Wat, poeta orficki

Katarzyna Kuczyńska-Koschany

DOI: http://dx.doi.org/10.21697/cl.2012.1.7

Abstrakt


Wat, an orphic poet

 

The most important context for many 20th century references to the myth of Orpheus and Eurydice remained Rilke’s poem Orpheus. Eurydice. Hermes (among others, Jastrun, Herbert, Miłosz); the author of the article wonders whether Rilke was equally important for Aleksander Wat as the author of Wiersze somatyczne [Somatic poems] as well as Wiersz ostatni [A Final Poem]. A comparison of the first edition of Wiersze somatyczne (“New Culture”, 1957) with its first book publishing (also in 1957) inclines the author to pose a question, why is this first version much more dramatic, somehow more “orphic”: did Wat soften a book version of the poem due to personal reasons (a soften phase of the illness) or was it because of censorship’s intervension? Referring to Orpheus, the author also indicates significant painting contexts (Moreau, Delville, Redon) and sculpture contexts (Rodin); it becomes useful during Wat’s interpretation – his very pictorial illustration (e.g. in the poem Na wystawie Odilon Redona) is also “orphic”, full of blackness. Nevertheless, it seems that Wat’s orphic descent into blackness, inside oneself, into death is even more acute than Rilke’s – since Wat writes about himself, his own death and his own funeral (Wiersz ostatni).


Słowa kluczowe


Aleksander Wat; orfizm;

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Jarosław Marek Rymkiewicz, Ogród Persefony, w: Myśli różne o ogrodach. Dzieje jednego toposu, Warszawa 1968, s. 127–128.

Aleksander Wat, Wybór wierszy, oprac. Adam Dziadek, „BN” I 300, Wrocław 2008.

Adam Krokiewicz, Studia orfickie, Warszawa 1947, s. 5.

Katarzyna Kuczyńska-Koschany, Rilke poetów polskich, dz. cyt., s. 247–254.

Joseph Brodsky, Von Schmerz und Vernunft. Über Hardy, Rilke, Frost und andere, München–Wien 1996, s. 119–175.

Bez Eurydyki. Rilke, Herbert, Miłosz wobec mitu miłosnej żałoby, „Zeszyty Literackie”, nr 83, lato 2003, s. 201.

Paweł Majewski, Antyk w poezji Rilkego i Iwaszkiewicza – próba porównania, „Pamiętnik Literacki” 2007, z. 2, s. 74–83

Inga Iwasiów, Rewindykacje. Kobieta czytająca dzisiaj, Kraków 2002, s. 61–62

Katarzyna Kuczyńska-Koschany, Alkestis i mit miłości małżeńskiej, „Polonistyka” 2004, nr 1, s. 25–29.

B. Surowska, Orfeusz w poezji Rainera Marii Rilkego, w zbiorze: Mit Orfeusza. Inspiracje i reinterpretacje w europejskiej tradycji artystycznej, pod red. Sławomiry Żerańskiej-Kominek, Gdańsk 2003, s. 329–340

L. Cybenko, Orfeusz modernistów. Metamorfozy mitu w twórczości Rainera Marii Rilkego, w zbiorze: Ateny, Rzym, Bizancjum. Mity śródziemnomorza w kulturze XIX i XX wieku, pod red. Jarosława Ławskiego i Krzysztofa Korotkicha, Białystok 2008, s. 367–373.

Jules Supervielle, Orfeusz, tłum. Jerzy Kwiatkowski, w: Orfeusz i inne opowiadania, wybór i wstęp Jerzego Kwiatkowskiego, tłum. Mikołaj Bieszczadowski, J. Kwiatkowski i in., Warszawa 1966, s. 29–31.

Paul Celan, Meridian. Przemówienie wygłoszone z okazji przyznania nagrody im. Georga Büchnera. Darmstadt, 22 października 1960, przeł. Feliks Przybylak, w: P. Celan, Poezje. Gedichte, wybrał i oprac. Ryszard Krynicki, Kraków 1998, s. 334–335.

Cyprian Norwid, Pisma wszystkie, zebrał, tekst ustalił. wstępem i uwagami krytycznymi opatrzył Juliusz W. Gomulicki, t. 1: Wiersze. Część pierwsza, Warszawa 1971, s. 65.

Czesław Miłosz, Orfeusz i Eurydyka, w: Wiersze ostatnie, Kraków 2006, s. 43.

Adam Zagajewski, Wielki Piątek w korytarzach metra, w: Późne święta, Warszawa 1998, s. 111.

Ryszard Krynicki, Byłem tutaj (1990), w: Kamień, szron, Kraków 2004, s. 23.

Między innymi emblemat egipskiej bogini Wadżojet, „Zielonej”, tytularnej bogini królestwa Dolnego Egiptu. Podaję za: Władysław Kopaliński, Słownik symboli, Warszawa 1990,s. 448

Jean C. Cooper, Zwierzęta symboliczne i mityczne, przeł. Anna Kozłowska-Ryś i Leszek Ryś, Poznań 1998, s. 112, hasło „Koń”.

Ola Watowa, Wszystko co najważniejsze..., Warszawa 1990, s. 9.

Karl Dedecius, Notatnik tłumacza, przeł. Jan Prokop oraz Irena i Egon Naganowscy, Warszawa 1988, s. 24.

Zewnętrzne odnośniki

  • Obecnie brak jakichkolwiek odnośników.