Call for Papers 1/2027

Nowa edukacja medialna

Numer przygotowywany we współpracy Katedry Edukacji Medialnej IEMiD UKSW
w Warszawie z Sekcją Edukacji Medialnej PTKS

Media stały się tak wszechobecne, że aż niewidoczne. Współczesne społeczeństwo funkcjonuje w epoce głębokiej mediatyzacji życia codziennego, w której media społecznościowe i AI odgrywają kluczową rolę. Wpisały się one w naturalne interfejsy komunikacyjne, mobilność oraz infrastrukturę relacji społecznych, zyskując centralne znaczenie w kształtowaniu współczesnego doświadczenia świata i ludzkiej egzystencji. Zintegrowane z codziennymi praktykami przestały być postrzegane jako odrębne narzędzia, a zaczęły funkcjonować jako niewidzialne środowisko naszego życia (Deuze, 2014).

W tym kontekście edukacja medialna staje się podstawowym warunkiem pełnego uczestnictwa w życiu, w jakimkolwiek jego wymiarze. Obecnie zauważa się wyraźne przejście od wąskiego rozumienia edukacji medialnej jako media literacy ku złożonym koncepcjom media and information literacy (MIL), obejmującym pogłębianie kompetencji informacyjnych, cyfrowych, obywatelskich, etycznych oraz kulturowych (Haider & Sundin, 2022).

W Polsce edukacja medialna ma charakter jedynie fragmentaryczny i rozproszony, a bardzo duża odpowiedzialność za kształtowanie kompetencji medialnych uczniów spoczywa na nauczycielach (Adamczyk, 2025; Bereźnicka, 2023; Cicha et al., 2021). Pilnym zatem wyzwaniem staje się edukacja medialna prowadzona nie tylko w szkołach, ale także w ramach działalności różnych instytucji społecznych i kulturalnych. Tylko bowiem holistyczne i systemowe podejście do tematu, w ścisłej współpracy różnych instytucji, pozwoli ująć kształcenie medialne w miarę pełnym zakresie. Nieustannie wyłaniają się nowe wyzwania związane z korzystaniem z mediów. Są to m.in. dezinformacja związana z konfliktami zbrojnymi, klimatyczne fake newsy oraz szeroko rozumiana infodemia (Antunes et al., 2025; Nichols & LeBlanc, 2021). Poza tym rozwój sztucznej inteligencji i technologii immersyjnych (VR/AR) stawia fundamentalne pytanie o adekwatność dotychczasowych kategorii pojęciowych i potrzebę nowych ram teoretycznych (Grabowska, 2025).

Aby lepiej przyjrzeć się współczesnym wyzwaniom związanym z nową edukacją medialną, Katedra Edukacji Medialnej Instytutu Edukacji Medialnej i Dziennikarstwa UKSW w Warszawie oraz Sekcja Edukacji Medialnej Polskiego Towarzystwa Komunikacji Społecznej zapraszają do nadsyłania oryginalnych tekstów artykułów naukowych. Proponowanymi obszarami zainteresowań badawczych mogą być:

• edukacja medialna w systemie szkolnym i akademickim
• edukacja medialna na temat AI i nowych technologii
• profilaktyka uzależnień medialnych poprzez edukację medialną
• krytyczna edukacja medialna i walka z dezinformacją
• etyczne aspekty kształcenia medialnego
• edukacja medialna a bezpieczeństwo cyfrowe dzieci i młodzieży
• media literacy w kontekście komunikacji międzykulturowej
• metodologie badań nad edukacją medialną
• polityki publiczne w zakresie edukacji medialnej
• kompetencje nauczycieli w obszarze edukacji medialnej
• rola rodziny w edukacji medialnej
• edukacja medialna w kontekście kryzysów informacyjnych
• technologie immersyjne (VR/AR) w edukacji medialnej
• ekologiczne i obywatelskie ujęcia edukacji medialnej

Terminy: do 30 czerwca 2026 rok – zgłoszenie tytułu artykułu i krótkiego opisu na adres: k.marcynski@uksw.edu.pl,  do 30 września 2026 rok – wysłanie artykułu przez panel redakcyjny czasopisma. Informacje o zasadach formatowania tekstu, sposobie cytowania oraz wymaganiach formalnych znajdują się na stronie czasopisma „Kultura Media Teologia”. Redaktorami prowadzącymi i naukowymi numeru: ks. dr hab. Krzysztof Marcyński SAC, prof. ucz. (UKSW), prof. nadzw., dr hab. Klaudia Cymanow-Sosin, Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie, Przewodnicząca Sekcji Edukacji Medialnej PTKS, dr Magdalena Butkiewicz (UKSW) oraz dr Aleksandra Gralczyk (UKSW).

Publikacja planowana jest w pierwszej połowie 2027 roku w numerze 1/2027 pt. „Nowa edukacja medialna”. W przypadku dużej liczby zgłoszeń redakcja zastrzega sobie prawo do selekcji nadesłanych materiałów lub przesunięcia tekstu do kolejnych numerów, w porozumieniu z Autorem. W razie pytań dotyczących publikacji, zakresu, merytorycznego lub formalności, zapraszamy do kontaktu.

Wykorzystana bibliografia:

Antunes, M., Costa, L., Carenzio, A., & Espinosa, R. (2025). Special Issue Crisis Media Literacy Editorial. Observatorio (OBS). https://doi.org/10.15847/obsobs19520252699

Deuze, M. (2014). Media Life and the Mediatization of the Lifeworld. In: Hepp, A., Krotz, F. (eds) Mediatized Worlds. Palgrave Macmillan, London. https://doi.org/10.1057/9781137300355_12

Grabowska, A. (2025). Immersyjne doświadczenie kultury. Wykorzystanie AI, VR i AR w promocji dziedzictwa i edukacji. Zarządzanie w Kulturze. https://doi.org/10.4467/20843976zk.25.010.21911

Haider, J., & Sundin, O. (2022). Paradoxes of Media and Information Literacy. Routledge.https://doi.org/10.4324/9781003163237

Nichols, T., & LeBlanc, R. (2021). Media education and the limits of literacy: Ecological orientations to performative platforms. Curriculum Inquiry, 51, 389-412. https://doi.org/10.1080/03626784.2020.1865104

04