Abstrakt

Celem rozważań podjętych w artykule jest analiza wypowiedzi pisanych Zygmunta Kałużyńskiego ze względu na występujące w nich sygnały autoironii. Materiał badawczy został wyekscerpowany z książki dziennikarza pod znamiennym – z uwagi na podjęty tu problem autoironii – tytułem: Do czytania pod prysznicem. Znalezione w osobistej szufladzie (Kałużyński 2004).

Sygnały autoironizowania zostały wybrane do analizy zgodnie ze stwierdzeniem Denisa Bertranda, że: „odwoływanie ironiczne [także autoironiczne] operuje logiką przeciwieństw, odwoływanie humorystyczne operuje logiką powiązań”. Klasyfikację materiału przykładowego oparto na teorii semantyki, na podstawie której wyznaczone zostały kategorie znaczeniowe, których autoironia dotyczy: kompetencje zawodowe i wykonywanie profesji, wiedza, osobowość, wygląd zewnętrzny. Poszczególne jednostki leksykalne lub konstrukcje syntaktyczne zastosowane w funkcji sygnałów autoironii zostały poddane analizie pragmatycznej – obserwacji języka w użyciu. W badaniu zastosowano: metody jakościowe, obserwację funkcjonowania jednostek leksykalnych w tekście na podstawie studium przypadku – tytułowej książki.