Polska adaptacja kwestionariusza CSIE Locke'a do pomiaru poczucia skuteczności interpersonalnej i jego osobowościowe korelaty

Krzysztof Stanisławski, Włodzimierz Strus, Jan Cieciuch

DOI: http://dx.doi.org/10.21697/sp.2017.17.2.05

Abstrakt


Celem artykułu jest prezentacja polskiej wersji kwestionariusza do pomiaru poczucia skuteczności interpersonalnej – Skal koła skuteczności interpersonalnej (Circumplex Scales for Interpersonal Efficacy; CSIE) Locke’a – oraz poznanie osobowościowych uwarunkowań konstruktów koła interpersonalnego i szerokości repertuaru zachowań interpersonalnych. CSIE są oparte na modelu koła interpersonalnego Wigginsa (Wiggins, Trapnell, Phillips, 1988) i mierzą 8 aspektów interpersonalnego poczucia skuteczności: Dominujący, Dominujący i Zdystansowany, Zdystansowany, Ustępliwy i Zdystansowany, Ustępliwy, Ustępliwy i Życzliwy, Życzliwy, Dominujący i Życzliwy. Badanie przeprowadzono na próbie N = 306. Rzetelność jednej skali (FG – Ustępliwy i Zdystansowany) jest niska, rzetelności pozostałych skal są zadowalające. Struktura wewnętrzna i trafność teoretyczna narzędzia są satysfakcjonujące. Stwierdzono, że interpersonalne poczucie skuteczności jest najsilniej powiązane z metacechą Beta / Plastyczność, co poddano dyskusji w kontek  ie Cybernetycznej Teorii Wielkiej Piątki (Cybernetic Big Five Theory; CB5T) DeYounga (2015). Jako wskaźniki szerokości repertuaru zachowań interpersonalnych zastosowano elastyczność interpersonalną (wzniesienie profilu) oraz sztywność interpersonalną (długość wektora). Elastyczność interpersonalnego poczucia skuteczności i cech interpersonalnych jest powiązana z ekstrawersją, ugodowością, stabilnością emocjonalną, intelektem, Alfą / Stabilnością, Betą / Plastycznością oraz Ogólnym Czynnikiem Osobowości. Z kolei sztywność wartości i cech interpersonalnych koreluje z ekstrawersją, ugodowością, stabilnością emocjonalną, intelektem, Alfą / Stabilnością, Betą / Plastycznością oraz Ogólnym Czynnikiem Osobowości.

Słowa kluczowe


kwestionariusz CSIE; interpersonalne poczucie skuteczności; model kołowy; elastyczność interpersonalna; sztywność interpersonalna

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Alden, L. E., Wiggins, J. S., Pincus, A. L. (1990). Construction of Circumplex Scales for the Inventory of Interpersonal Problems. Journal of Personality Assessment, 55, 521–536. DOI:10.1207/s15327752jpa5503&4_10

Ambwani, S., Berenson, K. R., Simms, L., Li, A., Corfield, F., Treasure, J. (2016). Seeing things differently: An experimental investigation of social cognition and interpersonal behavior in anorexia nervosa. International Journal of Eating Disorders, 49, 499–506. DOI:10.1002/eat.22498

Bandura, A. (1993). Perceived self-efficacy in cognitive development and functioning. Educational Psychologist, 28, 117–148. DOI:10.1207/s15326985ep2802_3

Bandura, A. (2001). Social cognitive theory: An agentic perspective. Annual Review of Psychology, 52, 1–26. DOI:10.1146/annurev.psych.52.1.1

Bandura, A. (2006). Guide for constructing self-efficacy scales. W: T. C. Urdan, F. Pajares (red.), Self-Efficacy Beliefs of Adolescents (s. 307–337). Greenwich: Information Age.

Caprara, G. V., Barbaranelli, C., Borgogni, L., Vecchione, M. (2007). BFQ-2: manuale. Florencja: Organizzazioni Speciali.

Carson, R. C. (1969). Interaction concepts of personality. Chicago: Aldine.

DeYoung, C. G. (2015). Cybernetic Big Five Theory. Journal of Research in Personality, 56, 33–58. DOI:10.1016/j.jrp.2014.07.004

DeYoung, C. G., Peterson, J. B., Higgins, D. M. (2002). Higher-order factors of the Big Five predict conformity: Are there neuroses of health? Personality and Individual Differences, 33, 533–552. DOI:10.1016/s0191-8869(01)00171-4

DeYoung, C. G., Weisberg, Y. J., Quilty, L. C., Peterson, J. B. (2013). Unifying the aspects of the Big Five, the interpersonal circumplex, and trait affiliation. Journal of Personality, 81, 465–475. DOI:10.1111/jopy.12020

Digman, J. M. (1997). Higher-order factors of the Big Five. Journal of Personality and Social Psychology, 73, 1246–1256. DOI:10.1037//0022-3514.73.6.1246

Erickson, T. M., Newman, M. G., Pincus, A. L. (2009). Predicting unpredictability: Domeasures of interpersonal rigidity/flexibility and distress predict intraindividual variability in social perceptions and behavior? Journal of Personality and Social Psychology, 97, 893–912. DOI:10.1037/a0016515

Foa, U. G. (1961). Convergences in the analysis of the structure of interpersonal behavior. Psychological Review, 68, 341–355. DOI:10.1037/h0039638

Gurtman, M. B. (2011). Circular reasoning about circular assessment. W: L. M. Horowitz, S. Strack (red.), Handbook of interpersonal psychology: Theory, research, assessment and therapeutic interventions (s. 299–312). Hoboken: Wiley. DOI:10.1002/9781118001868.ch18

Gurtman, M. B., Balakrishnan, J. D. (1998). Circular measurement redux: The analysis and interpretation of interpersonal circle profiles. Clinical Psychology: Science and Practice, 5, 344–360. DOI:10.1111/j.1468-2850.1998.tb00154.x

Gurtman, M. B., Pincus, A. L. (2003). The circumplex model: Methods and research applications. W: J. Shinka, W. F. Velicer (red.), Handbook of psychology: Vol. 2: Research methods (s. 407–428). Nowy Jork: Wiley. DOI:10.1002/0471264385.wei0216

Horowitz, L. M., Rosenberg, S. E., Baer, B. A., Ureno, G., Villasenor, V. S. (1988). Inventory of Interpersonal Problems: Psychometric Properties and Clinical Applications. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 56, 885–892. DOI:10.1037//0022-006x.56.6.885

Kammrath, L. K., McCarthy, M. H., Cortes, K., Friesen, C. (2015). Picking one’s battles: How assertiveness and unassertiveness abilities are associated with extraversion and agreeableness. Social Psychological and Personality Science, 6, 622–629. DOI:10.1177/1948550615572635

Kiesler, D. J. (1983). The 1982 interpersonal circle: A taxonomy for complementarity in human transactions. Psychological Review, 90, 185–214. DOI:10.1037//0033-295x.90.3.185

Klinkosz, W. (2004). Interpersonalne Skale Przymiotnikowe (IAS-R). Polskie tłumaczenie kwestionariusza Jerrego S. Wigginsa. Przegląd Psychologiczny, 47, 379–393.

Kruskal, J. B., Wish, M. (1978). Multidimensional scaling. Newbury Park: Sage. Leary, T. (1957). Interpersonal diagnosis of personality; a functional theory and methodology for personality evaluation. Eugene: Wipf and Stock.

Locke, K. D. (2000). Circumplex Scales of Interpersonal Values: Reliability, validity, and applicability to interpersonal problems and personality disorders. Journal of Personality Assessment, 75, 249–267. DOI:10.1207/s15327752jpa7502_6

Locke, K. D., Adamic, E. J. (2012). Interpersonal circumplex vector length and interpersonal decision making. Personality and Individual Differences, 53, 764–769. DOI:10.1016/j.paid.2012.06.001

Locke, K. D., Mitchell, G. E. (2016). Self-perceptions, parent-perceptions, and metaperceptions of the interpersonal efficacy of adolescents with autism spectrum disorder. Research in Autism Spectrum Disorders, 31, 19–29. DOI:10.1016/j.rasd.2016.07.006

Locke, K. D., Sadler, P. (2007). Self-efficacy, values, and complementarity in dyadic interactions: Integrating interpersonal and social-cognitive theory. Personality and Social Psychology Bulletin, 33, 94–109. DOI:10.1177/0146167206293375

Markey, P. M., Markey, C. N. (2009). A brief assessment of the Interpersonal Circumplex: The IPIP-IPC. Assessment, 16, 352–361. DOI:10.1177/1073191109340382

McCrae, R. R., Costa, P. T., Jr. (1989). The structure of interpersonal traits: Wiggins’s circumplex and the five-factor model. Journal of Personality and Social Psychology, 56, 586–595. DOI:10.1037//0022-3514.56.4.586

Musek, J. (2007). A general factor of personality: Evidence of the Big One in the five-factor model. Journal of Research in Personality, 41, 1213–1233. DOI:10.1016/j.jrp.2007.02.003

O’Connor, B. P., Dyce, J. A. (2001). Rigid and extreme: A geometric representation of personality disorders in five-factor model space. Journal of Personality and Social Psychology, 81, 1119–1130. DOI:10.1037//0022-3514.81.6.1119

Ojanen, T., Gronroos, M., Salmivalli, C. (2005). An Interpersonal Circumplex model of children’s social goals: Links with peer-reported behavior and sociometric status. Developmental Psychology, 41, 699–710. DOI:10.1037/0012-1649.41.5.699

Paulhus, D. L., John, O. P. (1998). Egoistic and moralistic biases in self-perception: The interplay of self-deceptive styles with basic traits and motives. Journal of Personality, 66, 1025–1060. DOI:10.1111/1467-6494.00041

Paulhus, D. L., Martin, C. L. (1988). Functional flexibility: A new conceptualization of interpersonal flexibility. Journal of Personality and Social Psychology, 55, 88–101. DOI:10.1037//0022-3514.55.1.88

De Raad, B. (1995). The psycholexical approach to the structure of interpersonal traits. European Journal of Personality, 9, 89–102. DOI:10.1002/per.2410090203

Rushton, J. P., Irwing, P. (2011). The General Factor of Personality: Normal and abnormal. W: T. Chamorro-Premuzic, S. von Stumm, A. Furnham (red.), The Wiley-Blackwell handbook of individual differences (s. 132–163). Londyn: Blackwell. DOI:10.1002/9781444343120.ch5

Schmitt, T. A. (2011). Current methodological considerations in exploratory and confirmatory factor analysis. Journal of Psychoeducational Assessment, 29, 304–321. DOI:10.1177/0734282911406653

Sękowski, A., Klinkosz, W. (2003, lipiec). Analiza psychometryczna polskiej wersji Interpersonalnych Skal Przymiotnikowych J. S. Wigginsa. Plakat prezentowany na 11. Spotkaniu Międzynarodowego Stowarzyszenia Psychologii Różnic indywidualnych. Graz, Austria.

Sękowski, A., Klinkosz, W. (2016). IAS Interpersonalne Skale Przymiotnikowe Jerry’ego S. Wigginsa. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.

Sibley, C. G., Duckitt, J. (2008). Personality and prejudice: A meta-analysis and theoretical review. Personality and Social Psychology Review, 12, 248–279. DOI:10.1177/1088868308319226

Stanisławski, K. (2012). Prace nad polską adaptacją kwestionariusza kompetencji interpersonalnych CSIE Locke’a. W: E. Drop, M. Maćkiewicz (red.), Młoda psychologia, t. 1 (s. 133–147). Warszawa: Liberi Libri.

Strus, W., Cieciuch, J. (2014). Poza Wielką Piątkę – przegląd nowych modeli struktury osobowości. Polskie Forum Psychologiczne, 19, 17–49. DOI:10.14656/PFP20140102

Strus, W., Cieciuch, J. (2017). Towards a synthesis of personality, temperament, motivation, emotion and mental health models within the Circumplex of Personality Metatraits. Journal of Research in Personality, 66, 70–95. DOI:10.1016/j.jrp.2016.12.002

Strus, W., Cieciuch, J., Rowiński, T. (2014). The Circumplex of Personality Metatraits: A synthesizing model of personality based on the Big Five. Review of General Psychology, 18, 273–286. DOI:10.1037/gpr0000017

Topolewska, E., Skimina, E., Strus, W., Cieciuch, J., Rowiński, T. (2014). Krótki kwestionariusz do pomiaru Wielkiej Piątki IPIP-BFM-20. Roczniki Psychologiczne, 17, 367–384.

Tracey, T. J. G. (1997). RANDALL: A Microsoft FORTRAN program for a randomization test of hypothesized order relations. Educational and Psychological Measurement, 57, 164–168. DOI:10.1177/0013164497057001012

Tracey, T. J. G. (2005). Interpersonal rigidity and complementarity. Journal of Research in Personality, 39, 592–614. DOI:10.1016/j.jrp.2004.12.001

Tracey, T. J. G., Rohlfing, J. E. (2010). Variations in the understanding of interpersonal behavior: Adherence to the interpersonal circle as a moderator of the rigidity psychological well-being relation. Journal of Personality, 18, 711–746. DOI:10.1111/j.1467-6494.2010.00631.x

Trapnell, P. D., Wiggins, J. S. (1990). Extension of the Interpersonal Adjective Scales to include the Big Five dimensions of personality. Journal of Personality and Social Psychology, 59, 781–790. DOI:10.1037//0022-3514.59.4.781

Wiggins, J. S. (1979). A Psychological taxonomy of trait-descriptive terms: The interpersonal domain. Journal of Personality and Social Psychology, 37, 395–412. DOI:10.1037//0022-3514.37.3.395

Wiggins, J. S., Broughton, R. (1991). A geometric taxonomy of personality scales. European Journal of Personality, 5, 343–365. DOI:10.1002/per.2410050503

Wiggins, J. S., Phillips, N., Trapnell, P. (1989). Circular reasoning about interpersonal behavior: Evidence concerning some untested assumptions underlying diagnostic classification. Journal of Personality and Social Psychology, 56, 296–305. DOI:10.1037//0022-3514.56.2.296

Wiggins, J. S., Trapnell, P., Phillips, N. (1988). Psychometric and geometric characteristics of the Revised Interpersonal Adjective Scales (IAS-R). Multivariate Behavioral Research, 23, 517–530. DOI:10.1207/s15327906mbr2304_8

Zewnętrzne odnośniki

  • Obecnie brak jakichkolwiek odnośników.