Wpływ mistyki nadreńskiej na naukę Marcina Lutra o usprawiedliwieniu tylko z łaski przez wiarę

Marcin Dżugaj

doi:10.56898/st.15742

Opublikowane: 2025-12-04

Tom 43 (2025)

Wpływ mistyki nadreńskiej na naukę Marcina Lutra o usprawiedliwieniu tylko z łaski przez wiarę

Marcin Dżugaj

Studia Teologiczne Białystok Drohiczyn Łomża

Dział: Artykuły

https://doi.org/10.56898/st.15742

Abstrakt

Celem tego artykułu jest ukazanie wpływu mistyki nadreńskiej na naukę Marcina Lutra o usprawiedliwieniu tylko z łaski przez wiarę. W pierwszej części tekstu omówimy mistykę nadreńską w kontekście jej wpływu na naukę Lutra o usprawiedliwieniu. W drugiej natomiast skupimy się na samej nauce Lutra w świetle wpływu, jaki wywarła na nią mistyka nadreńska. Przyjęcie takiej strategii pozwoli nam dowieść, że mistyka nadreńska wywarła duży wpływ na koncepcję Lutra o usprawiedliwieniu tylko z łaski przez wiarę i że z tej racji można w niej widzieć dziedzictwo mistyki nadreńskiej

Słowa kluczowe:

mistyka nadreńska, teologia Lutra, sola fide, sola gratia, Mistrz Eckhart, Jan Tauler

Pobierz pliki

pdf

Zasady cytowania

Dżugaj, M. (2025). Wpływ mistyki nadreńskiej na naukę Marcina Lutra o usprawiedliwieniu tylko z łaski przez wiarę. Studia Teologiczne Białystok Drohiczyn Łomża, 43, 43–70. https://doi.org/10.56898/st.15742

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Achtner, W. & Ott, U. (2013) Protestantism and Mysticism from the Perspective of Neuroscience, Theology and Science, Nr 3 (11), s. 208-223
Google Scholar

Augustyniak P. (2013). Istnienie jest Bogiem, ja jest grzechem. Rozprawa o Teologii niemieckiej, Mistrzu Eckharcie, Lutrze, wolnych duchach i boskiej woli. Warszawa: Fundacja Augusta hr. Cieszkowskiego.
Google Scholar

Augustyniak, P. (2012), Theologia Deutsch – między Eckhartem i Lutrem, Kronos,, nr 4 (23), s. 21-34
Google Scholar

Duda, S. (2017). Reformacja. Rewolucja Lutra. Gliwice: Helion.
Google Scholar

Furguson, S. B. (2024), Jedynie łaska: Luter i życie chrześcijańskie, w: Sproul, R.C., Nichols, S.J. (red.), Dziedzictwo Lutra (s. 191-214), Kraków 2024, MW
Google Scholar

Frankfurtczyk. (2013). Teologia niemiecka. Warszawa: Fundacja Augusta hr. Cieszkowskiego
Google Scholar

Jankowski O.A. i in. (red.), Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Pallottinum, Warszawa 2002
Google Scholar

Klemens Aleksandryjski (1994). Kobierce zapisków filozoficznych dotyczących prawdziwej wiedzy. Tom 2. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax.
Google Scholar

Kołakowski , L. (2019a), Filozoficzna rola reformacji, w: Kołakowski, L., Chrześcijaństwo (s. 121-141), Kraków, Znak
Google Scholar

Kołakowski, L. (2019), Protestantyzm w protestanckiej perspektywie, w: Kołakowski, L., Chrześcijaństwo (s. 115-120), Kraków, Znak
Google Scholar

Kołakowski, L. (2020). Świadomość religijna i więź kościelna. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN SA.
Google Scholar

Leppin, V. (2017). Die fremde Reformation. Luthers mystische Wurzeln: C.H. Beck.
Google Scholar

Leppin, V. (2024). Sola: Christ, Grace, Faith, and Scripture Alone in Martin Luther's Theology: Lutheran Quarterly Books.
Google Scholar

Lienhard, M., Luter i początki reformacji, w: Raitt.J., (red.), Duchowość chrześcijańska. Późne średniowiecze i reformacja, (s. 275-306), Kraków 2011, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Google Scholar

Luter, M. (2002). De Servo Arbitrio. O niewolnej woli. Świętochłowice: Towarzystwo Upowszechniania Myśli Reformowanej „Horn”.
Google Scholar

Luter, M. (2015). Komentarz do listu do Galatów. Tom I. Kraków: Tymbes.
Google Scholar

Luter, M. (1972), O wolności chrześcijańskiej, w: Szczucki, L. (red.), Myśl filozoficzno-religijna reformacji XVI wieku (s. 23-71), Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Google Scholar

Luter, M., (2013), Przedmowa do pełnego wydania Teologii niemieckiej z 1518 roku, w: Frankfurtczyk, Teologia niemiecka (s. 11-12), Warszawa 2013, Fundacja Augusta hr. Cieszkowskiego.
Google Scholar

Luter, M. (2012). Wykład Listu do Rzymian. Dzięgielów: Wydawnictwo Warto.
Google Scholar

McGinn, B. (2015), Mysticism and the reformation: a brief survey, Acta Theologica, Nr 2 (35), s. 50-65.
Google Scholar

Mistrz Eckhart (1986). Kazania. Poznań: W drodze.
Google Scholar

Mistrz Eckhart (1987). Traktaty. Poznań: W drodze.
Google Scholar

Moss, G.S, (2015), The Problem of Evil in the Speculative Mysticism of Meister Eckhart, w: McCraw, B., Arp, R. (red.), The Problem of Evil: New Philosophical Directions (s. 35-50), Lanham, Lexington Books.
Google Scholar

Oberman, H.A. (2004). Marcin Luter: człowiek między Bogiem a diabłem. Gdańsk: Marabut.
Google Scholar

Ozment, S. (1980). The Age of Reform, 1250-1550: An Intellectual and Religious History of Late Medieval and Reformation Europe. New Haven and London: Yale University Press.
Google Scholar

Pesch, O.H. (2008). Zrozumieć Lutra. Poznań: W drodze.
Google Scholar

Piórczyński, J. (2005), Metamorfozy Selbst. Mistyka, Luter, egzystencjalizm, Przegląd Filozoficzny, Nr 2 (54), s. 115-133.
Google Scholar

Piórczyński, J. (1997). Mistrz Eckhart. Mistyka jako filozofia. Wrocław: Wydawnictwo Leopoldinum.
Google Scholar

Suzo, H. (2016). Księga Mądrości Przedwiecznej. Poznań: W drodze.
Google Scholar

Suzo, H. (2017). Księga Prawdy i inne pisma. Poznań: W drodze.
Google Scholar

Tauler, J. (1985). Kazania. Poznań: W drodze.
Google Scholar

Tauler, J. (2017). Ustawy duchowe. Dzieło z XIV wieku. Sandomierz: Armoryka.
Google Scholar

Todd, J.M. (1983). Marcin Luter. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax.
Google Scholar

Święty Augustyn (1971). Łaska. Wiara. Przeznaczenie. Poznań-Warszawa-Lublin: Księgarnia Św. Wojciecha.
Google Scholar

Waters, G.P., (2024), Jedynie przez wiarę: Luter i nauka o usprawiedliwieniu, w: Sproul, R.C., Nichols, S.J. (red.), Dziedzictwo Lutra (s. 167-189), Kraków 2024, MW.
Google Scholar

White, J.R. (2017). Kontrowersja rzymskokatolicka. Brzezia Łąka: Wydawnictwo Poligraf.
Google Scholar