Przemiany religijności w wieku adolescencji wyzwaniem duszpasterskim kościoła w Polsce - Staniszewski, Michał (Warszawskie Studia Pastoralne, 2019)
Zakończone, trwające od 3 do 28 października 2018 roku, XV Zwyczajne Zgromadzenie Synodu Biskupów na temat „Młodzież, wiara i rozeznawanie powołania” w bardzo szczegółowy sposób odnosiło się do trudności, jakie młodzi ludzie napotykają w kwestiach wiary i odkrywania swojego powołania w Kościele. Dokument końcowy synodu został oparty o biblijną relację objawienia zmartwychwstałego Chrystusa uczniom uchodzącym z Jerozolimy do Emaus. Ten ewangeliczny obraz został uznany za odpowiedni, by ukazać drogę współczesnego młodego człowieka w relacji do Chrystusa, wiary i Kościoła. Pośród tej szerokiej bazy tematów i problemów badawczych szczególnie istotna wydaje się kwestia uczestnictwa młodzieży w życiu Kościoła oraz pojawiający się u niej rozdźwięk między duchowością a religijnością. Szukając odpowiedzi na pytanie o źródło tych zjawisk, należy sięgnąć do wcześniejszych etapów w rozwoju młodego człowieka. Niniejsze opracowanie ma za zadanie rozpoznać i zinterpretować przemiany zachodzące w religijności młodych ludzi jeszcze na etapie adolescencji, w kontekście bliskiego nam i konkretnego środowiska szkolnego i parafialnego. Wyniki ankiety wskazują na zjawisko pojawiającego się w wieku adolescencji wyraźnego kryzysu religijności. Dotyczy to wszystkich pytań ankietowych. Widoczny jest spadek praktyk niedzielnych wraz z wiekiem, zmniejszanie się częstotliwości modlitwy, używania dewocjonaliów takich, jak medalik czy krzyżyk, czy też wyposażenia pokoju w krzyż lub obraz religijny. Zauważalny jest też, choć może nie tak radykalnie jak w przypadku innych praktyk religijnych, spadek częstotliwości spowiedzi. Kluczem do sukcesu w duszpasterskim towarzyszeniu dzieciom i młodzieży w stopniowym wtajemniczeniu chrześcijańskim jest znalezienie odpowiednich modeli duszpasterskich, które mogłyby być zastosowane w praktyce parafialnej. Głównym celem Kościoła, przypomnianym przez synod, jest doprowadzenie młodego człowieka do poznania Chrystusa na wzór uczniów, którym „otworzyły się oczy” przy łamaniu chleba w Emaus. Jednak można nieraz zapobiegać konieczności nawracania ludzi młodych, realizujących początki swojej dorosłości poprzez przeciwdziałanie uprzedniemu odejściu młodych ludzi od wiary.