Historia centralizacji Kościoła rzymskiego na przykładzie rozwoju 'Visistas ad limina apostolorum'

Artur Antoni Kasprzyk

DOI: http://dx.doi.org/10.21697/wsp.2017.12.3.36.02

Abstrakt


Niniejsze studium ukazuje związek pomiędzy rozwojem centralizacji Kościoła Rzymu w stosunku do innych Kościołów partykularnych a procesem rozwoju wizyt ad limina. Na przestrzeni historii sukcesywnie wzmacniała się rola papieskiej jurysdykcji. Odzwierciedla ten proces instytucja ad limina, ukazując w praktyce swojego funkcjonowania coraz większe wpływy papieży na diecezje oraz pomniejszanie tym samym pełnej niezależności ich pasterzy – biskupów.
Instytucja wizyt apostolskich jest pewnego rodzaju wskaźnikiem stopnia centralizacji wokół Kościoła rzymskiego. Niniejsza analiza określa kilka najważniejszych etapów owego rozwoju. Pośród nich znajduje się moment uznania Rzymu w IV wieku jako jedynego centrum w Kościele powszechnym. Wcześniej Kościół rzymski był jednym z wielu ważnych ośrodków, pośród innych ważnych Kościołów lokalnych, a wizyty ad limina były przeprowadzane jedynie w Kościele zachodnim. od V do Xi wieku ad limina otrzymała swoją pierwszą kodyfikację kanoniczną; określona została jej częstotliwość; po raz pierwszy wizyty apostolskie otrzymały osobną i niezależną od synodów formę. od XI do XII wieku, gdy rola Kościoła rzymskiego jako centrum została rozszerzona na cały Kościół powszechny, wizyty ad limina stały się obowiązkowe dla wszystkich Kościołów. Najbardziej znaczący rozwój wizyt apostolskich miał miejsce w XVI wieku. ich oficjalne funkcjonowanie i zobowiązanie całego Kościoła do ich regularnego przeprowadzania inaugurował Papież Sykstus V w konstytucji apostolskiej Romanus Pontifex.


Słowa kluczowe


wizyty ad limina; episkopat; kolegialność; papież; centrum Kościoła; peryferia Kościoła; papież Franciszek; papież Paweł VI; rozeznanie duszpasterskie; ekumenizm; Sobór Watykański II

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Baron A., Pietras H., Dokumenty Soborów Powszechnych: Tekst łaciński i polski. Tom IV (1511–1870): Lateran V, Trydent, Watykan I, t. 33, Kraków 2005.

Colson J., L’épiscopat catholique. Collégialité et primauté dans les trois premiers siècles de l’Eglise, Paris 1963.

Concilium Oecumenicum Tridentinum, Episcoporum petitionesm de impedimentis residentiae tollendis, Paulo tertio praesentatae. Mense decem- bri 1540, w: Concilium Tridentinum: diariorum, actorum epistularum tractatum nuova collection edita a societate Georresiiana, t. 4, act. i, Friburgi Brisgoviae 1904.

Congar Y., dupuy B., l’Episcopat et l’Eglise universelle. [La préf. du card. Suenens], Paris 1962.

Denzinger H., Schönmetzer a., Enchiridion Symbolorum, Friburgi/Br, 1960 (31 éd.).

Długosz J., Biskupia visitatio liminum, „Collectanea teologica” 1933, nr 14, s. 173–249.

Głowa S., Bieda i., Breviarium Fidei. Wybór doktrynalnych wypowiedzi Kościoła, Poznań 1997.

Hamer J., Note sur la collégialité épiscopale, „revue des Sciences philoso- phiques et théologiques” [s.n.] 1960, s. 40–50.

Jankowiak F., La Curie romaine de Pie IX à Pie X. Le gouvernement central de l’Église et la n des États ponti caux, rome 2007.

Magnus Leo I, Ep. XVI „Ad universos episcopos per Siciliam” (a. 447), Pl, t. 54.

Mansi J.D., Sacrorum Conciliorum nova et amplissima collection, t. 1–53, Florentiae 1759.

Palanque J.R., Bardy G., labriolle P. de, Le metropoli ecclestiche alla ne del IV secolo, w: Storia delle Chiesa, t. 3/2, Bologna 1972.

Rybak R., La visita „ad limina apostolorum” nei documenti della Santa sede e nel codice di diritto canonico del 1983, romae 1994.

Sacra Congregatio Consistorialis, C. de Lai, card., „De Relationibus Dioe- cesanis” (4.11.1918), aaS 1918, nr 10, s. 487–503.

Sacra Congregatio Consistorialis, Decr. „A remotissima” (31.12.1909), can. 2. § 1–7, AAS 1910, nr 2, s. 14.

Sacra Congregatio Consistorialis, Decr. „Ad Sacra limina” (28.2.1959), AAS 1959, nr 51, s. 272–274.

Sacra Congregatio Consistorialis, Ordo servandus in relatione de statu ec- clesiarum (31.12.1909), AAS 1910, nr 2, s. 17–34.

Sacra Congregatio de Propaganda Fide, Instructio, „Inter praecipua o cia” (1.06.1877), „Collectanea” 2(1877), nr 1472, s. 106–109.

Sacra Congregatio de Propaganda Fide, Litterae „Ad memorandum Prae- sulem” (24.12.1849), „Collectanea” 1(1849), nr 1039.

Schatz K., Sobory powszechne. Punkty zwrotne w historii Kosciola, Kraków 2002.

Sixtus V, Romanus Pontifex (20.12.1585), FONTES, t. 1, nr 156.

Sommier J.-Cl., Histoire Dogmatique du Saint Siège, vol. 2, Nancy 1726.

Thils G., Unité catholique ou centralisation à outrance?, louvain 1969.

Thomassin l., Ancienne et nouvelle discipline de l’Eglise touchant les béné ceset les béné ciers, Paris 1679.

Tillard J.M., L’évêque de Rome, Paris 1982.

Vandrisse J., Paul VI et les évêques de France. Un bond dans l’espérance, Paris 1978.

Zewnętrzne odnośniki

  • Obecnie brak jakichkolwiek odnośników.