Sprawca konieczny w przestępstwie usiłowania zawarcia małżeństwa przez duchownego. Czy prawo kościelne zabrania sprawcy koniecznemu zawarcia małżeństwa kanonicznego? Studium przypadku - Kiełpiński, Krzysztof (Ius Matrimoniale, 2024)
Przestępstwo usiłowania zawarcia małżeństwa przez osobę duchowną stanowi delicta graviora – najcięższe przestępstwo w systemie prawa kanonicznego, a ustawodawca przewidywał za nie kary latae senetntiae oraz w przypadku braku poprawy sprawcy inne kary, nie wykluczając karę wydalenia ze stanu duchownego. Główna myśl w artykule został poświęcona sprawcy koniecznemu przestępstwa – kobiecie. Rozpoczyna się on od prezentacji kazusu, który stanowi punkt wyjścia do prowadzenia dalszych analiz. Stworzona narracja pokazała sprawcę koniecznego jako podmiot przestępstwa - kanoniczne prawo karne, a zarazem osobę, która ma zamiar zawrzeć małżeństwo kanoniczne po popełnieniu przestępstwa z osobą duchowną. Istotnym element badań stanowi relacja kara kościelna a sprawca konieczny. W głównej mierze to od rodzaju kary zależy dalsza sytuacja kanoniczna sprawcy koniecznego. Przeprowadzając analizę wykorzystano przepisy prawa dawnego oraz KPK z 1917 r. i z 1983 r. z uwzględnieniem nowelizacji przepisów kanonicznego prawa karnego, przeprowadzonej przez papieża Franciszka 8 grudnia 2021 r. Użyto różnych metod badawczych (m.in. historyczno-prawnej, dogmatyczno-prawnej, filologicznej), co pozwoliło stworzyć artykuł, który pokazuje istotny problem badawczy, ważny dla kanonicznego prawa karnego jak i dla kanonicznego prawa małżeńskiego. W literaturze brak jest opracowań na temat pozycji prawno-kanonicznej sprawcy koniecznego-kobiety.