WANDA CYPRIANA NORWIDA WOBEC TRADYCJI STAROPOLSKIEJ

Agnieszka Nurzyńska

DOI: http://dx.doi.org/10.21697/cl.2016.1.15

Abstrakt


Cyprian Norwid’s Wanda and the Old-Polish Tradition

 

Norwid as a revolutionary and a visionary who reaches towards the roots of Polish literature and himself adds “only a few words” [“tylko parę słów”]? Such a vision of the poet, thinker, and dramatist emerges from the analysis of the mystery play Wanda; this text was once lost and the author edited it for the second time in 1851. The article focuses on three elements of the text that are crucial for its structure: the subtitle, the dedication, and the motto. The analysis of the subtitle “Rzecz w obrazach sześciu” [Object in six images] reveals a discursive composition of the text that is characteristic of Old-Polish dialogues. Reading of the original “Mogile Wandy” dedication while taking into account the contexts of Sęp-Szarzyński and Kochanowski makes apparent Norwid’s reflection on the mythical time and the sacrum time. The interpretation of the motto, which is taken from a seventeenth-century song by Wespazjan Kochowski, emphasizes spatial and at the same time deeply symbolic and political aspects of Norwid’s drama. The mystery play is supposed to furnish spiritual weapons for the people ‘of the North’ to fight the invaders who partitioned Poland. The cursed soil, thanks to the intercession of Wanda who is experiencing her compassio with Christ, will be reintegrated and will become a Blessed soil anew.


Słowa kluczowe


Cyprian Norwid; "Wanda"; tradycja literacka; literatura staropolska;

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Grażyna Halkiewicz-Sojak, norwidowskie sposoby kontaminacji gatunków literackich, w: genologia Cypriana norwida, pod red. Adeli Kuik-Kalinowskiej, Słupsk 2005.

Słownik literatury staropolskiej, pod red. Teresy Michałowskiej, Wrocław 1990.

Max Scheler, o zjawisku tragiczności, tłum. Roman Ingarden, w: Arystoteles, David Hume, Max Scheler, o tragedii i tragiczności, tłum. Władysław Tatarkiewicz, Teresa Tatarkiewiczowa, Roman Ingarden, wybór, przedmowa i oprac. W. Tatarkiewicz, Kraków 1976.

Dobrochna Ratajczak, Wawel: scena narodowej tragedii, w: tejże, Przestrzeń w dramacie i dramat w przestrzeni teatru, Poznań 1985.

Bernadetta Kuczera-Chachulska, Wokół Czarnych…, Białych kwiatów i Vade-mecum, w: tejże, Przemiany form i postaw elegijnych w liryce polskiej XIX wieku: Mickiewicz, Słowacki, Norwid, Faleński, Asnyk, Konopnicka, Warszawa 2002.

Marian Śliwiński, Południe i Północ, w: tegoż, Szkice o Norwidzie, Warszawa 1998.

Słownik literatury polskiej XIX wieku, pod red. Józefa Bachórza i Aliny Kowalczykowej, Wrocław 2009.

Jan Zieliński, Prolegomena do wirtualnego muzeum romantycznego poety, „Pamiętnik Literacki” 2001, nr XCII, z. 2.

Irena Sławińska, Sakralizacja przestrzeni w Krakusie norwida, w: Dramat polski XIX i XX wieku. Interpretacje i analizy, [red. nauk. Lech Ludorowski], Lublin 1987.

Zewnętrzne odnośniki

  • Obecnie brak jakichkolwiek odnośników.