Struktura bohaterów "Lilli Wenedy" Juliusza Słowackiego

Marta Chachulska

DOI: http://dx.doi.org/10.21697/cl.2019.1.01

Abstrakt


The article focuses on the issues of the structure of the romantic drama and the construction of its characters. Lilla Weneda - a pseudo-mythological display of the creation of the Polish nation is based on the idea of duality in every possible field. The essay shows how this idea is present in the construction of every scene and the whole drama - particularly through the characters, their conversations and personalities. Both destructive and fruitful clash of the two tribes occurs mostly through collisions of theirs individuals. And - as the new nation is built of the two different tribes, in every scene two different persons are creating a completely new quality by matching their characteristics. The symmetry and assymetry in these collisions gives special dynamics that makes this human architecture so fascinating. 

Słowa kluczowe


Lilla Weneda; dramat romantyczny; konstrukcja bohatera; Juliusz Słowacki; sobowtór; pary bohaterów

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Literatura przedmiotu

Idee programowe romantyków polskich. Antologia, oprac. Alina Kowalczykowa, Wrocław 1991.

Manifesty romantyzmu 1790-1830. Anglia, Niemcy, Francja, oprac. Alina Kowalczykowa,

Warszawa 1975.

Pisma teoretyczne niemieckich romantyków, oprac. Tadeusz Namowicz, Wrocław 2000.

Maurycy Mochnacki, O duchu i źródłach Poezyi w Polszcze, w: idem, Pisma po raz pierwszy edycyją książkową objęte, Lwów 1910.

Maurycy Mochnacki, O literaturze polskiej w wieku dziewiętnastym, w: idem, Dzieła, Poznań 1863.

Adam Mickiewicz, Literatura Słowiańska, kurs III, Warszawa 1998.

Cyprian Kamil Norwid, O Juliuszu Słowackim w sześciu publicznych posiedzeniach, w: idem, Pisma wszystkie, t. 6, red. Juliusz Gomulicki, Warszawa 1971.

Słowniki:

Filozofia – Słownik, Gérard Durozoi, André Roussel, Warszawa 1997.

Podręczny słownik terminów literackich, red. Janusz Sławiński, Warszawa 1993.

Literatura Polska, przewodnik encyklopedyczny, red. Julian Krzyżanowski, Warszawa 1984.

Słownik literatury polskiej XIX wieku, red. Józef Bachórz, Alina Kowalczykowa, Wrocław 1991, hasła: Sobowtór, Literatura północy i południa, Dramat, Bohater.

Słownik pojęć filozoficznych Romana Ingardena, red. Andrzej Nowak, Leszek Sosnowski, Kraków 2001, hasła: Podmiot, Prawda w dziele sztuki.

Romantyzm:

Maria Janion, Gorączka romantyczna, Kraków 2000

Alina Kowalczykowa, Dramat i teatr romantyczny, Warszawa 1997.

Julian Krzyżanowski, Dzieje literatury polskiej, Warszawa 1972.

Stanisław Cat Mackiewicz, Był bal, Warszawa 1973.

Michał Masłowski, Gest, symbol i rytuały polskiego teatru romantycznego, Warszawa 1998.

Marta Piwińska, Romantyczna nowa tragedia, w: Studia romantyczne, red. Maria Żmigrodzka, Wrocław 1973.

Maria Prussak, Pytania o monolog w dramacie romantycznym, w: idem, Czy słychać jeszcze głos romantyzmu?, Warszawa 2007.

Dobrochna Ratajczakowa, W krysztale i w płomieniu. Studia i szkice o dramacie i teatrze, t. 1 i 2, Wrocław 2006.

Dorota Siwicka, Romantyzm 1822-1863, Warszawa 1995.

Irena Sławińska, Główne problemy struktury dramatu, w: Wprowadzenie do nauki o teatrze, t. 1, Wrocław 1976.

Ewa Szczeglacka, Romantyczny homo legens. Zygmunt Krasiński jako czytelnik polskich poetów, Warszawa 2003.

Joanna Trzcionka, Norwid – poeta liryczny jako autor dramatów, Warszawa 2010, s. 25, online: http://naukairozwoj.uksw.edu.pl/doktoraty [dostęp: 05.09.2014].

Alina Witkowska, Romantyzm, Warszawa 1997.

Alina Witkowska, Ja, głupi Słowianin, Kraków 1980.

Czesław Zgorzelski, Romantyzm w Polsce, w: idem, Od

Oświecenia ku Romantyzmowi i współczesności, Kraków 1978.

Czesław Zgorzelski, Liryczność poezji romantycznej, w: idem, Zarysy i szkice literackie, Warszawa 1988.

Agnieszka Ziołowicz, Dramat i romantyczne „Ja”, Kraków 2002.

Słowacki:

Maria Dernałowicz, Juliusz Słowacki, Warszawa 1985.

Paweł Hertz, Portret Słowackiego, Warszawa 1949.

Juliusz Kleiner, Słowacki. Dzieje twórczości, t. 1 i 2, Kraków 1999.

Juliusz Kleiner, Sztuka poetycka Słowackiego, w: Studia z zakresu teorii literatury, Lublin 1961.

Alina Kowalczykowa, Słowacki, Warszawa 1994.

German Ritz, Poeta romantyczny i nieromantyczne czasy - Juliusz Słowacki w drodze do Europy - pamiętniki polskie na tropach narodowej tożsamości, Warszawa 2011.

Jarosław Marek Rymkiewicz, Słowacki. Encyklopedia, Warszawa 2004.

Marek Troszyński, Austeria „Pod Królem-Duchem”, Warszawa 2000.

Jan Zieliński, SzatAnioł, Warszawa 2000.

Dramat Słowackiego:

Katarzyna Banul, „Ja córka jestem rycerzy...”. Kilka słów o bohaterce „Zawiszy Czarnego” Juliusza Słowackiego, w: „Colloquia Litteraria” 1/2006.

Magdalena Chacko, Dramat i teatr Juliusza Słowackiego. Rekonesans, Wrocław 2006.

Władysław Wan, Typy dramatów Słowackiego, Bydgoszcz 1936.

Edward Csató, Szkice o dramatach Słowackiego, Warszawa 1960.

Rolf Fieguth, „Lilla Weneda”. Tragizm jako figura dwuznaczna, w: Liryka romantyczna i inne szkice, red. B. Kuczera-Chachulska, Warszawa 2010.

Michał Masłowski, Zwierciadła Kordiana. Rola i maska bohatera w dramatach Słowackiego, Izabelin 2001.

Agnieszka Palicka, Miłość, przemoc, władza. Świat postaci kobiecych w dramatach Juliusza Słowackiego, Wrocław 2012.

Marta Piwińska, Juliusz Słowacki „Lilla Weneda”, w: Dramat polski. Interpretacje, Gdańsk 2001.

Bohater, autor:

Autor i jego wcielenia. Szkice o roli autora w literaturze, red. Erazm Kuźma, Mirosław Lalak, Szczecin 1991.

Michaił Bachtin, Problem stosunku autora do bohatera, w tegoż: Estetyka twórczości słownej, Warszawa 1968.

Umberto Eco, Sześć przechadzek po lesie fikcji, Kraków 2007.

Grażyna Halkiewicz-Sojak, „nad przepaścią siebie-samego się wstrzymałem...”. O Norwidowskim wariancie podmiotowości, w: Przygody romantycznego „Ja”, red. M. Berkan-Jabłońska, B. Stelmaszczyk, Poznań 2012.

Jurij Łotman, Struktura tekstu artystycznego, Warszawa 1984.

Henryk Markiewicz, Postać literacka, w tegoż: Wymiary dzieła literackiego, Kraków 1984

Anna Nasiłowska, Persona liryczna, Warszawa 2000.

Jarosław Marek Rymkiewicz, Ludzie dwoiści. Barokowa struktura postaci Słowackiego, w: Problemy polskiego romantyzmu, seria III, red. Maria Żmigrodzka,Wrocław 1991.

Jerzy Starnawski, Le thème du double dans l'œuvre dramatique de Zygmunt Krasiński et de Juliusz Słowacki, w tegoż: W świecie olbrzymów: studia o twórczości i recepcji czterech wielkich romantyków, Przemyśl 1998.

Pozostałe:

Stephen Greenblatt, Shakespeare. Stwarzanie świata, Warszawa 2007.

Katarzyna Marciniak, Mitologia Grecka i Rzymska, Inowrocław 2010.

Joachim Lelewel, Edda to jest księga religii dawnych Skandynawii mieszkańców. Starą

Saemundińską w wielkiej części tłumaczył, Nową Snorrona skrócił Joachim

Lelewel, Wilno 1828.

Ostap Ortwin, Żywe fikcje, Warszawa 1970.

Giovanni Reale, Historia filozofii starożytnej, t. I, Lublin 2000.

Paul Ricoeur, Język, tekst, interpretacja, Warszawa 1989.

Władysław Tatarkiewicz, Historia filozofii, t. 2, Warszawa 1978.

Zewnętrzne odnośniki

  • Obecnie brak jakichkolwiek odnośników.