Wprowadzenie małżeństwa kanonicznego w Ameryce w XVI w. Zarys analizy historyczno-kanonicznej - Ryguła, Piotr (Ius Matrimoniale, 2025)
Odkrycie Ameryki uznawane jest powszechnie za datę graniczną między średniowieczem a nowożytnością. Zetknięcie się bowiem Starego i Nowego Świata zmusiło Europejczyków do ponownego zastanowienia się nad własną kulturą, w tym także nad wypracowanymi w jej ramach instytucjami prawnymi takimi jak instytucja małżeństwa. Chrześcijaństwo na terenach starożytnej i średniowiecznej Europy stworzyło własną kulturę w oparciu o objawienie i o prawo naturalne. Tworzyło ją w zetknięciu z kulturą niechrześcijańską: starożytnego Rzymu a później tych ludów, które przybyły do Europy w ramach wędrówki ludów. Prawo, które w chrześcijaństwie zawsze stanowiło emanację wyznawanej wiary, kształtowało życie wspólnoty wiernych, także w zakresie życia małżeńskiego. W ramach tego prawa, w okresie tzw. kanonistyki klasycznej, w zderzeniu z obcymi modelami małżeństwa, wypracowano właściwy chrześcijaństwu system prawa małżeńskiego. Małżeństwo oparte na prawie naturalnym rozumiano jako monogamiczny, nierozerwalny związek mężczyzny i kobiety. Po odkryciu Ameryki i kultury ludów ją zamieszkujących, idea tak rozumianego małżeństwa skonfrontowana została z nietrwałymi i poligamicznymi związkami ludności zamieszkującej ziemie za Oceanem Atlantyckim. Niniejszy artykuł to zarys historyczno-kanonicznej analizy procesu wprowadzania małżeństwa kanonicznego na kontynent amerykański; analizy ograniczonej czasowo do XVI stulecia.