Seminare wspiera odpowiedzialne wykorzystywanie sztucznej inteligencji (AI) oraz narzędzi wspomaganych przez AI w badaniach naukowych i publikowaniu naukowym.
Narzędzia AI mogą wspierać prowadzenie badań, przygotowywanie tekstów, analizę, komunikację naukową, pracę redakcyjną oraz recenzowanie, pod warunkiem że ich wykorzystanie pozostaje pod rzeczywistym nadzorem człowieka, jest transparentne w przypadkach istotnego wykorzystania oraz nie zastępuje ludzkiego osądu naukowego ani odpowiedzialności.
Samo wykorzystanie AI nie stanowi naruszenia zasad etyki i nie jest podstawą do odrzucenia manuskryptu. Sposób wykorzystania AI jest oceniany z uwzględnieniem jego celu, zakresu, transparentności, adekwatności metodologicznej oraz wpływu na rzetelność badań.
Autorzy, recenzenci i redaktorzy pozostają odpowiedzialni za swoje odpowiednie wkłady, oceny i decyzje.
Autorzy mogą, w stosownych przypadkach, wykorzystywać narzędzia AI do wspierania pracy naukowej, w tym do pomocy językowej i redakcyjnej, tłumaczenia, eksploracji literatury, organizowania i syntetyzowania materiału badawczego, programowania, przetwarzania i analizy danych, wizualizacji, opracowywania materiałów badawczych oraz innych zadań związanych z prowadzeniem badań.
AI może również stanowić element metodologii badawczej, jeżeli jest to naukowo uzasadnione. W takich przypadkach sposób wykorzystania AI musi zostać opisany w odpowiedniej części metodologicznej z wystarczającą szczegółowością, aby umożliwić czytelnikom zrozumienie i ocenę zastosowanej procedury.
Autorzy muszą krytycznie oceniać, a w stosownych przypadkach niezależnie weryfikować rezultaty uzyskane przy wsparciu AI. Szczególnej staranności wymagają twierdzenia faktograficzne, cytaty, odwołania bibliograficzne, obliczenia, dane, kod, interpretacje i wnioski. Odwołania bibliograficzne wygenerowane lub zasugerowane przez AI muszą zostać zweryfikowane w źródłach oryginalnych przed ich włączeniem do manuskryptu.
Narzędzia AI mogą być również wykorzystywane do tworzenia lub modyfikowania figur, wizualizacji, kodu i innych materiałów badawczych oraz do przetwarzania lub analizy danych, jeżeli jest to metodologicznie właściwe. Autorzy muszą zapewnić, że materiały takie wiernie odzwierciedlają materiał źródłowy i nie zawierają informacji sfabrykowanych, sfałszowanych, wprowadzających w błąd lub w istotny sposób zniekształconych.
Narzędzia AI nie mogą być wskazywane jako autorzy ani współautorzy. Autorstwo, wkład intelektualny, zatwierdzenie ostatecznej wersji manuskryptu oraz odpowiedzialność za jego rzetelność pozostają wyłącznie obowiązkami człowieka.
Korzystając z narzędzi AI, autorzy muszą również przestrzegać zasad poufności i prywatności, praw autorskich, praw własności intelektualnej, zasad etyki badań naukowych oraz obowiązujących przepisów dotyczących ochrony danych.
Istotne wykorzystanie narzędzi AI przez autorów podczas przygotowywania, analizy, interpretacji lub prezentacji pracy naukowej musi zostać w sposób transparentny ujawnione w manuskrypcie.
Jeżeli ujawnienie jest wymagane, autorzy muszą zamieścić Oświadczenie o wykorzystaniu narzędzi AI (AI Tools Declaration), wskazując wykorzystane narzędzie AI oraz krótko opisując cel i zakres jego zastosowania. W stosownych przypadkach należy również wskazać model, wersję lub dostawcę narzędzia.
Rutynowe korzystanie z narzędzi ograniczone do sprawdzania pisowni, gramatyki, formatowania, zarządzania bibliografią lub podobnego wsparcia technicznego co do zasady nie wymaga ujawnienia, pod warunkiem, że narzędzia te nie generują ani w istotny sposób nie modyfikują treści naukowej.
Autorzy co do zasady nie są zobowiązani do przedstawiania pełnych treści promptów, historii interakcji z AI ani wygenerowanych przez AI rezultatów, chyba że informacje te mają znaczenie metodologiczne dla badań lub zostaną wyraźnie zażądane przez Redakcję.
Odpowiedzialność za właściwe ujawnienie wykorzystania AI spoczywa na autorach. Redakcja może zażądać dodatkowych informacji, jeżeli jest to konieczne do oceny transparentności, odtwarzalności lub rzetelności przedłożonej pracy.
Redaktorzy i recenzenci mogą wykorzystywać narzędzia AI do wspierania odpowiednich zadań redakcyjnych i recenzyjnych, pod warunkiem, że takie wykorzystanie nie narusza poufności, niezależnego osądu naukowego, rzetelności badań ani praw autorów.
Nieopublikowane manuskrypty, materiały uzupełniające, dane osobowe, poufna korespondencja ani inne treści poufne nie mogą być przekazywane do zewnętrznych systemów AI, chyba że zapewniona jest odpowiednia ochrona poufności i danych, a takie wykorzystanie jest dopuszczone w ramach procedur redakcyjnych czasopisma.
Redaktorzy i recenzenci pozostają w pełni odpowiedzialni za swoje oceny, rekomendacje i decyzje. Oceny wygenerowane przez AI nie mogą zastępować niezależnego osądu naukowego, a ostateczne decyzje redakcyjne muszą być zawsze podejmowane przez redaktorów będących ludźmi.
Recenzenci, którzy w istotnym zakresie wykorzystują AI przy przygotowywaniu recenzji, muszą poufnie poinformować Redakcję o takim wykorzystaniu, wskazując jego cel i zakres. Informacja ta stanowi część dokumentacji procesu redakcyjnego i nie musi być zamieszczana w treści recenzji. Rutynowa pomoc techniczna lub językowa co do zasady nie wymaga ujawnienia.
Narzędzia AI nie mogą być wykorzystywane do ustalania tożsamości autorów w procesie podwójnie anonimowej recenzji, obchodzenia zabezpieczeń dotyczących poufności, fabrykowania komentarzy recenzenta ani generowania ocen, które nie zostały samodzielnie rozważone i zweryfikowane przez recenzenta.
Czasopismo może wykorzystywać odpowiednio zarządzane narzędzia AI do celów technicznych, językowych, organizacyjnych, wstępnej oceny, kontroli jakości lub innych celów redakcyjnych. Takie wykorzystanie musi pozostawać pod nadzorem człowieka oraz być zgodne z obowiązującymi wymaganiami dotyczącymi poufności, ochrony danych, etyki publikacyjnej i niezależności redakcyjnej.
Narzędzia AI należy traktować jako instrumenty wspierające pracę naukową i redakcyjną, a nie jako substytut ludzkiej wiedzy eksperckiej, krytycznego osądu lub odpowiedzialności.
Wykorzystanie AI nie zmienia obowiązujących standardów dotyczących oryginalności, plagiatu, praw autorskich, etyki badań naukowych, integralności danych, właściwego przypisywania autorstwa i źródeł ani rzetelności naukowej.
W przypadkach, które nie zostały wyraźnie uregulowane w niniejszej Polityce, Redakcja może oceniać sposób wykorzystania AI indywidualnie, uwzględniając jego cel, zakres, transparentność, rzetelność badań, poufność oraz aktualne standardy publikowania naukowego.
Seminare może aktualizować niniejszą Politykę wraz z rozwojem technologii AI, zmianami praktyk badawczych oraz ewolucją właściwych standardów publikowania naukowego.
Najczęściej czytane
Język Polski
English
10.21852/sem
1056