Edukacja dla przetrwania i zrównoważonego rozwoju. Wartości i kultura uczenia się w czasach kryzysu - Dobrzyniak, Marta (Forum Pedagogiczne, 2026)
Edukacja dla przetrwania oznacza zaangażowanie wszystkich w troskę o Ziemię, ludzi i wszystkie żywe gatunki, w sposób sprzyjający harmonijnemu współistnieniu i przetrwaniu. Istotne znaczenie ma kultura uczenia się, obejmująca relacje oparte na zgodnym współistnieniu uczestników procesu edukacyjnego oraz wartości ogólnoludzkie, które stanowią podstawę postrzegania naszego miejsca na planecie i sposobu, w jaki odnosimy się do siebie nawzajem. Dyskusja na temat edukacji dla przetrwania wymaga interdyscyplinarnego podejścia. Wychodząc od przeglądu tez dotyczących skutków wzrostu oraz wyzwań związanych z pomyślną przyszłością Ziemi, autorka, odwołując się do antropocentryzmu i teorii krytycznych, wskazuje na znaczenie wartości. Szczególne znaczenie w tym kontekście ma uczenie się transgresywne, zakorzenione w pedagogice krytycznej. Rozwijanie w procesie uczenia się krytycznej refleksyjności, krytycznej mądrości, zdolności do dialogu i osiągania konsensusu oraz myślenia abstrakcyjnego wskazuje na wyzwania stojące przed edukacją dla przetrwania opartą na wartościach.