Data publikacji : 2020-05-27

Paweł Włodkowic i Stanisław ze Skarbimierza – krakowska szkoła prawa i polski wkład w kształtowanie się praw narodów

Dział: Artykuły

Abstrakt

Formowanie się średniowiecznych wspólnot narodowych jest podstawą politycznej i kulturowej historii Europy. Dziś zapomina się jednak, że szczególny poważny wkład w refleksję nad suwerennością narodów mieli także Polacy. Postaciami często nieznanymi w środowisku Zachodnim są średniowieczni krakowscy prawnicy i filozofowie – Stanisław ze Skarbimierza (Stanislaus de Scarbimiria – 1365-1431) i Paweł Włodkowic (Paulus Vladimiri – 1370-1435). Obaj zabrali głos w jednym z najważniejszych dla europejskiej kultury politycznej konfliktów. Spór jaki miał miejsce w XV wieku pomiędzy Polską Jagiellonów a obecnym na ziemiach Pruskich Zakonem Krzyżackim, stał się podstawą do stworzenia przez polskich prawników teorii praw człowieka i praw narodów . Stanisław ze Skarbimierza i Paweł Włodkowic – uczeni tworzący na Akademii Krakowskiej polską szkołę prawa – w swoich pismach i listach z całą stanowczością dowodzili niesprawiedliwości, krzywd i złamania podstawowych praw ludzkich, jakich dopuszczali się w tamtych czasach Krzyżacy, zarówno wobec Prusów, Jadźwingów, Litwinów, jak i Polaków . Dostrzegli to i twórczo opracowali najważniejsze problemy prawa i relacji pomiędzy ówczesnymi ludami i narodami – praw człowieka, praw narodów do samostanowienia, wojny sprawiedliwej, poszanowania własności i godności osoby. Krakowski akademik Stanisław ze Skarbimierza w swoim sławnym kazaniu De bellis iustis (O wojnach sprawiedliwych), jako jeden z pierwszych w świecie mówił z całą stanowczością, że nie wolno wywoływać nieuzasadnionej wojny, nie wolno bez słusznego powodu walczyć z człowiekiem, a walka zbrojna może być usprawiedliwiona tylko pod określonymi warunkami. Doktryna polskiej szkoły prawa międzynarodowego, której współtwórcami byli Paweł Włodkowic i Stanisław ze Skarbimierza, miała i wciąż ma olbrzymie znaczenie dla zrozumienia praw człowieka i praw narodów. W ich tekstach, pracach i kazaniach widać bowiem tęsknotę do międzynarodowej sprawiedliwości, godziwej racji stanu, modelu Europy jako „rodziny wolnych i suwerennych narodów”, gdzie wspólna koegzystencja zostaje uzasadniona chrześcijańską antropologią człowieka obdarzonego przez Boga godnością i wolnością . Stąd średniowieczne prace krakowskich mistrzów powinny w Polsce budzić podziw i poczucie dumy, a w Europie zainteresowanie i twórczy namysł.

Słowa kluczowe

filozofia prawa ; Paweł Włodkowic ; prawa narodów ; Stanisław ze Skarbimierza ; średniowiecze


Szczegóły
Bibliografia
Autorzy
Grzybowski, J. (2020). Paweł Włodkowic i Stanisław ze Skarbimierza – krakowska szkoła prawa i polski wkład w kształtowanie się praw narodów. Chrześcijaństwo-Świat-Polityka, (24), 25-38. https://doi.org/10.21697/CSP.2020.24.1.18

Wskaźniki altmetryczne



Wydawnictwo Naukowe UKSW
ul. Dewajtis 5, domek nr 2
01-815 Warszawa
email: wydawnictwo@uksw.edu.pl
tel. +48 22 561 88 35
O platformie:
Copyright 2019 by UKSW
OJS Support and Customization by LIBCOM
Platform & workfow by OJS/PKP
O systemie