„Południe jako autonomiczny punkt widzenia, a nie jeszcze Północ”, czyli o konieczności autonomii kulturowej w myśli społecznej Franco Cassano - Dejneka, Piotr (Uniwersyteckie Czasopismo Socjologiczne, 2024)
Celem niniejszego tekstu jest przybliżenie myśli społecznej włoskiego filozofa kultury i socjologa Franco Cassano. Autor najbardziej znany z wielokrotnie publikowanej w języku włoskim książki Il pensiero meridiano to postać warta popularyzacji w kręgu badaczy europejskiej myśli społecznej. Jego kulturowo-społeczne analizy specyfiki kultury południowych Włoch, a także w szerszym aspekcie zarówno „południowego” dziedzictwa kultury europejskiej, jak i wagi autonomii kulturowych we współczesnym świecie, zwłaszcza w kontekście procesów powstawania w latach 90. XX w. nowego superpaństwa europejskiego, jakim jest Unia Europejska, wydają się niezwykle ważne. Dyskurs dotyczący modernizacji peryferii dążących do skopiowania rozwiązań centrum oddziaływania geopolityczno-kulturowego Europy oraz ich racjonalna kontestacja są kwintesencją tego pisarstwa. W tekście przywołuję również dyskurs Cassano z Albertem Camusem, a uwspółcześniając problematykę przedstawiam opinie szeregu badaczy widzących w prawie do autonomii kulturowej niezbywalny atut zjednoczonej w różnorodności Europy. Analizy Nathaniela Copseya, Davida Marquanda oraz Adriana Favella i Virginie Guiraudon przytoczone są jako ostrzeżenie. Krzysztof Jasiecki zaś na gruncie polskim dokonuje podobnych, moim zdaniem, uogólnień sytuacji geopolitycznej w rozwijającej się instytucjonalnie Unii i zabiera warty usłyszenia głos w dyskursie o granicach autonomii i asymilacji kulturowej w Europie.