Powstanie kolegium wikariuszy przy kolegiacie w Łowiczu - Wrotniak, Andrzej (Prawo Kanoniczne, 1978)
In hoc articulo dem onstravi originem Collegii V icariorum penes Collegiatam Loviciensem. Lovitia, sita est in occidentali parte Masoviae, in principio erat dom inium princiipum masoviensiiuim, postea autem — saeoulo X I/X II — designata est archiepiscopis gnesnensiibus u t patet ex Bulla Papae Innocenti II 1136 anni. Notitiae de hac re in archiviis Loviciae, V arsaviae, G nesnae et Vladislaviae inveniuntur. In initis lafooris quaerebam causas, quae conduxerunt ad erectionem Collegii V icariorum penes Collegiataim Loviciensem. Illae fluebunt ex communi system ate iuridica et ex praxi capitulorum cathedralium et collegiatarum substituendi — per vicarios — praelatos et canonicos in eorum officiis choralibus et pastoralibus. Archiepiscoipus Gnesnensis W. Jastrzębiec anno 1433 Vetustissdmam ecclesiam paroecialem sub titulo Assum ptionis B.M.V. et S. Nicolai Loviciae ad dignitatem collegiatae evexit. Eodem docum ento C apitulum erexit, cui officia liturgica et pastoralia concredidit. Cum autem praelati et canonici de facto residentiam apud Ecclesiam Collegiatam non habebant, ideoque concredita sibi officia non exercebant, propterea Archiepiscoipus J. G ruszczyński die 3 m. A prilis 1467 anno Collegium Vicariorum perpetuorum et M ansionariorum erexit, ut officia in loco Capituli Loviciensis et olbligationes m ansionariorum exiplerent. Postea explicavi originem et statu ta Collegii Vicariorum . Specialiter quaerebam proprium annum erigendi Collegium, quondam in docum entis archivalibus non est concordia. Secundum m eam opinionem annus 1467 est annus exactus in quo Collegium V icariorum erectum erat. ln fine locutus sum de relatione Collegii V icariorum ad C apituium Loviciense. In hac re non solum docum ento erectionis, sed etiam statutis vicariorum ac protocol lis sessionum C apituli Loviciensis et Collegii V icariorum nisus sum. Collegium V icariorum in variis actibus suae activitatis Capitulo Loviciensi subditum erat, praecipue ab eius praeposito, qui specialibus facultatibus erga vicarios gaudebat. V icarii tarnen quadam independentia gaudebant, exem pli gratia: iure diudicandi lites inter membra Collegii, iure in sesskmibus certas obligatorias constituendi.