Ksiądz Jan Bosko wobec wykluczenia społecznego młodzieży włoskiej w XIX wieku - Niewęgłowski , Jan (Seminare. Poszukiwania naukowe, 2023)
W obecnym czasie używamy wyrażenia „wykluczenie społeczne”. W czasach ks. Jana Bosko pojęcia takiego nie znano, ale były osoby wykluczone. W XIX wieku we Włoszech i w Piemoncie problem ten w sposób szczególny dotknął młodzież. Artykuł przedstawia ks. Jana Bosko który poświęcił swoje życie, aby nieść pomoc młodym ludziom wykluczonym z życia rodzinnego i społecznego. Pierwszą formą pomocy było stworzenie dla nich oratorium. Z biegiem czasu ks. Bosko poszerzał ofertę pomocy młodym ludziom. Dla nich budował internaty, szkoły zawodowe, gimnazja i inne placówki wychowawcze. Stworzył również metodę wychowawczą, którą nazwał systemem prewencyjnym. Oparł ją na rozumie, religii, miłości, asystencji i klimacie rodzinnym. Artykuł ilustruje również sytuację polityczną, społeczną i ekonomiczną Włoch, która w znacznej mierze przyczyniła się do wykluczenia społecznego ówczesnej młodzieży.