ZAGROŻENIE JAKO ANTONIM BEZPIECZEŃSTWA. WYBRANE ZAGADNIENIA NA TLE ROZWAŻAŃ DOKTRYNALNYCH I REGULACJI KONSTYTUCJI RP - Żelasko-Makowska, Ewelina; Sołtysiak, Patrycja (Zeszyty Prawnicze, 2023)
Istota zagrożenia jest przeciwieństwem bezpieczeństwa, stanu bycia w „strefie komfortu”, spokoju, pewności, stabilności. Poczucie bezpieczeństwa jest jedną z fundamentalnych wartości w życiu społecznym. Z kolei jeśli wartości zasadnicze, nadrzędne, a jednocześnie podstawowe dla społeczeństwa, tj. zdrowie, życie, prozdrowotny styl życia, środowisko, ogólny dobrostan będą niewłaściwie chronione – zabezpieczone, mogą w konsekwencji przekształcić się w realne zagrożenia indywidualne i zbiorowe. Wszelkie czynności podejmowane w celu przeciwdziałania współczesnym zagrożeniom społecznym kształtują istotę bezpieczeństwa. Jednostka, człowiek, obywatel indywidualnie weryfikuje stan bezpieczeństwa bądź też jego zagrożenie czy brak. Typologia globalnych zagrożeń z pewnością stanowi katalog otwarty, do którego możemy zaliczyć między innymi zagrożenia żywiołowe sił natury, powodujące klęski żywiołowe, epidemię, pandemię chorób zakaźnych ludzi i zwierząt, awarie techniczne związane z infrastrukturą stworzoną przez człowieka, konﬂikty społeczne – wewnętrzne i zewnętrzne prowadzące do wojen, terroryzmu, przestępczości, szeroko pojętej biedy i bezrobocia. In genere niebezpieczne sytuacje dla społeczeństwa – ludzkości i środowiska inicjowane są poprzez działania sił natury lub wynikają z działalności człowieka. W doktrynie można odnaleźć bardzo szeroką typologię zagrożeń. Uzasadnieniem tak wieloznacznego postrzegania niniejszego pojęcia jest subiektywizm postrzegania zarówno bezpieczeństwa, jak i wielu zagrożeń, które powodują zachwianie lub brak poczucia bezpieczeństwa. W postrzeganiu zagrożeń poza subiektywnym odbiorem otaczającego nas świata istotny jest obiektywizm poparty wiedzą, doświadczeniem, wykorzystaniem odpowiednich metod badawczych, jak również otwartością na to co innowacyjne, nieznane. Istotne jest spojrzenie wielowymiarowe i otwarte, ponieważ lęk przed nieznanym, nowym, niepewnym, często trudnym może w rezultacie przynieść i często przynosi pozytywny wynik końcowy w różnej postaci, który jednak zapewnia przetrwanie i rozwój w wielu aspektach życia społecznego. Historia cywilizacji pokazuje, że zagrożenia różnego typu są w znacznej mierze wynikiem destrukcyjnej działalności człowieka, dlatego też niezbędna jest współpraca instytucji międzynarodowych, państwowych, rządowych, pozarządowych ukierunkowana na działania mające na celu doskonalenie mechanizmów mających chronić interes – dobro indywidualne i zbiorowe przed współczesnymi, coraz bardziej złożonymi zagrożeniami. Podjęte w tekście rozważania są tylko fragmentem złożonej tematyki zagrożeń, mogą jednak przyczynić się do dyskusji nad dalszym procesem poznawczym w obszarze bezpieczeństwa społecznego w celu identyfikowania nie tylko znanych zagrożeń, lecz także tych dopiero co powstających.