Postulaty legislacyjne Konferencji Episkopatu Polski a obowiązywanie prawa w sumieniu

Konrad Dyda

DOI: http://dx.doi.org/10.21697/csp.2016.20.1.07

Abstrakt


Artykuł traktuje o ciągle aktualnym i trudnym do rozwiązania problemie relacji pomiędzy prawem stanowionym a moralnością. Rozważania koncentrują się głównie na problemie stanowienia takiego prawa, które może stać się systemem norm przyjętych w sumieniu przez jej adresatów – a więc uzyskać tym samym najwyższy poziom obowiązywania. W tej perspektywie autor analizuje niektóre wypowiedzi Konferencji Episkopatu Polski odnoszące się do prawa stanowionego.


Słowa kluczowe


prawo, moralność, wolność sumienia

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Dokumenty:

Apel Prezydium Konferencji Episkopatu Polski w związku z rozpoczęciem prac nad projektem ustawy o medycznym wspomaganiu prokreacji (in vitro), Warszawa, 31.03.2015 r., http://episkopat.pl/dokumenty/6549.1,Apel_Prezydium_Konferencji_Episkopatu_Polski_w_zwiazku_z_rozpoczeciem_prac_nad_projektem_ustawy_o_medycznym_wspomaganiu_prokreacji_in_vitro.html, (dostęp 20.10.2015).

Episkopat Polski na temat uwłaszczenia i prywatyzacji, „Akta Konferencji Episkopatu Polski” nr 4 marzec 2000.

Katechizm Kościoła Katolickiego, 1992, Poznań.

Kompendium Nauki Społecznej Kościoła, 2005, Kielce.

Kongregacja Nauki Wiary, 2003, Nota doktrynalna o niektórych aspektach działalności i postępowania katolików w życiu politycznym, tekst polski za: L’Osservatore Romano nr 2(250)/230

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Dz.U. z 1997 r. nr 78, poz. 483 wraz z późń. zm.

List Biskupów Polskich do Prezydenta RP w sprawie weta ustawy zakazującej handlu w niedzielę, „Akta Konferencji Episkopatu Polski”, nr 6 2001

List otwarty Biskupa Świdnickiego do Pana Bronisława Komorowskiego Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, http://episkopat.pl/dokumenty/korespondencja_kep/6844.1,List_otwarty_Biskupa_Swidnickiego_do_Pana_Bronislawa_Komorowskiego_Prezydenta_Rzeczypospolitej_Polskiej.html, (dostęp 21.10.2015).

List Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej do Jego Ekscelencji ks. abp Stanisława Gądeckiego Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski, Warszawa, 22.07.2015 r., http://www.niedziela.pl/artykul/17044/Odpowiedz-Prezydenta-RP-na-list-abp, (dostęp 20.10.2015).

List Przewodniczącego KEP do Prezydenta RP, Warszawa, dnia 17.07.2015 r., http://episkopat.pl/dokumenty/korespondencja_kep/6749.1,List_Przewodniczacego_KEP_do_Prezydenta_RP.html, (dostęp 20.10.2015).

Odpowiedź Przewodniczącego KEP na list Prezydenta RP z dnia 22 lipca 2015 r., Poznań, dnia 27.07.2015 r., http://episkopat.pl/dokumenty/6764.1,Odpowied_Przewodnicz_cego_KEP_na_list_Prezydenta_RP_z_dnia_22_lipca_2015r.html, (dostęp 20.10.2015).

Reforma systemu nie może jednak ograniczać się do podniesienia wieku emerytalnego. Stanowisko Prezydium Konferencji Episkopatu Polski w sprawie zmian w systemie emerytalnym, 2.04.2012 r.,

„Akta Konferencji Episkopatu Polski”, nr 1 (21) 2012

Sobór Watykański II, 1967, Constitutio pastoralis de Ecclesia in Mundo huis temporis Gaudium et spes, Poznań.

Stanowisko Rady Konferencji Episkopatu Polski ds. Rodziny w sprawie Konwencji Rady Europy o przeciwdziałaniu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (CAHVIO), Warszawa, 4.02.2015 r., http://episkopat.pl/dokumenty /pozostale/6448.1,Stanowisko_Rady_Konferencji_Episkopatu_Polski_ds_Rodziny_w_sprawie_Konwencji_Rady_Europy_o_przeciwdzialaniu_i_zwalczaniu_przemocy_wobec_kobiet_i_przemocy_domowej_CAHVIO.html, (dostęp 20.10.2015).

Ustawa z 23 dnia kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 121 z późń. zm.).

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. nr 231, poz. 1965.

Ustawa z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz.U. z 2005 r. nr 13, poz. 98.

Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza i lekarza dentysty, tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 464.

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny ((Dz.U. nr 88, poz. 553 z późń. zm.).

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 2015 r., IV CNP 36/14, Lex 1710381.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2010 r., II UK 248/13, Legalis.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2015 r., II CNP 57/14, Lex 1767090.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 grudnia 2009 r., sygn. akt U 10/07.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2003 r., sygn. akt K 28/02, ZU OTK nr 2A/2003, poz. 13.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 grudnia 2009 r., sygn. akt K 55/07.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 1998 r., sygn. akt K 34/97, ZU OTK nr 4/1998, poz. 49.

Monografie:

Banaszak B. (2015), Prawo konstytucyjne, Warszawa.

Chudy W. (1997), Natura a normy moralne, „Edukacja filozoficzna”, t. 23.

Delong M. (2016), Konferencja Episkopatu Polski wobec wybranych kwestii politycznych i społecznych w Polsce w latach 1989–2014, Rzeszów.

Finnis J. (2001), Prawo naturalne i uprawnienie naturalne, Warszawa.

Giertych W. (2007), Wprowadzenie do dyskusji na temat prawa ludzkiego, „Przegląd tomistyczny”, t. XIII/1.

Grześkowiak A. (2007), Prawne problemy sprzeciwu sumienia, „Ethos”, rok 2007, nr 3–4.

Krajewski R. (2013), Sumienie w filozofii, Encyklopedia Katolicka, t. XVIII, Lublin.

Krąpiec M. (2009), Człowiek i prawo naturalne, Lublin.

Kurasz A. (2007), Czy istnieje prawo naturalne?, „Studia Ełckie” 9.

Paprzycki R. (2015), Prawna ochrona wolności sumienia i wyznania, Warszawa.

Peretiatkowicz A. (1946), Wstęp do nauk prawnych, Poznań.

Piechowiak M. (2012), Dobro wspólne jako fundament polskiego porządku konstytucyjnego, Warszawa.

Piechowiak M. (2013), Tomasza z Akwinu koncepcja prawa naturalnego, „Przegląd tomistyczny”, t. XIX.

Ratzinger J. (1990), Kościół – Ekumenizm – Polityka, Poznań–Warszawa.

Ratzinger J. (1999), Prawda. Wartości. Władza, Kraków.

Schooyans M. (2004), Sumienie prawodawcy wobec odstępstw od poszanowania prawa do życia

w demokratycznym ustawodawstwie, „Ethos”, nr 1–2 (65–66).

Stanisz P. (2015), Konstytucyjne zasady określające relacje państwa z Kościołami i innymi związkami wyznaniowymi: autonomia i niezależność oraz współdziałanie, w: Katolickie zasady relacji państwo – Kościół a prawo polskie, red. J. Krukowski, M. Sitarz, H. Stawniak, Lublin.

Święty Tomasz z Akwinu (2014), Traktat o prawie, tłum. W. Galewicz, Kęty