Od Pa cho miusza do Benedykta. Officium divinum w reguła ch monas tyczn ych

Debora Justyna Wiąckiewicz

DOI: http://dx.doi.org/10.21697/stv.2018.56.1.08

Abstrakt


The article presents the issue of the presence and development of officium
divinum in the texts of monastic rules from saint Pachomius to saint Benedict,
that is from the fourth to the half of the sixth century. Texts of religious legislators
presented in a chronological sequence show the consecutive stages of the formation
of the liturgical prayer structure by successive generations of monks, and the impact
that earlier documents had on later customs and traditions in the framework of the
communally celebrated opus Dei.


Słowa kluczowe


reguły monastyczne, psalmodia, godziny kanoniczne, klasztor, oficjum, modlitwa, antyfona

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Antoni Pustelnik św., Pisma, tł. Z. Brzostowska, Warszawa 1987.

Apoftegmaty Ojców Pustyni, t. 1: Gerontikon, Kraków 2007.

Apoftegmaty ojców pustyni, t.2, Kolekcja systematyczna, tł. M. Kozera, Kraków 2006.

Atanazy Aleksandryjski św., Żywot świętego Antoniego, tł. Z. Brzostowska, Warszawa 1987.

Augustyn św., Listy, tł. W. Eborowicz, Pelplin 1991.

Augustyn św., Pisma monastyczne, Kraków 2006.

Bazyli Wielki św., Pisma ascetyczne t. 2, Reguły dłuższe. Reguły krótsze, tł. i opr. J. Naumowicz, Kraków 1995.

Bhaldraithe E., The Morning Office in the Rule of the Master, „Regulae Benedicti Studia Annuarium Internationale” 5 (1976).

Bradshaw P.F., Daily Prayer in the Early Church, Londyn 1981.

Callewaert C., Sacris erudiri, Steenbrugge 1940.

Casiday A., Tradition and theology in St. John Cassian, Oxford 2007.

Cassian J., The Twelve Books on the of the Coenobia and the Remedies for the Eight Principal Faults, tł. na j. angielski C. S. Gibson, http://www.documentacatholicaomnia.eu/03d/03600435,_Cassianus,_J. Cassian, The Twelve Books on the Institutes of

the Coenobia, dz.cyt., _Of_The_Coenobia_And_The_Remedies_Vol_3,_EN.pdf

Cassianus J., De institutis coenobiorum et de octo principalium vitiorum remidiis, ed. M. Petschenig, Corpus Scriptorum Ecclesiasticorum Latinorum 17, Wien 1888.

Christophe P., Cassienet Césaire, prédicateurs de la mortale monastique, Gembloux-Paris 1969.

Chryzostom Jan, Homilia o Annie, [w:] Patrologiae cursus completus. Series Graeca, wyd. J.P. Migne, t. 54, Paryż 1862, s. 646-647.

Colombas G.M., Sobre la Régla del Maestro, „Nova et Vetera” 14 (1989), s. 269-316.

Dekkers E., Gaar Ae., Clavis Patrum Latinorum (513), Turnhout 1998.

Desprez V., Początki monastycyzmu, t.1, Kraków 1999.

de Vogüe A., La communauté ey l’abbé dans la Règle de saint Benoît, Paryż 1961, s. 27-37.

de Vogüe A., La Règle de saint Benoît, t. I-II: tekst krytyczny, t. IV-VI: komentarz, seria Sources Chrétiennes nr 181, 182, 184-186, Paryż 1971-1972.

de Vogüé A., La Règle d’Eugippe retouvée?, „Revue d’ascétique et de mystique” 47 (1971), s. 233-265.

de Vogüe A., La Règle du Maître, I-II, seria Sources Chrétiennes nr 105 i 106, Paryż 1964.

de Vogüé A., La „regula Orientalis”. Texte critique et synopse des sources, „Benedictina” 23 (1976), s. 241-272.

Driver S. D., John Cassian and the reading of Egiptian monastic culture, New York 2002.

Dunn M., Mastering Benedictine monastic rules and their authors in the early medieval West, „English Historical Review” 105 (1990), s. 567-594.

Dyer J., Monastic psalmody of the Middle Ages, „Revue Benedictine” t. XCIX, no 1-2, 1989, s. 41-74.

Dyer J., Observations on the Divine Office in the Rule of the Master, [w:] The Divine Office in the latin Middle Ages. Methodology and Source Studies, Regional

Developments, Hagiography, red. M.E. Fassler, R. A. Baltzer, Oxford 2000,s. 74-98.

Dyer J., The Singing of Psalms in the Early-Medieval Office, „Speculum”, vol. 64, no. 3 (Jul. 1989), s. 535-578.

Ewagriusz z Pontu, Pisma ascetyczne, t.2, Kraków 1998.

Gelineau J., Chant et musique dans le culte chrétien, Paryż 1962.

Genestout A., La Règle du Maître et la Règle de S. Benoît, „Revue d’ascétique et mystique” 21 (1940), s. 51-112.

Gindele C., Die Struktur der Nokturnen in den lateinischen Mönchsregeln vor und um St. Benedikt, „Revue bénédictine” 64 (1954), s. 9-27.

Goodrich R. J., Contextualizing Cassian: aristocrats, asceticism, and reformation in Fiftth century Gaul, Oxford 2007.

Grumerl V., Akoimetoi, [w:] Dictionnaire de spiritualité ascétique et mystique. Doctrine et Histoire, red. M. Viller, t.I, Paryż, 1937-1995, s. 169-175.

Guillaumont A., Situation et signification du Liber Graduum dans la spiritualite syriaque, „Orientalia Christiana Analecta” 197 (1974), s. 311-322.

Guillaumont A., U źródeł monastycyzmu chrześcijańskiego, t.1 i 2, Kraków 2006.

Heiming O., Zum monastischen Offizium von Kassianus bis Kolumbanus, „Archiv für Liturgiewissenschaft” 7 (1961), s. 89-156.

Hilary z Arles, Kazanie o życiu św. Honorata, tł. P. Nehring, B. Bibik, Kraków 2009.

Hucke H., Die Entwicklung des christlichen Kultgesangs zum Gregorianischen Gesang, „Römische Quartalschrift für christliche Altertumskunde und Kirchengeschichte” 48 (1953), s. 152-162.

Jeffery P., Monastic Reading and the Emerging Roman Chant Repertory, [w:] Western Plainchant in the First Millenium. Studies in the Medieval Liturgy and its Music, red. S. Gallagher, J. Haar, J. Nadas, T. Striplin, Ashgate, 2003.

Kanior M., Historia monastycyzmu chrześcijańskiego, t. 1, Starożytność (wiek III – VIII), Kraków 1993.

Kasjan Jan, Rozmowy z Ojcami, t. 1-3, Kraków 2002-2017.

Kok F., L’office pachomien: psallere, orare, legere, „Ecclesia Orans” 9 (1992), s. 69-95.

Labrousse M., Saint Honorat: fondateur de Lérins et évêque d’Arles, étude et trad. De textes d’Hilaire d’Arles, Fauste de Riez et Césaire d’Arles, Bellefontaine 1995.

Lawless G., Augustine of Hippo and His Monastic Rule, Oxford 1987.

Leeb H., Die Psalmodie bei Ambrosius, „Wiener Beiträge zur Theologie” 18, Wiedeń 1967.

Marx M.J., Incessant Prayer in Ancient Monastic Literature, Rzym 1964.

McKinnon J., The origins of the Western Office, [w:] The Divine Office in the Latin Middle Ages: Methodology and Source Studies, Regional Developments, Hagiographys, red. M. E. Fassler, R. A. Baltzer, Oxford 2000, s. 63-73.

Nowacki E., Antiphonal Psalmody in Christian Antiquity and early Middle Ages, [w:] Essays in Medieval Music in Honor of David G. Hughes, red. G.M. Boone, Cambridge 1995.

Pachomiana latina, opr. M. Starowiejski, Tyniec 1996.

Pachomiana graeca, tł. E. Dąbrowska, Kraków 2013.

Pascher J., Der Psalter für Laudes und Vesper im alten römischen Stundengebet, „Münchener theologische Zeitschrift” 8 (1957) 255-267.

Pascher J., Das Stundengebet der romischen Kirche. Munich: K. Zink, 1954.

Penco G., S. Benedicti Regula, Florence 1958.

Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Poznań 2011.

Reguła św. Benedykta, tł. A. Świderkówna, Kraków 1997.

Reguła Mistrza. Reguła św. Benedykta, tł. T.M. Dąbek, B. Turowicz, Kraków 2006.

Starożytne reguły zakonne, red. M. Starowiejski, Warszawa 1980.

Stewart C., Kasjan mnich, Kraków 2004.

Taft R., Christian liturgical psalmody: origins, development, decomposition, collapse, [w:] Psalms in community. Jewish and Christian Textual, Liturgical, and Artistic Traditions, red. H. W. Attridge, M. E. Fassler, Boston 2004, s. 7-31.

Taft R., The Liturgy of the Hours in East and West, Collegeville 1993.

Tosi M., La presenza délla Régula bendicti nel monastero di S. Colombano in Bobbio, „Archivum Bobbiense” 3 (1981), s. 7-58.

Veilleux A., La liturgie dans le cénobitisme pachômien au quatrième siècle, „Studia Anselmiana” 57, Rzym 1968.

Veilleux A.,, Prayer in the Pachomian Koinonia, [w:] The Continuing Quest for God. Monastic Spirituality in Tradition and Transition, red. W. Skudlarek, Collegeville 1982.

Ware T., „Pray without Ceasing”. The Ideal of Continual Prayer in Eastern Monasticism, „Eastern Church Review”, nr 2 (1968-69), s. 253-261.

Zachodnie reguły monastyczne, red. M. Starowiejski, Kraków 2013.

Zewnętrzne odnośniki

  • Obecnie brak jakichkolwiek odnośników.