Fides et ratio - dwa porządki poznania prawdy

Piotr Ochotny

DOI: http://dx.doi.org/10.21697/wsp.2016.11.3.32.06

Abstrakt


W roku 1998 papież Jan Paweł II wydał encyklikę o relacjach między wiarą a rozumem Fides et ratio, wskazując na dwa równorzędne porządki poznania. Istnieje absolutna jedność i harmonia pomiędzy wiarą i rozumem, które są „jak dwa skrzydła, na których duch ludzki unosi się ku kontemplacji prawdy”. Autonomia rozumu i wiary nie oznacza jednak wewnętrznej sprzeczności obu dziedzin. Obie dążą do poznania prawdy. Rozum jest naturalną władzą poznawczą człowieka. Dzięki niemu dokonuje się właściwościowe poznanie rzeczywistości. Wiara natomiast otwiera człowieka na prawdę objawioną przez Boga. Zrozumienie ich wzajemnej komplementarności pomaga uniknąć skrajnego racjonalizmu i skrajnego fideizmu.


Słowa kluczowe


prawda; rozum; wiara; poznanie

Pełny tekst:

PDF PDF (English)

Bibliografia


Bajda J., Wiara i nauka, „Katecheta” 6 (1999) 4-6.

Balthasar H. U. von, Prawda jest symfoniczna, Poznań 1998.

Barreau H., Fides et ratio ou la philosophie encourage,,,Sedes Sapientiae” 17 (1999). Cyt. za: K. Szałata, Kościół wobec filozofii. Wokół encykliki „Fides et ratio”, „Studia Philosophiae Christianae” XXXVII (2001) 143-157.

Bokwa I. (red.), Breviarium fidei. Wybór doktrynalnych wypowiedzi Kościoła, Poznań 2007.

Chesterton G.K., Święty Tomasz z Akwinu, Warszawa 1974.

Dawkins R., Bóg urojony, Warszawa 2007.

Dec I., Rola filozofii w dochodzeniu do prawdy, „Wrocławski Przegląd Teologiczny” 7 (1999) 31-42.

Dola T., Historyczny kształt prawdy, w: Rabiej S., Prawda wobec rozumu i wiary. Wykłady otwarte poświęcone encyklice „Fides et ratio”, zorganizowane w okresie Wielkiego Postu 1999 roku, Opole 1999, 97-106.

Galarowicz J., Na ścieżkach prawdy. Wprowadzenie do filozofii, Kraków 1992. Gould S.J., Skały wieków: nauka i religia w pełni życia, Poznań 2002.

Heller M., Nowa fizyka i nowa teologia, Tarnów 1992.

Hildebrand D. von, Fundamentalne wartości moralne, w: tenże, J. A. Kłoczowski, J. Paściak, J. Tischner, Wobec wartości, Kraków 1982.

Jan Paweł II, Encyklika o niektórych podstawowych problemach nauczania moralnego Kościoła Veritatis splendor, AAS 85 (1993) 1133-1228.

Jan Paweł II, Encyklika o relacjach między wiarą a rozumem Fides et ratio, AAS 91 (1999) 5-88.

Jan Paweł II, List apostolski o chrześcijańskim sensie ludzkiego cierpienia Salvifici doloris, AAS 76 (1984) 201-250.

Jan Paweł II, Prawda i wolność. Do środowiska akademickiego, Rzym 26 III 1981, w: Tenże, Nauczanie społeczne, t. 4, Warszawa 1984, 72-79.

Jan Paweł II, Kościół jest solidarny z uniwersytetem. Do środowiska naukowego w Bolonii 18 IV 1982, w: tenże, Nauczanie społeczne, t. 5, cz. 1, Warszawa 1986, 93-100.

Jan Paweł II, Przemówienie Ojca Świętego do przedstawicieli świata nauki w auli uniwersyteckiej [KUL], w: Trwajcie… Trzecia pielgrzymka Jana Pawła II do Ojczyzny, Warszawa 1988, 59-67.

Jan Paweł II, Przekroczyć próg nadziei, Lublin 1994.

Jędrzejewski A., Prawda – aksjologiczny fundament życia społecznego, „Studia Diecezji Radomskiej” 7 (2005) 439-458.

Kowalczyk D., Co mają wspólnego Ateny, Jerozolima i Indie, w: Mądel K. (red.), Rozum i wiara mówią do mnie. Wokół encykliki Jana Pawła II „Fides et ratio”, Kraków 1999, 210-218.

Kowalczyk S., Prawda jako wartość w nauczaniu Jana Pawła II, „Ateneum Kapłańskie” 129 (1997) 55-65.

Kowalski J., Problematyka moralna w encyklice «Fides et ratio», „Analecta Cracoviensia” XXX-XXXI (1998-1999) 203-213.

Leon XIII – encyklika o znaczeniu filozofii chrześcijańskiej Aeterni Patris, „Acta Leonis Papae” I (1882) 225-284.

Lewis C.S., Listy starego diabła do młodego, Poznań 2005.

Jan Paweł II, Encyklika o Jezusie Chrystusie Odkupicielu świata Redemptor Hominis, AAS 71 (1979) 257-324.

Mazur M., Karl Jaspers – filozof prawdziwości, „Znak” 21 (1969) 1179-1202.

Mering W., Fascynacje filozofa encykliką „Fides et ratio”, „Studia Pelplińskie” XXVII (1999) 103-113.

Mering W., Wstęp do filozofii, Pelplin 1996.

Moreno A., Jung, bogowie i człowiek współczesny, Warszawa 1973. Napiórkowski A., Wiara broniąca prawdy, „Homo Dei” LXIX (1999) nr 2, 17-26.

Neumann J., Trynitarny charakter Kościoła, „Communio” 4 (2003) 21-34.

Popkin R.H., Stroll A., Filozofia, Poznań 1994.

Possenti V., Filozofia i wiara, Kraków 2004.

Ratzinger J., „Wierzę w Boga Ojca Wszechmogącego”, „Communio” 2 (1982) nr 1, 3-12.

Rusecki M., Wiara jako odpowiedź człowieka na Boże objawienia, w: tenże,

Pudełko E. (red.), Katechizm Kościoła Katolickiego. Wprowadzenie, Lub- lin 1995, 43-54.

Sienkiewicz E., Zagadnienie prawdy w filozofii, „Poznańskie Studia Teologiczne” 20 (2006) 309-325.

Sienkiewicz E., Zagadnienie prawdy w filozofii, „Poznańskie Studia Teologiczne” 20 (2006) 309-325.

Słomka W., Wolność i zniewolenie, Wallington 1988.

Szałata K., Kościół wobec filozofii. Wokół encykliki „Fides et ratio”, „Studia Philosophiae Christianae” XXXVII (2001) 143-157.

Tatarkiewicz W., Historia filozofii, tom III, Warszawa 2001.

Tomasz z Akwinu, Summa contra Gentiles.

Tomasz z Akwinu, Summa Theologiae.

Wistuba H., Rozważania Ojca Świętego Jana Pawła II w encyklice „Fides et ratio”, „Studia Warmińskie” XXXVI (1999) 213-219.

Wistuba H., Wiara i rozum wzajemnie się uzupełniają, „Katecheta” 5 (1999) 10-12.

Zdybicka Z., Drogi poznania Boga według encykliki „Fides et ratio”,,,Roczniki Filozoficzne” XLVIII-XLIX (2000-2001) z. 2, 5-22.

Życiński J., Fides et ratio, w: Solidarność umysłów szukających prawdy sensu, „Azymut” 8 (1998) 1-2.

Zewnętrzne odnośniki

  • Obecnie brak jakichkolwiek odnośników.