Dopuszczalność i granice ujęcia obywatelskiego

Łukasz Wdowczyk

doi:10.21697/mj.16490

Opublikowane: 2025-12-30

Nr 2 (2025)

Dopuszczalność i granice ujęcia obywatelskiego

Łukasz Wdowczyk

"Młody Jurysta" Czasopismo Studentów i Doktorantów Wydziału Prawa i Administracji UKSW

Dział: Artykuły

https://doi.org/10.21697/mj.16490

Abstrakt

Artykuł podejmuje problematykę dopuszczalności i granic stosowania instytucji ujęcia obywatelskiego na gruncie polskiego prawa karnego procesowego. Analizie poddano relację tej instytucji z konstytucyjną wolnością osobistą jednostki, wskazując na jej wyjątkowy i subsydiarny charakter. Autor omawia przesłanki wynikające z art. 243 k.p.k., takie jak „gorący uczynek” i „bezpośredni pościg”, oraz wskazuje na praktyczne i interpretacyjne trudności wynikające z braku definicji legalnych i niedookreślonych pojęć. Szczególną uwagę poświęcono granicom stosowania siły fizycznej oraz potencjalnej odpowiedzialności cywilnej i karnej osób dokonujących ujęcia. W konkluzji sformułowano postulat doprecyzowania regulacji ustawowej w celu zapewnienia ochrony prawnej zarówno dla zatrzymywanych, jak i obywateli działających w interesie porządku publicznego.

Słowa kluczowe:

ujęcie obywatelskie, gorący uczynnej, bezpośredni pościg

Inne teksty tego samego autora

Łukasz Wdowczyk, Kryteria dopuszczalności odszkodowania za niesłuszne skazanie, zatrzymanie lub tymczasowe aresztowanie , "Młody Jurysta" Czasopismo Studentów i Doktorantów Wydziału Prawa i Administracji UKSW: Nr 2 (2025)

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Wdowczyk, Łukasz. (2025). Dopuszczalność i granice ujęcia obywatelskiego. "Młody Jurysta" Czasopismo Studentów I Doktorantów Wydziału Prawa I Administracji UKSW, (2), 76–94. https://doi.org/10.21697/mj.16490

Cited by / Share

Bibliografia

Błażewski M., Racjonalny prawodawca wobec zmienności uwarunkowań technicznych. Ustanowienie oraz odesłanie do norm technicznych [w:] Acta Universitatis Wratislaviensis nr 3978, „Przegląd Prawa i Administracji” CXX/1, Wrocław 2020, https://repozytorium.uni.wroc.pl/Content/110266/PDF/06_Blazewski_M_Racjonalny_prawodawca_wobec_zmiennosci.pdf (dostęp: 15.03.2025 r.). DOI: https://doi.org/10.19195/0137-1134.120.3
Google Scholar

Eichstaedt K. [w:] Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz aktualizowany, red. D. Świecki, LEX/el. 2025, art. 243.
Google Scholar

Grzegorczyk T. [w:] Kodeks postępowania karnego. Tom I. Artykuły 1–467. Komentarz, Warszawa 2014, art. 243.
Google Scholar

Grzeszczyk W. [w:] Kodeks postępowania karnego. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2012, art. 243.
Google Scholar

Jurczyk T., Geneza rozwoju praw człowieka [w:] „Homines Hominibus” 2009, nr 1(5), Wyższa Szkoła Pedagogiki i Administracji im. Mieszka I w Poznaniu – Uniwersytet Wrocławski, s. 29 (dostęp: 15.03.2025 r., godz. 20:00).
Google Scholar

Karasińska M., Dział VI. Środki przymusu [w:] Kodeks postępowania karnego. Orzecznictwo, red. D. Świecki, Warszawa 2022, LEX.
Google Scholar

Ludwiczek A., Ujęcie sprawcy na gorącym uczynku przestępstwa jako pożądana forma „obywatelskiej” reakcji na przestępstwo a konstytucyjne standardy ochrony nietykalności i wolności osobistej [w:] „Studia prawnoustrojowe” 2010, nr 11, Uniwersytet Śląski w Katowicach, https://bazhum.muzhp.pl/media/texts/studia-prawnoustrojowe/2010-numer-11/studia_prawnoustrojowe-r2010-t-n11-s227-240.pdf
Google Scholar

Paprzycki L. K. [w:] Grajewski J., Steinborn S., Paprzycki L. K., Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz do art. 1–424, wyd. III, Warszawa 2013, art. 243.
Google Scholar

Stefański R. A., Zabłocki S. [w:] Stefański R. A., Zabłocki S., Kodeks postępowania karnego. Tom II. Komentarz do art. 167–296, Warszawa 2019, art. 243.
Google Scholar

Wierzba K., Odwołania do definicji słownikowych w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Część I. Próba określenia użyteczności słowników w procesie wykładni prawa, https://czasopisma.marszalek.com.pl/uploads/periodicals/tpn/2/TPN2012117.pdf
Google Scholar

Zieliński M., Wolność osobista, jej charakter oraz gwarancje, https://repozytorium.uni.wroc.pl/Content/52916/PDF/05_Michal_Zielinski.pdf
Google Scholar

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 11.06.2002 r., SK 5/02, OTK-A 2002, nr 4, poz. 41.
Google Scholar

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 20.09.2012 r., XVI K 62/12, LEX nr 1237538.
Google Scholar

Uchwała Sądu Najwyższego z 11.08.2020 r., I DO 37/20, LEX nr 3276341.
Google Scholar

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 3.07.2008 r., II AKa 78/08, OSA 2010, nr 6, poz. 3–25.
Google Scholar

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 30.04.2013 r., III AUa 950/12, LEX nr 1378831.
Google Scholar

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 12.06.2014 r., II AKa 102/14, LEX nr 1474830.
Google Scholar

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 22.06.2006 r., II AKa 87/06, LEX nr 208179.
Google Scholar

Wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 19.04.2023 r., II AKa 445/22, LEX nr 3625767.
Google Scholar

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 10.09.2015 r., II AKa 137/15, LEX nr 1927739.
Google Scholar

Wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z 13.01.2016 r., IV Ka 1155/15, LEX nr 1994731.
Google Scholar