ODSAKRALIZOWANY GAIUS - Zabłocka, Maria (Zeszyty Prawnicze, 2022)
Informacje podane przez Gaiusa w jego Instytucjach, przedstawiające najstarsze instytucje prawne, które w II w. po Chr. miały już tylko historyczne znaczenie, ukazują tylko niezbędne cechy takich instytucji, jak na przykład sacramentum, confarreatio, coemptio, adrogatio, testamentum calatis comitiis, co nie odzwierciedla ich pierwotnego kształtu. Dopiero dzięki pracom historyków można poznać pierwotny, sakralno-prawny kształt tych instytucji. Dlatego też, moim zdaniem, komentarz Gaiusa ad legem XII tabularum prawdopodobnie nie ukazuje pierwotnej systematyki czy treści tego najstarszego znanego nam pomnika prawa, gdyż pomija powiązanie ius z bardzo ważnym dla archaicznego Rzymianina fas.