Działalność edukacyjno-opiekuńcza Teodora Zöcklera w Galicji jako model pedagogii społecznej przełomu XIX i XX wieku - Klonovskyi, Yurij (Forum Pedagogiczne, 2026)
W artykule przedstawiono analizę historyczno-pedagogiczną działalności oświatowo-opiekuńczej Theodora Zöcklera – niemieckiego teologa, pedagoga i działacza społecznego, który przez ponad pół wieku pracował w Galicji. Ukazano społeczno-historyczne uwarunkowania funkcjonowania instytucji edukacyjnych i opiekuńczych w regionie na przełomie XIX i XX wieku, w tym problemy dostępu dzieci i młodzieży do nauki oraz opieki nad sierotami i rodzinami ubogimi. Wskazano wkład Zöcklera w zakładanie i rozwój protestanckich szkół, instytucji dziecięcych i młodzieżowych, a także we wprowadzanie zasad diakonii jako formy służby społeczno-pedagogicznej. Szczególną uwagę zwrócono na połączenie elementów edukacyjnych, wychowawczych i opiekuńczych w jego działalności, co pozwoliło na ukształtowanie spójnego modelu pedagogiki społecznej, aktualnego również we współczesnych badaniach i praktyce wychowawczej. Podkreślono, że doświadczenie Theodora Zöcklera ma istotne znaczenie dla współczesnej pedagogiki, ponieważ ukazuje możliwość integracji funkcji edukacyjnych i opiekuńczych w kontekście przemian społecznych.