Problem z XIX-wiecznym modelem etyki pracy - Janiszewski, Jacek (Seminare. Poszukiwania naukowe, 2023)
Człowiek, aby uzyskać coś, co czyni go szczęśliwym, musi wykonywać działania, które są – w opinii innych – wartościowe i warte zapłaty. Już z poprzedniego zdania możemy wywnioskować Prostą prawdę, że nie ma nic za darmo, każda usługa ma swoją cenę. Innymi słowy, czasami trzeba być dawcą, aby później coś otrzymać. Dzieło jest aktem szlachetnym, choć wielu może oburzyć się na to stwierdzenie. Pracując nad mnożeniem rzeczy, które już mamy, Lub Zdobywamy Nowe. Ludzka aktywność, która czyni nas bogatszymi, to ta, która wynika z natury ludzkiej, a bezczynność lub zadowolenie z tego, co już mamy, jest z tą naturą sprzeczne. Biorąc pod uwagę etykę pracy, za moralną możemy uznać tylko taką działalność jednostki, która zyskała uznanie w oczach innych, której najwyższym przejawem jest nagroda. Nie gdzie indziej, ale na gruncie etyki zawodowej spotykamy się z niezadowoleniem jednych osób z działań innych, np. z zachowaniem pracodawcy uchylającego się od obowiązku zapłaty za pracę. Etyka pracy, odkąd stała się częścią społecznej dyskusji, służyła zarówno politykom, jak i filozofom, czy duchownym do walki z niechęcią do takiej organizacji życia codziennego, na którą wskazuje zegar i godziny pracy fabryki. Ta niechęć wynikała z dążenia do zaspokojenia własnych potrzeb i nic więcej. Dziewiętnastowieczny robotnik, otrzymując wynagrodzenie, które umożliwiało mu biedną egzystencję – biedną, ale egzystencję, nie widział powodu, dla którego miałby pracować więcej. Przecież poza pracą było tyle ciekawych rzeczy do roboty, że nie warto było tracić czasu na karczowanie.