Sankcja nieważności ordynacji w świetle źródeł prawa kościelnego do połowy V wieku - Nasiłowski, Kazimierz (Prawo Kanoniczne, 1984)
A liqui viri docti re'cte quidem affirm ant sanctionem ordinationis irritae non significare ipsum etiam rite collatum ordinis sacram entum irritum seu nullum , sed tarnen affirm ationem hanc aliquando probare nesciunt. A lii autem de huius sanctionis significatione non recte opinantur, quia falsi-s nituntur argum entis. Ita utrique iniuriam E cclesiae inferunt, praecipue vero hi, qui de v i atque auctoritate ordinationis illegitim e factae diverso tem pore latas leges inter se contrarias e.sse pjitamt et hac de causa iuridicum Ecclesiae system a, ut dicitur, iniuste iudicant. Igitur difficilem hanc quaestionem de integro exam inavim us. Qua in re prim um investigavim us significationem ipsorum vocabulorum : ordinatio, ordinäre et irritus. D einde ex decretis C ornelii Papae, item ex canonibus conciliorum : N icaeni I, A relatensium , A ntiocheni, Sardicensis, C arthaginiensium et C halcedonensis, item ex decretis Innocentii I, ipsam ordinationis irritae explicavim u s notionem . Id autem fecim us principiis innixi, quorum ratio in probiem atis recta solutione necessario habenda erat et quae latius exp licavim u s in aliis disputationibus n ostris hie appellatis. Principia vero haec, quibus recta system atis iuridici totius ordinationis relativae periodi explicatio fulcitur, ad earn potissim um rationem habendam pertinent, quae intercedit inter: institutionem in o fficio sacerdotali et sacram enti ordinis collationem , institutionem et ecclesiam in qua clericus instituitur, sacram enti ordinis collationem et ec clesiam cui aliquis ordinatur, item inter: sacram entum ordinis et eiu sdem effectum , sacram entale et non sacram entale, principium gen erale rigoris iuris servandi et principium sp eciale m isericordiae dispensandae, ius commune et ius speciale; item inter: potestatem sacram entalem et non sacram entalem , officium sacram entale et non sacram entale, ius et mores, instituta divina et hum ana, instituta im m utabilia et m utabilia, instituta inam issibilia et am issibilia, instituta partim tan tum et instituta ex toto dicioni ecclesiasticae subiecta. P raeterea in exam inanda quaestione ratio habebatur sacram entorum baptism i et ordinis hisce tem poribus analogice, uti aiunt, consideratorum . H aec autem om nia non modo ab antiquis illis doctis viris, sed etiam ’ his recentibus om issa aut non satis cognita erronee interpretandae sanctionis, quam dixim us, atque variarum dissensionum praecipuae causae sunt, sed si ante oculos habeantur, probiem atis recte solvendi firm issim um praestant auxilium in ipsis fontium verbis insitum . H is igitur fu lti dem onstravim us sanctionem ordinationis irritae cuncta ex a - m inata periodo ipsum sacram entum ordinis rite collatum non sign ificare nullum v e l falsum . P raeterea dem onstravim us in E cclesia catholica iam inde antiquitus notum fuisse, quid d ifférât inter hierarchiam ordinis et iurisdictionis, quam quam proprio nom ine nondum vocatam , v e l inter sacram entalia et non sacram entalia officia sacerdotum eorum que in his officiis in sitam duplicem potestatem . Item P ontificis Rom ani veram prim atus potestatem a Cypriano agnitam esse singulari argum ento indicavim us et G ratiani rectas quasdam opiniones a Correctorum Rom anorum iniusta reprehensione vindicavim us.