzenia sobie ze stresem. Zaobserwowano również różnice międzypłciowe w zakresie związków między zdolnościami emocjonalnymi a strategiami radzenia sobie ze stresem. Wynik ten może sugerować, że zdolności emocjonalne odgrywają odmienną rolę w radzeniu sobie ze stresem przez kobiety i mężczyzn.

Słowa kluczowe


rozpoznawanie emocji; rozumienie emocji; inteligencja emocjonalna; strategie radzenia sobie ze stresem; różnice międzypłciowe

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Austin, E. J., Saklofske, D. H., Mastoras, S. H. (2010). Emotional intelligence, coping and exam-related stress in Canadian undergraduate students. Australian Journal of Psychology, 62, 42–50.

Brackett, M. A., Mayer, J. D., Warner, R. M. (2004). Emotional intelligence and its relation to everyday behaviour. Personality and Individual Differences, 36, 1387–1402.

Brackett, M. A., Rivers, S. E., Shiffman, S., Lerner, N., Salovey, P. (2006). Relating emotional intelligence to social functioning: A comparison of self-report and performance measures of emotional intelligence. Journal of Personality and Social Psychology, 91, 780–795.

Carver, Ch. S., Scheier, M. F., Weintraub, J. K. (1989). Assessing coping strategies: A theoretically based approach. Journal of Personality and Social Psychology, 56, 267–283.

Davis, S. K., Humphrey, N. (2012).The influence of emotional intelligence (EI) on coping and mental health in adolescence: Divergent roles for trait and ability EI. Journal of Adolescence, 35, 1369–1379.

Day, A. L., Carroll, S. A. (2004). Using an ability-based measure of emotional intelligence to predict individual performance, group performance, and group citizenship behaviours. Personality and Individual Differences, 36, 1443–1458.

Folkman, S., Moskowitz, J. T. (2006). Positive affect and meaning-focused coping during significant psychological stress. W: M. Hewstone, H. Schut, J. de Wit, K. van den Bos, M. Stroebe (red.), The scope of social psychology. Theory and application (s. 193–208). Hove, UK: Psychology Press.

Heszen, I. (2013). Psychologia stresu. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Heszen-Niejodek, I. (2001). Teoria stresu psychologicznego i radzenia sobie. W: J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki (t. 3, s. 467–492). Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Juczyński, Z., Ogińska-Bulik, N. (2009). Narzędzia pomiaru stresu i radzenia sobie ze stresem. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych.

Lazarus, R. S., Folkman, S. (1984). Stress appraisal and coping. New York: Springer.

Lishner, D. A., Swim, E. R., Hong, Ph. Y., Vitacco, M. J. (2011). Psychopathy and ability emotional intelligence: Widespread or limited association among facets? Personality and Individual Differences, 50, 1029–1033.

MacCann, C., Fogarty, G. J., Zeidner, M., Roberts, R. D. (2011). Coping mediates the relationship between emotional intelligence (EI) and academic achievement. Contemporary Educational Psychology, 36, 60–70.

Matczak, A. (2006). Natura i struktura inteligencji emocjonalnej. Psychologia – Etologia –Genetyka, 13, 59–87.

Matczak, A., Piekarska, J. (2011). Test Rozumienia Emocji TRE. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych.

Matczak, A., Piekarska, J., Studniarek, E. (2005). Skala Inteligencji Emocjonalnej – Twarze SIE-T. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych.

Matthews, G., Zeidner, M. (2000). Emotional intelligence, adaptation to stressful encounters, and health outcomes. W: R. Bar-On, J. D. Parker (red.), The handbook of emotional intelligence: Theory, development, assessment and application at home, school and in the workplace (s. 459–489). San Francisco: Jossey-Bass.

Matthews, G., Zeidner, M., Roberts, R. D. (2002). Emotional intelligence: Science and myth. Cambridge, MA: MIT Press.

Matud, M. P. (2004). Gender differences in stress and coping styles. Personality and Individual Differences, 37, 1401–1415.

Mayer, J. D., Caruso, D., Salovey, P. (1999). Emotional intelligence meets traditional standards for an intelligence. Intelligence, 27, 267–298.

Mayer, J. D., Salovey, P. (1997). What is emotional intelligence? W: P. Salovey, D. J. Sluyter (red.), Emotional development and emotional intelligence: Educational implications (s. 3–31). New York: Basic Books.

Mayer, J. D., Salovey, P., Caruso, D. R., Sitarenios, G. (2003). Measuring emotional intelligence with the MSCEIT V2.0. Emotion, 3, 97–105.

Mikolajczak, M., Nelis, D., Hansenne, M., Quoidbach, J. (2008). If you can regulate sadness, you can probably regulate shame: Association between trait emotional intelligence, emotion regulation and coping efficiency across discrete emotions. Personality and Individual Differences, 44, 1356–1368.

Noorbakhsh, S. N., Besharat, M. A., Zarei, J. (2010). Emotional intelligence and coping styles with stress. Procedia Social and Behavioral Sciences, 5, 818–822.

Parker, J. D. A., Endler, N. S. (1996). Coping and defense: A historical overview. W: M. Zeidner, N. S. Endler (red.), Handbook of coping: Theory, research, applications (s. 3–23). New York: Wiley.

Petrides, K. V., Furnham, A. (2000). On the dimensional structure of emotional intelligence. Personality and Individual Differences, 29, 313–320.

Petrides, K. V., Furnham, A. (2001).Trait emotional intelligence: Psychometric investigation with reference to established trait taxonomies. European Journal of Personality, 15, 425–448.

Perez, J. C., Petrides, K. V., Furnham, A. (2005). Measuring trait emotional intelligence. W: R. Schulze, R. D. Roberts (red.), Emotional intelligence: An international handbook (s. 181–201). Cambridge, MA, Gottingen: Hogrefe & Huber Publishers.

Saklofske, D. H., Austin, E. J., Galloway, J., Davidson, K. (2007). Individual difference correlates of health-related behaviours: Preliminary evidence for links between emotional intelligence and coping. Personality and Individual Differences, 42, 491–502.

Saklofske, D. H., Austin, E. J., Mastoras, S. M., Beaton, L., Osborne, S. E. (2012). Relationships of personality, affect, emotional intelligence and coping with student stress an academic success: Different patterns of association for stress and success. Learning and Individual Differences, 22, 251–257.

Salguero, J. M., Extremera, N., Fernandez-Berrocal, P. (2012). Emotional intelligence and depression: The moderator role of gender. Personality and Individual Differences, 53, 29–32.

Salovey, P., Bedell, B. T., Detweiler, J. B., Mayer, J. D. (1999). Coping intelligently: Emotional intelligence and the coping process. W: C. R. Snyder (red.), Coping: The psychology of what works (s. 141–164). New York: Oxford University Press.

Salovey, P., Bedell, B. T., Detweiler, J. B., Mayer, J. D. (2005). Aktualne kierunki w badaniach nad inteligencją emocjonalną. W: M. Lewis, J. M. Haviland-Jones (red.), Psychologia emocji (s. 634–654). Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Salovey, P., Mayer, J. D. (1990). Emotional intelligence. Imagination, Cognition, and Personality, 9, 185–211.

Salovey, P., Woolery, A., Mayer, J. D. (2001). Emotional intelligence: Conceptualization and measurement. W: G. Fletcher, M. S. Clark (red.), The Blackwell handbook of social psychology (s. 279–307). Oxford: Blackwell Publishers.

Scheier, M. F., Carver, C. S. (1988). A model of behavioral self-regulation: Translating intention into action. W: L. Berkowitz (red.), Advances in experimental social psychology (t. 21, s. 303–346). New York: Academic Press.

Schneider, T. R., Lyons, J. B., Khazon, S. (2013). Emotional intelligence and resilience. Personality and Individual Differences, 55, 909–914.

Shields, S. A. (2002). Speaking from the heart: Gender and the social meaning of emotion. Cambridge, UK: Cambridge University Press.

Siegling, A. B., Saklofske, D. H., Vesely, A. K., Nordstokke, D. W. (2012). Relations of emotional intelligence with gender-linked personality: Implications for a refinement of EI constructs. Personality and Individual Differences, 52, 776–781.

Strelau, J., Jaworowska, A., Wrześniewski, K., Szczepaniak, P. (2005). Kwestionariusz Radzenia Sobie w Sytuacjach Stresowych CISS. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.

Suls, J., Fletcher, B. (1985). The relative efficacy of avoidant and non-avoidant coping strategies: a meta-analysis. Health Psychology, 4, 249–288.

Zeidner, M, Olnick-Shemesh, D. (2010). Emotional intelligence and subjective well-being revisited. Personality and Individual Differences, 48, 431–435.

Zewnętrzne odnośniki

  • Obecnie brak jakichkolwiek odnośników.