Opublikowane: 2025-12-30

Od telepresence do metaverse - analiza trendów w badaniach nad mediami immersyjnymi w latach 1990–2025

Wojciech Welskop
Kultura Media Teologia
Dział: Varia
https://doi.org/10.21697/kmt.2025.64.20

Abstrakt

Przedmiotem artykułu jest ewolucja badań nad mediami immersyjnymi w latach 1990–2025, począwszy od ujęć, koncentrujących się na telepresence, czyli technologicznej iluzji obecności, po współczesny dyskurs wokół metaverse, rozumianego jako przestrzeń platformowa, społeczna i algorytmiczna. Celem badania było zrekonstruowanie dominujących pojęć w kolejnych dekadach, identyfikacja klastrów tematycznych, obecnych w literaturze oraz ukazanie trajektorii pojęciowej, prowadzącej od telepresence ku metaverse. Analizę przeprowadzono w oparciu o metodę współwystępowania słów kluczowych (co-word analysis), zakorzenioną w tradycji social network analysis (SNA), wykorzystując narzędzie VOSviewer i próbę 42 704 artykułów z bazy Scopus. Wyniki wskazują, że w latach 90. XX wieku dominowały ujęcia technologiczne i ergonomiczne, w pierwszej dekadzie XXI wieku aplikacje edukacyjne, w latach 2010–2019 istotne były aspekty społeczno-platformowe, a po 2020 roku hybrydowe, łączące VR, AR, sztuczną inteligencję, dydaktykę i konteksty społeczne. Ewolucja od telepresence do metaverse potwierdza, że immersja nie jest już wyłącznie kwestią technologiczną, lecz stanowi element złożonego ekosystemu komunikacji, edukacji i kultury cyfrowej.

Słowa kluczowe:

media immersyjne, telepresence, metaverse, analiza sieciowa, Scopus, VOSviewer

Pobierz pliki

Zasady cytowania

Welskop, Wojciech. „Od Telepresence Do Metaverse - Analiza trendów W Badaniach Nad Mediami Immersyjnymi W Latach 1990–2025”. Kultura Media Teologia, t. 4, nr 64, grudzień 2025, s. 329–347, doi:10.21697/kmt.2025.64.20.

Cited by / Share

Ta strona używa pliki cookie dla prawidłowego działania, aby korzystać w pełni z portalu należy zaakceptować pliki cookie.