EWOLUCJA OCHRONY PRAW LUDNOŚCI TUBYLCZEJ I PLEMIENNEJ W MIĘDZYAMERYKAŃSKIM SYSTEMIE OCHRONY PRAW CZŁOWIEKA - Osuchowska, Marta (Zeszyty Prawnicze, 2025)
W artykule analizie została poddana ewolucja ochrony praw ludności tubylczej i plemiennej w ramach międzyamerykańskiego systemu ochrony praw człowieka, obejmującego działalność Międzyamerykańskiej Komisji Praw Człowieka oraz Międzyamerykańskiego Trybunału Praw Człowieka. Punktem wyjścia jest omówienie kontekstu polityki indygenistycznej w Ameryce, która stanowiła tło dla ukształtowania się współczesnych standardów ochrony. W dalszej części opracowanie koncentruje się na analizie rozwoju norm i praktyk instytucjonalnych, które stopniowo przekształciły tradycyjne podejście do praw człowieka, włączając w ich zakres prawa zbiorowe i kulturowe. Artykuł podkreśla, że zarówno Komisja, jak i Trybunał odegrały kluczową rolę w uznaniu nierozerwalnego związku ludów tubylczych z ich terytoriami, kulturą i tożsamością. Zwieńczeniem tych procesów jest rozwój doktryny poszanowania różnorodności kulturowej, samostanowienia i uczestnictwa społeczności tubylczych w decyzjach, które ich dotyczą. W rezultacie międzyamerykański system ochrony praw człowieka stał się jednym z najbardziej zaawansowanych mechanizmów międzynarodowych w zakresie ochrony praw ludów tubylczych i plemiennych, stanowiąc punkt odniesienia dla innych systemów regionalnych i globalnych.