Zatrudnienie osób odbywających karę pozbawienia wolności - wybrane problemy w świetle ustawy, orzeczeń TK, analiz NIK i ustaleń SW

Małgorzata Frysztak

doi:10.21697/2023.21.4.08

Opublikowane: 2025-12-29

Tom 21 Nr 4 (2023)

Zatrudnienie osób odbywających karę pozbawienia wolności - wybrane problemy w świetle ustawy, orzeczeń TK, analiz NIK i ustaleń SW

Małgorzata Frysztak

Kwartalnik Prawa Publicznego

Dział: Articles

https://doi.org/10.21697/2023.21.4.08

Abstrakt

Przedmiotem artykułu jest zagadnienie pracy osadzonych w związku z wykonywaniem wobec nich kary pozbawienia wolności, w tym w szczególności ich zatrudniania. W opracowaniu zostały podjęte zagadnienia wpływu zmian prawa na faktyczne możliwości zatrudnienia osadzonych oraz przyczyn braku ich zatrudnienia. Także zagadnienie możliwości domagania się zatrudnienia przez osadzonych oraz dochodzenia przez nich roszczeń związanych ze świadczeniem pracy. W artykule przedstawione zostały też nieprawidłowości związane z wykorzystywaniem preferencji ustawowych przez przywięzienne zakłady pracy tworzone przy zakładach
karnych w celu tworzenia warunków do zatrudniania osób pozbawionych wolności. Ponadto kwestia możliwości zatrudnienia po zakończeniu wykonywania kary pozbawienia wolności.

Słowa kluczowe:

Zatrudnienie osób pozbawionych wolności, obowiązek pracy, zmiany prawa a zatrudnianie osadzonych, faktyczne możliwości zatrudnienia osadzonych, nieprawidłowości w funkcjonowaniu przywięziennych zakładów pracy, roszczenia osadzonych związane ze świadczeniem pracy

Inne teksty tego samego autora

Małgorzata Frysztak, Spory kompetencyjne związane z nadzorem bankowym , Kwartalnik Prawa Publicznego: Tom 13 Nr 3 (2015)

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Frysztak, M. (2025). Zatrudnienie osób odbywających karę pozbawienia wolności - wybrane problemy w świetle ustawy, orzeczeń TK, analiz NIK i ustaleń SW. Kwartalnik Prawa Publicznego, 21(4), 123–137. https://doi.org/10.21697/2023.21.4.08

Cited by / Share

Bibliografia

1. Materiały źródłowe:
Google Scholar

Wystąpienie pokontrolne, zmienione zgodnie z treścią uchwały nr KPK-KPO.443137.2019 Komisji Rozstrzygającej z dnia 3 września 2019r., R/19/001 – Finansowanie ze środków Funduszu Aktywizacji Zawodowej Skazanych oraz Rozwoju Przywięziennych zakładów Pracy inwestycji i remontów realizowanych w ramach Programu „Praca dla Więźniów”, https://www.nik.gov.pl/kontrole/R/19/001/LSZ/
Google Scholar

Wystąpienie pokontrolne, zmienione zgodnie z treścią uchwały Komisji Rozstrzygającej z dnia 18 października 2019r., S/19/002 – Prawidłowość udzielania wybranych zamówień publicznych i ich realizacja w Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby więziennej w Kaliszu, https://www.nik.gov.pl/kontrole/S/19/002/KPB/
Google Scholar

Informacja o wynikach kontroli, Zatrudnianie osób pozbawionych wolności, NIK 22 lutego 2017r., https://www.nik.gov.pl/plik/id,13033,vp,15445.pdf
Google Scholar

Informacja o wynikach kontroli, Pomoc społeczna świadczona osobom opuszczającym zakłady karne, NIK 19 czerwca 2019r., https://www.nik.gov.pl/plik/id,21532,vp,24180.pdf
Google Scholar

Pismo RPO do Dyrektora Generalnego SW z dnia 7 sierpnia 2017r., IX.517.1927.2017.JM https://www.rpo.gov.pl/sites/default/files/Do%20DGSW%20w%20sprawie%20wycofania%20os%C3%B3b%20pozbawionych%20wolno%C5%9Bci%20z%20zatrudnienia%20poza%20terenem%20zak%C5%82adu%20karnego.pdf
Google Scholar

Odpowiedź Zastępcy Dyrektora Generalnego SW do RPO z dnia 23 sierpnia 2017r., BP.055.2017. PW, https://www.rpo.gov.pl/sites/default/files/Odp%20DGSW%20w%20sprawien%20przepustek%2C%2023%20sierpnia%202017.pdf
Google Scholar

Pismo RPO do Dyrektora Generalnego SW z dnia 24 września 2018r. , IX.517.1459.2018.JN, https://www.rpo.gov.pl/sites/default/files/Wyst%C4%85pienie%20do%20Dyrektora%20Generalnego%20S%C5%82u%C5%BCby%20Wi%C4%99ziennej%20w%20sprawie%20cofania%20zgody%20na%20zatrudnienie%20skazanego%20%20.pdf
Google Scholar

Ministerstwo Sprawiedliwości Centralny Zarząd Służby Więziennej, Informacja o wykonywaniu kary pozbawienia wolności i tymczasowego aresztowania za rok 2001, Warszawa
Google Scholar

Ministerstwo Sprawiedliwości Centralny Zarząd Służby Więziennej, Informacja o wykonywaniu kary pozbawienia wolności i tymczasowego aresztowania za rok 2002, Warszawa
Google Scholar

Ministerstwo Sprawiedliwości Centralny Zarząd Służby Więziennej, Informacja o wykonywaniu kary pozbawienia wolności i tymczasowego aresztowania za rok 2003, Warszawa
Google Scholar

Ministerstwo Sprawiedliwości Centralny Zarząd Służby Więziennej, Informacja o wykonywaniu kary pozbawienia wolności i tymczasowego aresztowania za rok 2004, Warszawa
Google Scholar

Ministerstwo Sprawiedliwości Centralny Zarząd Służby Więziennej, Informacja o wykonywaniu kary pozbawienia wolności i tymczasowego aresztowania za rok 2005, Warszawa
Google Scholar

Ministerstwo Sprawiedliwości Centralny Zarząd Służby Więziennej, Informacja o wykonywaniu kary pozbawienia wolności i tymczasowego aresztowania za rok 2006, Warszawa
Google Scholar

Ministerstwo Sprawiedliwości Centralny Zarząd Służby Więziennej, Informacja o wykonywaniu kary pozbawienia wolności i tymczasowego aresztowania za rok 2007, Warszawa
Google Scholar

Ministerstwo Sprawiedliwości Centralny Zarząd Służby Więziennej, Informacja o wykonywaniu kary pozbawienia wolności i tymczasowego aresztowania za rok 2008, Warszawa
Google Scholar

Ministerstwo Sprawiedliwości Centralny Zarząd Służby Więziennej, Roczna Informacja Statystyczna za rok 2009, Warszawa
Google Scholar

Ministerstwo Sprawiedliwości Centralny Zarząd Służby Więziennej, Roczna Informacja Statystyczna za rok 2010, Warszawa
Google Scholar

Ministerstwo Sprawiedliwości Centralny Zarząd Służby Więziennej, Roczna Informacja Statystyczna za rok 2011, Warszawa
Google Scholar

Ministerstwo Sprawiedliwości Centralny Zarząd Służby Więziennej, Roczna Informacja Statystyczna za rok 2012, Warszawa
Google Scholar

Ministerstwo Sprawiedliwości Centralny Zarząd Służby Więziennej, Roczna Informacja Statystyczna za rok 2013, Warszawa
Google Scholar

Ministerstwo Sprawiedliwości Centralny Zarząd Służby Więziennej, Roczna Informacja Statystyczna za rok 2014, Warszawa
Google Scholar

Ministerstwo Sprawiedliwości Centralny Zarząd Służby Więziennej, Roczna Informacja Statystyczna za rok 2015, Warszawa
Google Scholar

Ministerstwo Sprawiedliwości Centralny Zarząd Służby Więziennej, Roczna Informacja Statystyczna za rok 2016, Warszawa
Google Scholar

Ministerstwo Sprawiedliwości Centralny Zarząd Służby Więziennej, Roczna Informacja Statystyczna za rok 2017, Warszawa
Google Scholar

Ministerstwo Sprawiedliwości Centralny Zarząd Służby Więziennej, Roczna Informacja Statystyczna za rok 2018, Warszawa
Google Scholar

Ministerstwo Sprawiedliwości Centralny Zarząd Służby Więziennej, Roczna Informacja Statystyczna za rok 2019, Warszawa
Google Scholar

Ministerstwo Sprawiedliwości Centralny Zarząd Służby Więziennej, Roczna Informacja Statystyczna za rok 2020, Warszawa
Google Scholar

Ministerstwo Sprawiedliwości Centralny Zarząd Służby Więziennej, Roczna Informacja Statystyczna za rok 2021, Warszawa
Google Scholar

Ministerstwo Sprawiedliwości Centralny Zarząd Służby Więziennej, Roczna Informacja Statystyczna za rok 2022, Warszawa
Google Scholar

Ministerstwo Sprawiedliwości Centralny Zarząd Służby Więziennej, Roczna Informacja Statystyczna za rok 2023, Warszawa
Google Scholar

Ministerstwo Sprawiedliwości Centralny Zarząd Służby Więziennej, Roczna Informacja Statystyczna za rok 2024, Warszawa
Google Scholar

2. Literatura:
Google Scholar

Badawiec R., Szabłowska-Juckiewicz M., Podstawy prawne zatrudniania osób odbywających karę pozbawienia wolności, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 2022r., zeszyt 2. DOI: https://doi.org/10.14746/rpeis.2022.84.2.6
Google Scholar

Bojarski T., Hołda Z., Baranowski J., Praca skazanych obywających karę pozbawienia wolności, Lublin 1985.
Google Scholar

Hołda Z., Wojcieszczuk J., Praca więźniow – zagadnienia prawne, „Państwo i Prawo” 1983, nr 3.
Google Scholar

Cegielska J., Praca jako podstawowy środek resocjalizacji skazanych, „Przegląd Więziennictwa Polskiego” 1997, nr 16-17.
Google Scholar

Gozdowski A., Wybrane aspekty zatrudnienia skazanych, „Przegląd Więziennictwa Polskiego” 2000, nr 27.
Google Scholar

Gozdowski A., Zatrudnienie skazanych, cz. I, „Radca Prawny” 1999, nr 6.
Google Scholar

Jaworska-Wieloch A., Glosa do postanowienia Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 26 maja 2009 r. w sprawie o sygn. akt: II Akz 293/09.
Google Scholar

Kaliński W., Problematyka zatrudniania osób pozbawionych wolności, „Przegląd Więziennictwa Polskiego” 2004, nr 43.
Google Scholar

Kalisz T., Zatrudnienie skazanych odbywających karę pozbawienia wolności, Wrocław 2004.
Google Scholar

Kosut A., Zasady zatrudniania osadzonych w świetle nowych uregulowań prawnych, „Przegląd Więziennictwa Polskiego” 1999, nr 24−25.
Google Scholar

Kotowski W., Zatrudnianie osób pozbawionych wolności. Komentarz, LEX/el 2013.
Google Scholar

Kubot Z. [w:] Szczególne formy zatrudnienia, Wrocław 2000.
Google Scholar

Liszcz T., Zatrudnienie skazanych odbywających karę pozbawienia wolności (Podstawowe zagadnienia prawne ), „Państwo i Prawo” 1989, nr 2.
Google Scholar

Łazuk S., Mońdziel E.P., Obowiązek wykonywania pracy przez osoby odbywające karę pozbawienia wolności a zasada wolności pracy, Pracownik i Pracodawca 2017, nr 1 (vol.3). DOI: https://doi.org/10.12775/PiP.2015.006
Google Scholar

Musiała A., Zatrudnienie niepracownicze, Warszawa 2011.
Google Scholar

Petrikowski M., Status pracowniczy osoby pozbawionej wolności a status pracownika cywilnego, „Przegląd Więziennictwa Polskiego” 2002, nr 37.
Google Scholar

Petrikowski M., Zatrudnienie skazanych w latach 1918−1939, „Przegląd Więziennictwa Polskiego” 2002, nr 39.
Google Scholar

J. Pyrcak, Ustawa o zatrudnianiu osób pozbawionych wolności, „Przegląd Więziennictwa Polskiego” 1997, nr 16-17.
Google Scholar

Radzikowska B., Problemy zatrudnienia osób pozbawionych wolności, „Biuletyn RPO – Materiały” 1992, nr 14.
Google Scholar

Sanetra, W., Praca więźniów po reformie prawa karnego wykonawczego, Prawo Pracy 1998, 4.
Google Scholar

Sługocki L., Zatrudnienie przed skazaniem a powrotność do przestępstwa, „Studia Kryminologiczne” 1975, nr 3.
Google Scholar

Stanowska O., Zatrudnienie skazanych pozbawionych wolności na podstawie skierowania do pracy, „Roczniki Administracji i Prawa” 2014. T. 14, nr 1.
Google Scholar

Szczygieł G.B., Praca skazanych w Kodeksie karnym wykonawczym, „Przegląd Więziennictwa Polskiego” 1997, nr 16-17.
Google Scholar

Świątek-Rudoman J., Praca osób pozbawionych wolności – wybrane zagadnienia z zakresu prawa pracy i prawa penitencjarnego, ,,Gdańskie Studia Prawnicze” 2013, T. 30.
Google Scholar

Tarwacki P., Zatrudnienie odbywających karę pozbawienia wolności w zakładach karnych. Poszukiwanie rozwiązań służących pozyskaniu miejsc pracy dla skazanych, „Przegląd Więziennictwa Polskiego” 2011, nr 70.
Google Scholar

Wolak G., Z problematyki pracy świadczonej przez skazanego odbywającego karę pozbawienia wolności na podstawie skierowania dyrektora zakładu karnego. Rozważania na kanwie zagadnienia prawnego w sprawie III PZP 3/20, „Studia Prawnicze, Rozprawy i Materiały” 2020, nr 2(27).
Google Scholar