Dynamika przeobrażeń samorządowych w aspekcie kreowania podmiotowości jednostek i grup społecznych - Pac, Wojciech (Seminare. Poszukiwania naukowe, 2006)
Zapoczątkowanie, a raczej odrodzenie samorządu terytorialnego po administracji Zmiany zapoczątkowane w 1989 roku zasługują na miano jednej z najbardziej udanych decyzji w historii przebieg reform administracyjnych w Polsce. Dzięki temu stała się silnym podmiotem prawnym i, stworzyły tym samym dogodne warunki do aktywizacji społecznej obywateli świadomie korzystających ze swojego obywatelstwa swobód i wzmocnienia ich integracji ze wspólnotą samorządową, do której należą. Artykuł zatytułowany „Dynamika przemian samorządowych w aspekcie świadomości prawnej jednostek i grup społecznych” jest próbą odpowiedzi na podstawowe pytanie – czy zreformowany samorząd terytorialny uzyskał wystarczającą samodzielność jako rząd struktury i otrzymał do tego wystarczające instrumenty legislacyjne oraz materialną podstawę zaistnieć w strukturach samorządowych. Ustawodawstwo regulujące funkcjonowanie samorządu terytorialnego nie znajduje obecnie odzwierciedlenia obiektywne potrzeby i aspiracje wielu warstw społecznych, zwłaszcza wiejskich. strukturalny zmiany nadające większe znaczenie idei samorządności zdają się wyprzedzać obywateli wiedzy o nich, co jest szkodliwe dla kształtowania aktywnej pozycji społecznej społeczeństwa. Podsumowując, samorząd terytorialny nieuchronnie sprzyja rozwojowi legislacji świadomości jednostek, zaangażowanie społeczności lokalnych w ten proces jest jednak dalekie bardziej skomplikowane.