La "cultura dello scarto" e la difensa della vita nell'insegnamento di papa Francisco

Krzysztof Trębski

DOI: http://dx.doi.org/10.21697/wsp.2017.12.3.36.05

Abstrakt


Papież Franciszek w swoim nauczaniu bardzo wyraźnie wypowiada się w obronie życia, krytykując to, co nazywa „kulturą odrzucenia”. Ten swoisty rodzaj antykultury przyczynia się do marginalizacji ludzi, zwłaszcza słabych, którzy wydają się zbędnym balastem dla społeczeństwa. Papież widzi w odrzuceniu życia naznaczonego cierpieniem, zagrożonego aborcją w łonie matki lub uznanego za bezużyteczne wymowny wyraz tej „kultury odrzucenia”, która zaczyna stawać się powszechną mentalnością i przenika współczesne społeczeństwa w różnych częściach świata. Człowiek i jego życie nie są już postrzegane jako podstawowa wartość, którą należy szanować i chronić, zwłaszcza jeśli osoba jest uboga lub niepełnosprawna, jeśli nie jest jeszcze przydatna – jak dziecko mające przyjść na świat lub już nie jest przydatna – jak osoba w podeszłym wieku. to, co jest niepotrzebne, co stwarza problemy, może być odrzucone. Kultura odrzucania sprawiła, że staliśmy się niewrażliwi także na marnowanie i wyrzucanie żywności, co jeszcze bardziej zasługuje na potępienie, gdy w każdej części świata liczne osoby i rodziny cierpią wskutek głodu i niedożywienia. Papież ukazuje, że „społeczeństwo jest niestety zanieczyszczone «kulturą odrzucenia», która jest przeciwieństwem kultury przyjęcia. Zaś ofarami kultury odrzucenia są właśnie osoby najsłabsze, najbardziej kruche”. Podczas wizyty w domu opatrzności Bożej, założonym niemal dwa wieki temu przez św. Józefa Benedykta Cottolengo w turynie, ojciec Święty powiedział: „Wśród ofiar tej «kultury odrzucenia» chciałbym tutaj przypomnieć szczególnie licznie przyjmowane w tym domu osoby starsze: starsi są pamięcią i mądrością narodów. ich długowieczność nie zawsze jest postrzegana jako Boży dar, ale czasami jako ciężar, trudny do zniesienia, zwłaszcza, gdy ich zdrowie jest znacznie osłabione. Ta mentalność nie jest dobra dla społeczeństwa, a my musimy rozwijać «przeciwciała» wobec takiego sposobu postrzegania osób starszych czy niepełnosprawnych, jakby ich egzystencja nie była już godna dalszego życia”. Możemy zauważyć, że obrona życia i szacunek dla jego wartości są la- rami nauczania Papieża Franciszka, w którym podkreśla on:

– zasadę nienaruszalności życia ludzkiego, ponieważ człowiek został stworzony na obraz i podobieństwo Boga, a życie jest darem, który w Bogu ma swój początek i swój kres;

–  prymat jednostki nad społeczeństwem, a w konsekwencji obowiązek instytucji i organizmów społecznych do poszanowania życia od momentu poczęcia aż do naturalnej śmierci;

–  obowiązek troski o bezbronnych, chorych i starszych, który znajduje swoje korzenie w nauczaniu Chrystusa, a dziś może być wyrażony poprzez promocję „kultury życia”, jako najlepszego remedium na „kulturę odrzucenia”.

W swoim nauczaniu Papież Franciszek potwierdza nowymi słowami i w nowej formie miłość Boga do człowieka, który od wieczności jest „miłośnikiem życia” (por. Mdr 11,26), i wyraża życzenie, aby „wszyscy poważnie potraktowali obowiązek szanowania i doglądania świata stworzonego, bycia wrażliwymi na każdą osobę, przeciwstawiania się kulturze marnotrawstwa i odrzucania, by budować kulturę solidarności i spotkania” 


Słowa kluczowe


nauczanie papieża Franciszka; „kultura odrzucania”; obrona życia

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Cernuzio S., L’inno alla speranza di Francesco tra le mura del Verano, 1 novembre 2014, in https://it.zenit.org/articles/l-inno-alla-speranza-di- -francesco-tra-le-mura-del-verano/ [consultato il 13.10.2016].

Francesco, Discorso ai membri del Consiglio dei capi esecutivi per il coordinamento delle Nazioni Unite, Sala del Concistoro, Città del Vaticano, 9 mag- gio 2014, in: https://w2.vatican.va/content/francesco/it/speeches/2014/ may/documents/papa-francesco_20140509_consiglio-nazioni-unite.html [consultato il 12.10.2016].

Francesco, Discorso ai membri della Ponti cia Commissione per l’America Latina, Sala Clementina, Città del Vaticano, 28 febbraio 2014, in https:// w2.vatican.va/content/francesco/it/speeches/2014/february/documents/ papa-francesco_20140228_ponti cia-commissione-america-latina.html [consultato il 29.10.2016].

Francesco, Discorso ai membri dell’Eccellentissimo Corpo Diplomatico accreditato presso la Santa Sede, Sala regia, Città del Vaticano, 13 gennaio 2014, in https://w2.vatican.va/content/francesco/it/speeches/2014/ january/documents/papa-francesco_20140113_corpo-diplomatico.html [consultato il 29.10.2016].

Francesco, Discorso ai partecipanti all’incontro promosso dalla Federazione Internazionale delle Associazioni dei Medici Cattolici, Sala Clementina, Città del Vaticano, 20 settembre 2013, in https://w2.vatican. va/content/francesco/it/speeches/2013/september/documents/papa- -francesco_20130920_associazioni-medici-cattolici.html [consultato il 17.10.2016].

Francesco, Discorso al Parlamento Europeo, Strasburgo, Francia, 25 novembre 2014, in: https://w2.vatican.va/content/francesco/it/speeches/2014/no- vember/documents/papa-francesco_20141125_strasburgo-parlamento- -europeo.html [consultato il 12.10.2016].

Francesco, Discorso durante l’incontro con gli anziani, Piazza San Pietro, 28 settembre 2014, in: https://w2.vatican.va/content/francesco/it/spee- ches/2014/september/documents/papa-francesco_20140928_incontro- -anziani.html [consultato il 17.10.2016].

Francesco, Discorso durante l’incontro con gli anziani, Piazza San Pietro, 28 settembre 2014, in http://w2.vatican.va/content/francesco/it/la “cultura dello scarto” e la difesa...speeches/2014/september/documents/papa-francesco_20140928_incon-tro-anziani.html [consultato il 22.10.2016].

Francesco, Discorso durante l’udienza all’Associazione Medici Cattolici

Italiani in occasione del 70° anniversario di fondazione, aula Paolo Vi, Città del Vaticano, 15 novembre 2014, in: https://press.vatican.va/content/ salastampa/it/bollettino/pubblico/2014/11/15/0853/01821.html [consultato il 24.07.2016].

Francesco, Discorso durante l’Udienza Generale, Piazza San Pietro, 5 giugno 2013, in https://w2.vatican.va/content/francesco/it/audiences/2013/docu- ments/papa-francesco_20130605_udienza-generale.html [consultato il 19.11.2016].

Francesco, Esortazione Apostolica «Evangelii gaudium», sull’ annuncio del Vangelo nel mondo attuale, Città del Vaticano, 24.11.2013, in https:// w2.vatican.va/content/francesco/it/apost_exhortations/documents/papa- -francesco_esortazione-ap_20131124_evangelii-gaudium.html [consul- tato il 17.10.2015].

Francesco, Incontro con i giovani sul Lungomare Caracciolo, Napoli, 21 ma- rzo 2015, in: https://w2.vatican.va/content/francesco/it/speeches/2015/ march/documents/papa-francesco_20150321_napoli-pompei-giovani. html [consultato il 22.10.2016].

Francesco, Lettera enciclica “Laudato sì” sulla cura della casa comune, Città del Vaticano, 24 maggio 2015, in http://w2.vatican.va/content/francesco/ it/encyclicals/documents/papa-francesco_20150524_enciclica-laudato-si. html [consultato il 22.10.2016].

Francesco, Messaggio ai partecipanti all’Assemblea Generale della Pontifcia Accademia per la Vita in occasione del ventennale di istituzione, Città del Vaticano, 19 febbraio 2014, in: https://w2.vatican.va/content/francesco/ it/messages/pont-messages/2014/documents/papa-francesco_20140219_ messaggio-20-ponti cia-accademia-vita.html [consultato il 12.10.2016].

Francesco, Saluto ai giovani del Centro Culturale Padre Félix Varela, Habana, 20 settembre 2015, in http://w2.vatican.va/content/francesco/it/spee- ches/2014/september/documents/papa-francesco_20140928_incontro- -anziani.html [consultato il 22.10.2016].

Franciszek, Katecheza podczas Audiencji Generalnej 5 czerwca 2013, in https://w2.vatican.va/content/francesco/pl/audiences/2013/docu- ments/papa-francesco_20130605_udienza-generale.html [consultato il 13.12.2016].

Radio Watykańskie, Papież w szpitalu: kulturę odrzucenia zastąpmy kulturą przyjęcia, in http://pl.radiovaticana.va/news/2016/07/29/ papie%C5%BC_w_szpitalu_kultur%C4%99_odrzucenia_ zast%C4%85pmy_kultur%C4%85_przyj/1247839.

Redazione Korazym, Papa Francesco: la dignità dell’uomo e l’impegno dei laici cuore della missione della Chiesa, 7 dicembre 2013, in http://www. korazym.org/11492/papa-francesco-la-dignita-delluomo-e-limpegno- -dei-laici-cuore-della-missione-della-chiesa/ [consultato il 29.10.2016].

Serwis Papieski, Starsi to o ary kultury odrzucenia, in http://papiez.wiara. pl/doc/2555377.Starsi-to-ofiary-kultury-odrzucenia/2 [consultato il 13.12.2016].

Tornielli A. Galeazzi G., Il Papa: aver cura dei poveri non è comunismo, è Vangelo, in: http://www.lastampa.it/2015/01/10/vaticaninsider/ita/vati- cano/il-papa-aver-cura-dei-poveri-non-comunismo-vangelo-9VrljqxCf- wYJo8PcrvvGfo/pagina.html [consultato il 17.10.2016].

Tornielli A., Galeazzi G., Papa Francesco. Questa economia uccide, Piemme, 2015.

Zewnętrzne odnośniki

  • Obecnie brak jakichkolwiek odnośników.