ANTONI MALCZEWSKI – DUCH ROMANTYCZNY ZANURZONY W TRADYCJI. O MARII

Barbara Stelmaszczyk

DOI: http://dx.doi.org/10.21697/cl.2016.1.5

Abstrakt


The article offers a new reading of Antoni Malczewski’s poetic novel Maria as an innovative – in terms of its form – work of early Romanticism. The author argues that the form of a classicist historical narrative was essentially modernized through the exemplary Romantic construction of the narrator (characteristic of syncretic genres in Romanticism) as well as an innovative – as far as Byron’s model is concerned – project of a Romantic hero. Furthermore, Malczewski’s narrative poem is presented by the author as the most accusatory text among the early Romantic new poetry works. Stelmaszczyk claims that it targets the socio-political system of old Poland that violated the balance of social forces and lead to the demise of ethos, which in turn resulted in the destruction of individual heroes, annihilation of moral values, and the emergence of deep pessimism that overshadowed the future fate of people. That pessimism is quoted as the reason behind the negative reception of Malczewski’s narrative poem among his contemporaries.

Słowa kluczowe


Antoni Malczewski; Maria. Powieść ukraińska; Adam Mickiewicz; Ukraina; szkoła litewska; powieść poetycka; tradycja literacka;

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Bogusław Dopart, «Maria» Antoniego Malczewskiego – zagadnienie romantyzmu przedlistopadowego, w: Antoniemu Malczewskiemu w 170. rocznicę pierwszej edycji «Marii». Materiały sesji naukowej, Białystok 5–7 V 1995, pod red. Haliny Krukowskiej, Białystok 1997.

Sławomir Rzepczyński w szkicu Za co Norwid cenił «Marię»?, w: Antoniemu Malczewskiemu w 170. rocznicę pierwszej edycji «Marii». Materiały sesji naukowej, Białystok 5–7 V 1995, pod red. Haliny Krukowskiej, Białystok 1997.

Barbara Stelmaszczyk-Świontek, Wstęp do: Józef Bohdan Zaleski, Wybór poezyj, oprac. B. Stelmaszczyk-Świontek, wybór, komentarz, oprac. Cecylia Gajkowska, BN I, nr 30, wyd. 3, zmien., Wrocław 1985.

Maria Żmigrodzka, Dwa oblicza wczesnego romantyzmu. Mickiewicz – Malczewski, „Pamiętnik Literacki” 1970, z. 1.

Kazimierz Wyka, Pokolenia literackie, Warszawa 1977.

Ryszard Przybylski, Wstęp do: Antoni Malczewski, Maria. Powieść ukraińska, oprac. R. Przybylski, Warszawa 1976.

Józef Ujejski, Antoni Malczewski (Poeta i poemat), Warszawa 1921.

Marian Maciejewski, Narodziny powieści poetyckiej w Polsce, Wrocław 1970.

Halina Krukowska, Noc romantyczna. Mickiewicz, Malczewski, Goszczyński. Interpretacje, Białystok 1985.

Jarosław Ławski, Marie romantyków. Metafizyczne wizje kobiecości: Mickiewicz – Malczewski – Krasiński, Białystok 2003.

Marian Maciejewski, Powieść poetycka, hasło w: Słownik literatury polskiej XIX wieku, pod red. Józefa Bachórza i Aliny Kowalczykowej, Wrocław 1991.

Maurycy Mochnacki, O literaturze polskiej w wieku dziewiętnastym, oprac. i przedmową poprzedził Z. Skibiński, Łódź 1985.

Maria Ossowska, Ethos rycerski i jego odmiany, Warszawa 1986.

Zewnętrzne odnośniki

  • Obecnie brak jakichkolwiek odnośników.