Abstrakt

Celem artykułu jest pokazanie, w jaki sposób i za pomocą jakich środków językowych kaznodzieje Wielkiej Emigracji w Paryżu ukazywali wspólnotę polistopadowych emigrantów. Przeprowadzona analiza wyekscerpowanego materiału wpisuje się w metodologię lingwistyki kulturowej, która za istotę języka uznaje zawarty w nim dorobek kulturowy pewnej społeczności, będący wyrazem doświadczeń społecznych nagromadzonych w ciągu wielu pokoleń, utrwalonych w języku i przekazywanych z pokolenia na pokolenie. Podstawowym narzędziem opisu stała się językowa kreacja wspólnoty emigrantów, wyrosłej ze wspólnoty narodowej. Różne punkty widzenia obu ważnych dla Wielkiej Emigracji kaznodziejów, reprezentujących to samo zgromadzenie zakonne, a wcześniej – uczestników powstania listopadowego, pozwala pokazać z jednej strony, jak językowy sposób opisu wpływa na ukształtowanie wizji historii narodu, ocenę insurekcji listopadowej i koncepcję odzyskania niepodległości przez Polskę, z drugiej – co ważniejsze – jakie postawy ma budzić w paryskich emigrantach, będących odbiorcami nauk.