Kontrowersje wokół męczeństwa w starożytnym kościele – stanowisko Tertuliana - Kubiszewska, Elżbieta (Seminare. Poszukiwania naukowe, 2023)
Tertulian w swoich pracach odniósł się do kontrowersyjnych kwestii, które wydarzyły się podczas prześladowań pierwszych wyznawców Chrystusa. Chrześcijaństwo wymagało od swoich wyznawców wręcz męczeństwa, za co otrzymali bezcenną nagrodę: życie wieczne. Męczeństwo nie zostało nakazane, ale było wolnym wyborem i wypływało z woli Boga. Kartagińczycy stanowczo sprzeciwiali się ucieczce w czasie prześladowań. Z przeprowadzonej analizy jego tekstów wynika, że ​​zmienił się jego pogląd na ten temat. W okresie wiary katolickiej popierał ucieczkę, ale przechodząc na montanizm ją zlekceważył, bo biorąc pod uwagę, że prześladowania pochodzą od Boga, nie mogło to być niczym złym. Szczególnie potępiał duchownych uchylających się od męczeństwa, gdyż to oni powinni być wzorem dla wiernych i wsparciem w ciężkich chwilach zwątpienia. Kartagińczyk był zagorzałym przeciwnikiem wykupienia się od męczeństwa. Według Tertuliana, skoro Jezus oddał życie za wszystkich ludzi, nie było ceny, która mogłaby zrównać się z tym czynem i odkupić człowieka od męczeństwa. Taki sposób unikania prześladowań był niegodny wyznawców Chrystusa.