Intercyza przedślubna a wykluczenie nierozerwalności małżeństwa

Marcin Wolczko; Karol Zawiślak

doi:10.21697/pk.2025.68.3.07

Published: 2025-09-29

Vol. 68 No. 3 (2025)

Prenuptial Agreement and Exclusion of Indissolubility of Marriage

Marcin Wolczko

, Karol Zawiślak

Prawo Kanoniczne

Section: Articles and dissertations

https://doi.org/10.21697/pk.2025.68.3.07

Abstract

The paper presents the provisions of Polish law regarding the matrimonial property regime of spouses and the possibility of concluding an agreement establishing the separation of property, indicating its effects, including positive ones, in relation to the spouses' obligation to meet the material needs of the family. In the part referring to canon law, it is shown that the mere signing of a prenuptial agreement does not constitute the exclusion of the indissolubility of marriage. The Church adopts a neutral stance on the issue of the matrimonial property regime, leaving spouses the freedom to choose and shape it.

Keywords:

prenuptial agreement, separation of property, simulation, exclusion of indissolubility, matrimonial property regime

Download files

PDF (Język Polski)

Citation rules

Wolczko, M., & Zawiślak, K. (2025). Prenuptial Agreement and Exclusion of Indissolubility of Marriage. Prawo Kanoniczne, 68(3), 145–170. https://doi.org/10.21697/pk.2025.68.3.07

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

References

Źródła
Google Scholar

Codex Iuris Canonici auctoritate Joannis Pauli PP.II promulgatus, AAS 75 (1983), pars II, s. 1-317. Tekst łacińsko-polski: Kodeks Prawa Kanonicznego promulgowany przez papieża Jana Pawła II w dniu 25 stycznia 1983 roku. Stan prawny na dzień 18 maja 2022 roku. Zaktualizowany przekład na język polski, Poznań 2022.
Google Scholar

Codice Civile, GU n.79 del 04-04-1942, https://www.codice-civile-online.it/codice-civile/articolo-162-del-codice-civile – [dostęp: 3.12.2024].
Google Scholar

Istituto Nazionale di Statistica, Tabela 2.11, http://demo.istat.it/altridati/matrimoni/ – [dostęp: 3.12.2024].
Google Scholar

KONFERENCJA EPISKOPATU POLSKI, Dekret ogólny o przeprowadzaniu rozmów kanoniczno-duszpasterskich z narzeczonymi przed zawarciem małżeństwa kanonicznego (8.10.2019), Akta KEP 31(2019), s. 27-93.
Google Scholar

KONFERENCJA EPISKOPATU POLSKI, Instrukcja Konferencji Episkopatu Polski o przygotowaniu do zawarcia małżeństwa w Kościele katolickim (5.09.1986), Akta KEP 1(1998), s. 83-137.
Google Scholar

Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw z 23.04.2003 r., https://orka.sejm.gov.pl/Druki4ka.nsf/druk?OpenAgent&1566 – [dostęp: 03.12.2024].
Google Scholar

SACRA CONGREGAZIONE PER I SACRAMENTI E IL CULTO DIVINO, Notificazione agli Em.mi ed Ecc.mi Ordinari d'Italia Prot. N. 1114/78, Notiziario della Conferenza Episcopale Italiana, N. 7, 25.07.1978, s. 114-115.
Google Scholar

Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm.
Google Scholar

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, Dz. U. 1997 Nr 137 poz. 926 ze zm.
Google Scholar

Orzecznictwo
Google Scholar

Dec. c. Bruno z 8.05.1987, RRD 79 (1987), s. 285-296. DOI: https://doi.org/10.5962/p.383942
Google Scholar

Dec. c. Colagiovanni z 9.04.1991, RRD 88 (1991), s. 227-238. DOI: https://doi.org/10.1055/s-1991-20686
Google Scholar

Dec. c. De Jorio z 6.03.1968, SRRD 60 (1968), s. 178-185.
Google Scholar

Dec. c. Huber z 15.12.1994, RRD 86 (1994)), s. 734-746. DOI: https://doi.org/10.1002/micr.1920150120
Google Scholar

Dec. c. Parisella z 14.01.1982, RRD 74 (1982), s. 20-27. DOI: https://doi.org/10.14314/polimery.1982.020
Google Scholar

Dec. c. Stankiewicz z 27.05.1994, RRD 86 (1994), s. 240-258. DOI: https://doi.org/10.1017/S0266673100008783
Google Scholar

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2003 r., IV CKN 1721/00, Lex nr 78276.
Google Scholar

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 października 2003 r., IV CK 283/02, Lex nr 602280.
Google Scholar

Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2009 r., I FZ 216/09, Legalis.
Google Scholar

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2009 r., III CZP 67/09, Legalis.
Google Scholar

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2010 r., I CSK 361/09, Legalis.
Google Scholar

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 marca 2015 r., V CSK 390/14, Legalis.
Google Scholar

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 lipca 1997 r., III CZP 26/97, LEX nr 31295.
Google Scholar

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 9 grudnia 2010 r., I ACa 565/10, OSAB 2011, Nr 1, s. 10–16.
Google Scholar

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 5 lutego 2018 r., I ACa 747/17, LEX nr 2453714.
Google Scholar

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 7 sierpnia 2015 r., I A Ca 185/15, Legalis.
Google Scholar

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 1976 r., III CRN 373/75, OSNCP 1977, nr 2, poz. 31.
Google Scholar

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2003 r., III CKN 545/01, OSNC 2004, Nr 9, poz. 143.
Google Scholar

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2003 r., II CK 273/02, Legalis.
Google Scholar

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2004 r., IV CSK 59/04, w: G. Jędrejek, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2018, kom. art. 51.
Google Scholar

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 sierpnia 2008 r., II CSK 130/08, Legalis.
Google Scholar

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2011 r., I CSK 616/10, OSNC-ZD 2012, Nr 4, poz. 71.
Google Scholar

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lipca 2014 r., V CSK 488/13, Legalis.
Google Scholar

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 stycznia 2015 r., I SA/Bd 1155/14, Legalis.
Google Scholar

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2017 r., III SA/Wa 601/16, Legalis.
Google Scholar

Literatura
Google Scholar

BUDZIAREK M., Komentarz do art. 29, w: Ordynacja podatkowa. Komentarz, red. H. Dzwonkowski, Wydanie 8, Warszawa 2019 s. 357-387.
Google Scholar

DAMASIEWICZ A., Intercyzy i umowy między konkubentami. Klauzule umowne, Warszawa 2008.
Google Scholar

DZIERŻOŃ G., Nierozerwalność małżeństwa, w: Leksykon Prawa Kanonicznego, red. M. Sitarz, Lublin 2019, k. 1824.
Google Scholar

GÓRALSKI W., Wykluczenie nierozerwalności małżeństwa w świetle najnowszego orzecznictwa Roty Rzymskiej, Ius Matrimoniale 3(1998), s. 89-114. DOI: https://doi.org/10.21697/im.1998.3(9).04
Google Scholar

JĘDREJEK G., Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2018.
Google Scholar

JĘDRUCH S., Majątkowa sytuacja małżonków, Warszawa 1988.
Google Scholar

MARCINIAK A., Komentarz do art. 787 w: Kodeks postępowania cywilnego, t. 1, Komentarz. Art. 730–10951, red. K. Piasecki, Wydanie 7, Warszawa 2020, s. 486-487.
Google Scholar

PAWLICZAK J., Komentarz do art. 47, w: Komentarze Prawa Prywatnego, t. 5, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz. Przepisy wprowadzające KRO, red. K. Osajda, Warszawa 2017, s. 506-509.
Google Scholar

PIETRZYKOWSKI K, Komentarz do art. 51, w: Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. K. Pietrzykowski, Warszawa 2018, s. 467-468.
Google Scholar

ROMAŃSKA M., LEŚNIAK O., Komentarz do przepisów art. 758-1088 KPC regulujących postępowanie egzekucyjne, w: Postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne. Komentarz. Wyd. 3, Warszawa 2016, s. 179-614.
Google Scholar

SKOWROŃSKA-BOCIAN, E., Komentarz do art. 47, w: Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. J. Wierciński, LEX/el. 2014, https://sip.lex.pl/#/commentary/587616385/413825 [dostęp: 2025-06-04].
Google Scholar

SKRZYDLEWSKI W., Problem celów małżeństwa, Annalecta Cracoviensia 3(1971), s. 321-361. DOI: https://doi.org/10.15633/acr.2766
Google Scholar

SOKOŁOWSKI T., Komentarz do art. 47, w: Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, wyd. II, red. H. Dolecki, T. Sokołowski, LEX/el. 2013, s.341-344.
Google Scholar

SYCHOWICZ M., Komentarz do art. 47, w: Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, wyd. V, red. K. Piasecki, LEX/el. 2012, s. https://sip.lex.pl/#/commentary/587545125/355646 [dostęp: 2025-06-04].
Google Scholar

SYLWESTRZAK A., Komentarz do art. 36, w: Zarząd majątkiem wspólnym. Komentarz, red. M. Balwicka-Szczyrba, Warszawa 2016, s. 262-313.
Google Scholar

ŚW. TOMASZ Z AKWINU, Suma teologiczna. Tom 32. Małżeństwo, tłum. z łac. F.W. Bednarski, Londyn 1982.
Google Scholar

VILADRICH, P.J., Konsens małżeński. Sposoby prawnej oceny i interpretacji w kanonicznych procesach o stwierdzenie nieważności małżeństwa, Warszawa 2002.
Google Scholar