Socjologia literatury jako badanie Wszechksięgi - Banasik, Grzegorz A. (Uniwersyteckie Czasopismo Socjologiczne, 2024)
Artykuł przedstawia socjologię literatury jako subdyscyplinę o wyraźnie zarysowanych dylematach teoretycznych i metodologicznych. Rozważane są różne podejścia do literatury, analizujące ją zarówno jako odbicie społeczeństwa, jak i jako instytucję. Autor tworząc podejście oparte na idei Wszechksięgi, proponuje postrzeganie literatury jako nieskoń czonego zbioru realnych i potencjalnych „motywów społecznych”, tj. typów ludzkich, idei, kompleksów kulturowych, wzorów zachowań, rozmaitych ideologii i ujęć społecznych praw zawartych w literaturze. Metafora Wszechksięgi zakłada, że literatura odzwierciedla różnorodne aspekty ludzkiego doświadczenia, oferując możliwości zrozumienia zarówno stałych, jak i zmieniających się elementów kultury i społeczeństwa. Artykuł podkreśla, że pomysł badania literatury jako Wszechksięgi, wychodząc poza granice klasycznego literaturoznawstwa, może stanowić podstawę do refleksji w domenie socjologii ogólnej. Proponowany sposób uprawiania socjologii literatury opiera się na poszukiwaniu i interpretacji motywów społecznych w literaturze, co umożliwia stworzenie nowych uogólnień w socjologii.