Wojna na Ukrainie – wyzwania dla polskiego systemu edukacji - Kowalski, Wawrzyniec Roch (Seminare. Poszukiwania naukowe, 2023)
Artykuł przybliża najistotniejsze kwestie związane z gwałtownym napływem do Polski uciekających przed wojną uchodźców z Ukrainy. Znaczna ich część, zgodnie z polskim prawem, jest w wieku podlegającym obowiązkowi szkolnemu lub obowiązkowi nauki. Wobec tego, w krótkim czasie w jednostkach polskiego systemu oświaty znalazło się niemal 200 tysięcy uczniów z Ukrainy. Celem niniejszego artykułu jest przybliżenie skali problemu – danych statystycznych dotyczących uczniów będących uchodźcami, obywatelami Ukrainy, podjętych przez Rząd Rzeczypospolitej Polskiej i Ministerstwo Edukacji i Nauki działań koniecznych dla sprostania niemałym wyzwaniom, przede wszystkim uregulowań prawnych i środków finansowych przeznaczonych z budżetu państwa na zapewnienie tych działań. Wg raportowanych danych, w jednostkach polskiego systemu oświaty (w wychowaniu przedszkolnym, szkołach podstawowych i ponadpodstawowych) wykazano niemal 198,3 tys. dzieci i uczniów, którzy przybyli z Ukrainy od 24.02.2022 r. (aktualnie ponad 182 tys.). Dzieci i uczniowie – uchodźcy z Ukrainy są we wszystkich 16 województwach, na terenie całej Polski, przy czym niemal 40% skupia się w miastach wojewódzkich, najwięcej w Warszawie – 17 tys. i po ok. 8 tys. we Wrocławiu i Krakowie. Wobec tej sytuacji wprowadzono doraźnie liczne zmiany systemowe oraz wyasygnowano z budżetu państwa środki finansowe rzędu 3 mld zł. Wojna na Ukrainie i spowodowany nią exodus stał się niemałym wyzwaniem dla polskiego sytemu edukacji. Polska, mimo braku zewnętrznego wsparcia finansowego (także ze strony Unii Europejskiej), od pierwszych dni tego konfliktu militarnego, otworzyła drzwi swoich granic, domów i szkół, obejmując niezbędną pomocą uchodźców i wprowadzając niezbędne zmiany systemowe, umożliwiające absorbcję tak dużej liczby dzieci i młodzieży, w krótkim czasie, w trakcie roku szkolnego.