Nic się nie kończy, dopóki nie nastąpi koniec: o teologii, ładzie i władzy

John Milbank

DOI: http://dx.doi.org/10.21697/csp.2017.21.1.04

Abstrakt


Artykuł pokazuje genezę oraz teologiczne, społeczne i polityczne konsekwencje rozdzielenia religii i rozumu. Przekonuje, iż separacja ta, oznaczając zanegowanie chrześcijańskiej koncepcji boskich rządów, prowadzi do niestabilności w życiu społecznym, marginalizacji i negowania religii, jednocześnie rozszerzając władzę najbardziej potężnych i skutkując chęcią przywrócenia ładu poprzez powrót do prawa religijnego i władzy w sensie teokratycznym. Autor proponuje chrześcijanom powrót do „radyklanej ortodoksji”, tzn. skupienie się na apokatastazie, immanentnej i transcendentnej boskiej obecności, uczestnictwie w trynitarnej harmonii, konieczności podporządkowania rozumu transcendencji, centralnym usytuowaniu liturgii, która odtwarza wieczny porządek. W tym zakresie autor wskazuje na rolę teologii, która powinna przezwyciężyć dotychczasowe przeciwstawienie rozumu i wiary i stać się nauką zajmującą się wszelkiego typu doświadczeniami, tworzącą całościową wizję.


Słowa kluczowe


religia, rozum, nauka, władza, sekularyzacja, teologia, ortodoksja

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Agamben G. (2011), The Kingdom and the Glory: For a Theological Genealogy of Economy and Government, tłum. L. Chiesa, Stanford UP, Stanford CA.

Barnett S. J. (2003), The Enlightenment and Religion: The Myths of Modernity, Manchester UP, Manchester.

Benz E. (2015), The Theology of Electricity, tłum. W. Taraba, Wipf and Stock, Eugene OR.

Boulnois O. (2013), Métaphysiques rebelles: Genèse et structures d’une science au Moyen Ăge, PUF, Paris.

Burke E. (2001), Reflections on the Revolution in France, Stanford UP, Stanford CA.

Cobbett W. (2012), A History of the Protestant Reformation in England and Ireland [1827], Tan Books, Charlotte NC.

Cowling M. (1963), Mill and Liberalism, CUP, Cambridge.

Debray R. (2014), God: An Itinerary, tłum. J. Mehlman, Verso, London.

Debray R. (2017), Le Nouveau Pouvoir, Cerf, Paris.

Doyle W. (2001), The French Revolution: A Very Short Introduction, OUP, Oxford.

Eriugena J. S. (2011), De Divisione Naturae, tłum. M. L. Uhlfelder, Wipf and Stock Publishers, Eugene OR.

Gatti H. (1999), Giordano Bruno and Renaissance Science, Cornell UP, Ithaca NY State.

Gilson E. (2013), Introduction à ses positions fondamnetales, Vrin, Paris.

Harari Y. N. (2016), Homo Deus: A Brief History of Tomorrow, Harvill Secker, London.

Honnefelder L. (2005), Johannes Duns Scotus, C.H. Beck, Munich.

Hart D. B. (2015), God, Creation and Evil: The Moral Meaning of creation ex nihilo, “Radical Orthodoxy: Theology, Philosophy, Politics”, vol. 3, no. 1 (September 2015).

Jacob M. C. (2006), The Radical Enlightenment: Pantheists, Freemasons and Republicans, Cornerstone, Lafayette LA.

Khaldun I. (2005), The Muqqadimah: An Introduction to History, tłum. F. Rosenthal, Princeton UP, Princeton NJ.

Lewis C. S. (1965), That Hideous Strength, MacMillan, London.

Martin M. (2015), The Submerged Reality: Sophiology and the Turn to a Poetic Metaphysics, Angelico, Kettering OH.

Mason P. (2016), Postcapitalism, Allen Lane, London.

Meillassoux Q. (2006), Aprés la finitude: essai sur la necessité de la contingence, Seuil, Paris.

Milbank J. (2006), Theology and Social Theory, Blackwell, Oxford.

Milbank J. (2007), Only Theology Saves Metaphysics: On the Modalities of Terror w: Belief and Metaphysics, red. P.M. Candler, C. Cunningham, SCM, London.

Milbank J. (2010), The Mystery of Reason w: The Grandeuur of Reason: Religion, Tradition and Universalism, red. P.M. Candler, C. Cunningham, SCM, London.

Milbank J. (2013), Beyond Secular Order: The Representation of Being and the Representation of the People, Blackwell, Oxford.

Milbank J. (2015a), Trinitarian Metaphysics after Albert the Great and Thomas Aquinas w: Tomismo Creativo: Letture Contemporanee del Doctor Communise, red. M. Salvioli, ESD, Bologna.

Milbank J. (2015b), The Suspended Middle: Henri de Lubac and the Renewed Split in Modern Catholic Theology, Eerdmans, Grand Rapids MI.

Milbank J. (2015c), On the Paraethical: Gillian Rose and Political Nihilism, “Telos”, vol. 173 (Winter 2015).

Milbank J. (2017), Oikonomia Leaves Home: Theology, Politics and Governance in the History of the West, “Telos” vol. 178 (April 2017).

Monod P. K. (1989), Jacobitism and the English People, CUP, Cambridge.

Moyn S. (2015), Christian Human Rights, Pennsylvania UP, Philadelphia PA.

Noyes J. (2016), The Politics of Iconoclasm: Religion, Violence and the Culture of Image-Breaking in Christianity and Islam, IB Tauris, London.

O’Regan C. (2014), The Anatomy of Misremembering: Von Balthasar’s Response to Philosophical Modernity, tom I, Herder and Herder, New York.

Philips M. (2016), It’s pure myth that Islam is a “religion of peace”, “The Times”, Friday, August 26th, 2016.

Pickstock C. (2013), Repetition and Identity, OUP, Oxford.

Plotinus (1984), Enneads, tłum. A. H. Armstrong, Harvard University Press, Cambridge MA.

Priest G. (1995), Beyond the Limits of Thought, CUP, Cambridge.

Ramelli I. L. E. (2013), The Christian Doctrine of Apokatastasis: A Critical Assessment from the New Testament to Eriugena, Brill, Leiden.

Schaull J. V. (2007), The Regensburg Lecture, St Augustine’s Press, South Bend IN.

Sheldrake R. (2013), The Science Delusion, Coronet, London.

Spengler O. (1991), The Decline of the West: An Abridged Edition, tłum. Ch. F. Atkinson, OUP, Oxford.

Szechi D. (1994), The Jacobites: Britain and Europe, 1688-1788, Manchester UP, Manchester.

Taylor Ch. (2007), A Secular Age, Harvard UP, Harvard MA.

Tolkien J.R.R. (1972), On Fairy Stories w: tenże, Tree and Leaf, Unwin, London.

Trouillard J. (2014), Jean Scot Erigène, Hermann, Paris.

Vico G. (1999), The New Science, tłum. D. Marsh, Penguin, London.

Vodolazkin E. (2016), Laurus, tłum. L. C. Hayden, Oneworld, London.

von Balthasar H. U. (2002), Afterword w: Anonymous, Meditations on the Tarot: A Journey into Christian Hermeticism, tłum. R. Powell, Putnam, New York.