Cytat teatralny w twórczości Tadeusza Kantora

Paweł Stangret

DOI: http://dx.doi.org/10.21697/cl.2009.2.02

Abstrakt


A Theatrical Quotation in Tadeusz Kantor’s Oeuvre

 

In my text I focus on the problem of a theatrical quotation. Such form of referring to previous statements is traced at the example of Tadeusz Kantor’s Wedding in a Constructivist and Surrealistic Manner. This spectacle, carried out by a group of students from Scuola d’Arte Drammatica in Milan perfectly presents the subject in question. Its core lies in a practical realization of theoretical concepts which have been expounded within a month’s lectures. Kantor demonstrated how to quote a poetics of historical theatrical movements in a theatrical play. The first phase of a theatrical quotation has to be the fulfilment of a quoting element – in the case of Tadeusz Kantor’s Milan project the idea is to create one’s own contemporary constructivism and surrealism. The Cracow artist achieves it by using his artistic oeuvre and also his theoretical rumination on the influence of these trends on the whole art of the past century (during his lectures which culminated in The Wedding... Kantor used to say that in Scuola d’Arte Drammatica he made a summary of the 20th century). The second phase of the quoting process in the theatre is becoming an inherent part of a formerly created tradition, reconstructed according to its own theoretical concepts. Kantor, while preparing a spectacle “in a constructivist and surrealistic manner” and showing it as cricotage – that is his own works of art, not merely a didactic workshop performance, describes himself as an artist. He shows that these literary trends are the most important for his artistic output. Moreover, he uses these two movements since in his view they dominated 20th century thinking of art and aesthetics. Hence, while quoting constructivism and surrealism, Kantor shows that artists’ concepts taken from these trends are still significant because they work in a stage experience, the evidence of which is the spectacle staged in Milan school in 1986.


Słowa kluczowe


Tadeusz Kantor; cytat teatralny;

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Tadeusz Kantor, Lezioni milanesi, tłum. Ludmiła Ryba, Mediolan 1988.

Tadeusz Kantor, Leçons de Milan, tłum. Marguerite Pozzoli, Paryż 1990.

Tadeusz Kantor, Lekcje mediolańskie 1986, Kraków 1991.

Michał Głowiński, Maniera literacka, w: Słownik terminów literackich, pod red. Janusza Sławińskiego, wyd. III popr., Wrocław 2000.

Agata Stankowska, Poezji nie pisze się bezkarnie, Poznań 2007.

O kondycji aktora, rozmowa Krzysztofa Miklaszewskiego z Tadeuszem Kantorem, w: Krzysztof Miklaszewski, Tadeusz Kantor. Między śmietnikiem a wiecznością, Warszawa 2007.

Michał Głowiński, Tradycja literacka, w: Intertekstualność, groteska, parabola, w: tegoż, Prace wybrane, t. V, Kraków 2000.

Danuta Danek, O cytatach struktur (quasi-cytatach), w: tejże, O polemice literackiej w powieści, Warszawa 1972.

Harold Bloom, Lęk przed wpływem, przeł. Agata Bielik-Robson, Marcin Szuster, Kraków 2002.

Tadeusz Kantor, Wolność musi być absolutna, w: Krzysztof Pleśniarowicz, Teatr Śmierci Tadeusza Kantora, Chotomów 1990.

Janina Makota, Motywy kierujące awangardowym malarstwem ubiegłego stulecia, w: Wiek awangardy, pod red. Lilianny Bieszczad, Kraków 2006.

Anna Skubaczewska-Pniewska, Intertekstualność czy aluzja

literacka?, w: Aluzja literacka, pod red. Andrzeja Stoffa i Anny Skubaczewskiej-Pniewskiej, Toruń 2007.

Stanisław Balbus, Między stylami, wyd. II, Kraków 1996.

Agnieszka Taborska, Spiskowcy wyobraźni, Gdańsk 2007.

Giovanni Lista, Futuryzm, tłum. Ewa Gorządek, Warszawa 2002.

Eugeniusz Świerczewski, Jewreinow, Warszawa 1924.

Michał Kobiałka, The Milano Lessons by Tadeusz Kantor. Intorduction, „The Drama Review”, 1991, zima, t. 132.

Herta Schmid, Tadeusz Kantor i niemiecki Bauhaus, w: Sztuka jest przestępstwem, red. Uta Schorlemmer, Kraków–Norymberga 2007.

Mieczysław Wallis, Sposób istnienia i budowa dzieła sztuki, w: tegoż, Wybór pism estetycznych, wprowadzenie, wybór i oprac. Teresa Pękala, Kraków 2004.

Barbara Sosień, Hipoteksty, teksty, mity, w: Intertekstualność

i wyobraźniowość, pod red. Barbary Sosień, Kraków 2003.

Wiesława Staniszewska, Teatr Tadeusza Kantora a teatr Bauhausu, „Prace z Historii Sztuki”, z. 21, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego”, MCLXXIII, Kraków 1995.

Wiesław Borowski, Tadeusz Kantor, Warszawa 1982.

Ryszard Nycz, Tekstowy świat, wyd. II, Kraków 2000.

Włodzimierz Bolecki, Pre-teksty i teksty, wyd. II, Warszawa 1998.

Joanna Orska, Przełom awangardowy w dwudziestowiecznym modernizmie w Polsce, Kraków 2004.

Peter Bürger, Teoria awangardy, przeł. Jadwiga Kita-Huber, red. nauk. Krystyna Wilkoszewska, Kraków 2006.

Marcin Lachowski, Awangarda wobec instytucji, Lublin 2006.

Wiesława Staniszewska, Konstruktywizm w twórczości teatralnej Tadeusza Kantora, „Format”, 1994, nr 1–4.

Zewnętrzne odnośniki

  • Obecnie brak jakichkolwiek odnośników.