PROCEDURA  RECENZYJNA

Procedura oceny manuskryptu obejmuje trzy główne etapy decyzyjne: wstępną ocenę redakcyjną, zewnętrzną recenzję naukową oraz decyzję redakcyjną. Pełny przebieg procesu redakcyjnego, obejmujący również korekty autorów, profesjonalną redakcję języka angielskiego oraz publikację Online First, przedstawiono w punkcie 5.

1. Wstępna ocena redakcyjna

Redakcja dokonuje wstępnej oceny każdego zgłoszonego manuskryptu w celu ustalenia:

1. czy mieści się on w profilu tematycznym czasopisma i wykazuje bezpośredni i merytoryczny związek z jego centralnym przedmiotem badawczym;
2. czy przedstawia wystarczająco jasno określony i możliwy do zidentyfikowania wkład naukowy;
3. czy spełnia podstawowe wymagania formalne, redakcyjne, językowe i etyczne czasopisma.

Redakcja zazwyczaj informuje autorów o wyniku wstępnej oceny w ciągu 7 dni (1 tygodnia).

Na tym etapie przekazywana jest jedna z następujących decyzji:

1. manuskrypt zostaje zakwalifikowany do zewnętrznej recenzji naukowej;
2. manuskrypt zostaje zwrócony autorom z prośbą o uzupełnienie lub poprawienie określonych elementów, takich jak formatowanie, struktura manuskryptu, metadane, oświadczenia, bibliografia lub język;
3. manuskrypt zostaje odrzucony bez zewnętrznej recenzji naukowej, na przykład dlatego, że wykracza poza profil czasopisma, nie przedstawia możliwego do zidentyfikowania wkładu naukowego lub nie spełnia zasadniczych wymagań czasopisma.

Manuskrypt zwrócony w celu dokonania korekty formalnej lub redakcyjnej nie jest uznawany za skierowany do zewnętrznej recenzji naukowej. Dalsze procedowanie rozpoczyna się po przesłaniu przez autorów poprawionej wersji spełniającej wymagania wskazane przez Redakcję.

2. Zewnętrzna recenzja naukowa

Każdy manuskrypt zakwalifikowany do zewnętrznej recenzji naukowej jest oceniany przez co najmniej dwóch niezależnych recenzentów zewnętrznych.

Recenzenci są dobierani na podstawie:

1. ich kompetencji naukowych w zakresie tematyki manuskryptu;
2. doświadczenia badawczego i dorobku naukowego;
3. braku konfliktu interesów z autorami lub ich instytucjami;
4. zdolności do przygotowania niezależnej, rzetelnej i terminowej oceny.

Recenzenci oceniają w szczególności:

1. oryginalność i znaczenie naukowe manuskryptu;
2. jasność problemu badawczego i celów;
3. adekwatność ram teoretycznych, metodologii lub podejścia analitycznego;
4. spójność i jakość argumentacji;
5. adekwatność i wiarygodność dowodów, źródeł lub materiału badawczego;
6. związek pomiędzy analizą a wnioskami;
7. wkład manuskryptu w centralny przedmiot badawczy „Seminare”, obejmujący edukację, wychowanie, formację i rozwój dzieci, młodzieży oraz młodych dorosłych; w przypadku badań krajowych lub lokalnych – także ich osadzenie w międzynarodowej literaturze oraz znaczenie wykraczające poza bezpośredni kontekst badania;
8. zgodność z odpowiednimi standardami naukowymi, etycznymi i redakcyjnymi.

Co do zasady etap zewnętrznej recenzji naukowej trwa do 56 dni (8 tygodni).

Sprawozdania, recenzje książek oraz inne materiały o charakterze informacyjnym lub redakcyjnym zazwyczaj nie podlegają zewnętrznej recenzji naukowej. Jeżeli jednak taki materiał przedstawia oryginalne wyniki badań, pogłębioną analizę naukową lub inny wkład wymagający oceny akademickiej, jest traktowany jako manuskrypt naukowy i podlega standardowej procedurze recenzji podwójnie anonimowej z udziałem co najmniej dwóch recenzentów zewnętrznych.

Redakcja okresowo ocenia jakość recenzji oraz opracowuje lub aktualizuje zalecenia dla recenzentów w celu podnoszenia jakości i spójności oceny manuskryptów.

Raz w roku „Seminare” publikuje na swojej stronie internetowej zbiorczy wykaz recenzentów współpracujących z czasopismem, bez wskazywania, który recenzent oceniał konkretny manuskrypt.

3. Decyzja redakcyjna

Na podstawie zewnętrznych recenzji redaktor prowadzący manuskrypt podejmuje decyzję o:

1. przyjęciu manuskryptu do publikacji;
2. odrzuceniu manuskryptu;
3. zwróceniu manuskryptu autorom do poprawy zgodnie z uwagami recenzentów i redaktorów.

Jeżeli wymagane są poprawki, autorzy są zobowiązani do przesłania:

1. poprawionej wersji manuskryptu;
2. odpowiedzi wyjaśniającej, w jaki sposób odniesiono się do każdej uwagi recenzenta i redaktora;
3. uzasadnienia w przypadku każdej merytorycznej uwagi, która nie została uwzględniona.

Po otrzymaniu poprawionego manuskryptu Redakcja, z wyłączeniem członków pozostających w konflikcie interesów, ocenia wprowadzone zmiany oraz odpowiedzi autorów. Redaktor prowadzący manuskrypt może następnie:

1. przyjąć manuskrypt do publikacji;
2. zażądać dodatkowych poprawek;
3. skierować manuskrypt do kolejnej rundy zewnętrznych recenzji;
4. odrzucić manuskrypt.

W przypadku istotnie rozbieżnych opinii recenzentów redaktor prowadzący manuskrypt może zwrócić się o przygotowanie dodatkowej recenzji przez trzeciego niezależnego eksperta. Przed podjęciem ostatecznej decyzji redaktor ten może skonsultować się z członkami Redakcji, którzy nie mają konfliktu interesów.

Ostateczną decyzję o przyjęciu lub odrzuceniu manuskryptu podejmuje Redaktor Naczelny lub – w przypadkach objętych sekcją 6 – wyznaczony niezależny redaktor prowadzący. Decyzja po otrzymaniu wymaganych recenzji zewnętrznych jest zazwyczaj przekazywana w ciągu 7 dni (1 tygodnia) od otrzymania ostatniej recenzji.

Autorzy mogą zakwestionować decyzję redakcyjną i zwrócić się o jej ponowne rozpatrzenie. Wnioski takie są w pierwszej kolejności rozpatrywane przez Redakcję. Autor będący redaktorem jest wyłączony z wszelkiego udziału w rozpatrywaniu odwołania lub wniosku o ponowne rozpatrzenie decyzji dotyczącej jego własnego manuskryptu. Jeżeli autor nie zgadza się z rozstrzygnięciem Redakcji, sprawa może zostać przekazana Prezesowi Towarzystwa Naukowego Franciszka Salezego (TNFS), którego decyzja jest ostateczna.

Szczegółowe informacje dotyczące standardowego czasu trwania procesu redakcyjnego przedstawiono w punkcie 5.

4. Kryteria kwalifikowania i odrzucania manuskryptów

Manuskrypty zgłaszane do „Seminare” są oceniane przede wszystkim podczas wstępnej oceny redakcyjnej oraz zewnętrznej recenzji naukowej. Ostateczna decyzja o publikacji uwzględnia profil tematyczny czasopisma, standardy naukowe i redakcyjne, recenzje zewnętrzne oraz sposób odniesienia się autorów do otrzymanych uwag.

4.1. Kwalifikacja do zewnętrznej recenzji naukowej

Manuskrypt może zostać zakwalifikowany do zewnętrznej recenzji naukowej, jeżeli:

1. mieści się w profilu tematycznym „Seminare”, określonym w zakładce O czasopiśmie na stronie internetowej czasopisma;
2. przedstawia oryginalny i jasno określony wkład naukowy, taki jak nowe wyniki badań, analiza teoretyczna lub krytyczna, przegląd stanu badań albo odpowiednie studium przypadku;
3. jeżeli manuskrypt ma charakter empiryczny, techniczny, opisowy lub oparty na danych – wykazuje bezpośredni i merytoryczny związek z edukacją, wychowaniem, formacją lub rozwojem dzieci, młodzieży oraz młodych dorosłych oraz jasno wyjaśnia szersze znaczenie naukowe badania; w przypadku badań krajowych lub lokalnych powinien być również osadzony w międzynarodowej literaturze i wykazywać znaczenie wykraczające poza bezpośredni kontekst badania;
4. przedstawia jasno sformułowany problem badawczy, cel, ramy teoretyczne oraz odpowiednie podejście metodologiczne lub analityczne;
5. jest napisany zrozumiałym akademickim językiem angielskim i posiada strukturę umożliwiającą przeprowadzenie rzetelnej oceny naukowej;
6. spełnia podstawowe wymagania formalne i dotyczące zgłoszenia, określone w oficjalnym szablonie manuskryptu „Seminare” oraz w zakładce Sposób przygotowania manuskryptu;
7. jest zgodny z obowiązującymi zasadami etyki wydawniczej, rzetelności naukowej i transparentności, w tym z wymaganiami określonymi w obowiązkowych Statements, Polityce etyki wydawniczej oraz Polityce AI;
8. nie został wcześniej opublikowany i nie jest rozpatrywany przez inne czasopismo.

4.2. Kwalifikacja do publikacji

Po przeprowadzeniu zewnętrznej recenzji naukowej manuskrypt może zostać przyjęty do publikacji, jeżeli:

1. jego problem badawczy, cele, ramy teoretyczne oraz wkład naukowy są jasno określone;
2. metodologia lub podejście analityczne są właściwe, przejrzyste i odpowiednio uzasadnione;
3. argumentacja jest logicznie spójna i poparta odpowiednią literaturą naukową, dowodami, źródłami lub analizą;
4. wnioski wynikają z przedstawionego materiału i nie wykraczają poza uzyskane wyniki;
5. wnosi znaczący i możliwy do zidentyfikowania wkład w profil naukowy „Seminare”;
6. autorzy właściwie odnieśli się do uwag recenzentów i redaktorów;
7. poprawiona wersja manuskryptu spełnia standardy naukowe, językowe, formalne, etyczne, dostępności cyfrowej oraz redakcyjne czasopisma.

Ostateczną decyzję podejmuje Redaktor Naczelny lub – w przypadkach objętych sekcją 6 – wyznaczony niezależny redaktor prowadzący, na podstawie co najmniej dwóch niezależnych recenzji zewnętrznych oraz – jeżeli wymagano poprawek – poprawionej wersji manuskryptu i odpowiedzi autorów na uwagi recenzentów.

4.3. Podstawy odrzucenia

Manuskrypt może zostać odrzucony przed skierowaniem do zewnętrznej recenzji naukowej, jeżeli:

1. wykracza poza profil tematyczny „Seminare” określony w zakładce O czasopiśmie na stronie internetowej czasopisma;
2. nie zawiera wystarczająco jasno sformułowanego problemu badawczego lub możliwego do zidentyfikowania wkładu naukowego;
3. jeżeli ma charakter przede wszystkim empiryczny, techniczny, opisowy lub oparty na danych – nie wykazuje bezpośredniego i merytorycznego związku z edukacją, wychowaniem, formacją lub rozwojem dzieci, młodzieży oraz młodych dorosłych albo – w przypadku badań krajowych lub lokalnych – nie jest odpowiednio osadzony w międzynarodowej literaturze lub nie wykazuje znaczenia wykraczającego poza bezpośredni kontekst badania;
4. w istotnym stopniu nie spełnia wymagań formalnych lub redakcyjnych czasopisma, a autorzy nie usuwają braków wskazanych przez Redakcję;
5. jest napisany lub skonstruowany w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie rzetelnej oceny naukowej;
6. został wcześniej opublikowany, jest jednocześnie rozpatrywany przez inne czasopismo albo narusza zasady autorstwa lub prawa autorskie;
7. budzi poważne obawy dotyczące plagiatu, sfabrykowanych lub niewiarygodnych odniesień, integralności danych, autorstwa, zatwierdzenia etycznego, konfliktów interesów lub nieujawnienia wykorzystania narzędzi wspomaganych przez sztuczną inteligencję w przypadkach, gdy ujawnienie jest wymagane na mocy Polityki czasopisma dotyczącej sztucznej inteligencji.

Manuskrypt może zostać odrzucony po przeprowadzeniu zewnętrznej recenzji naukowej, jeżeli:

1. recenzenci wskażą zasadnicze słabości teoretyczne, metodologiczne, analityczne lub dowodowe;
2. manuskrypt nie wnosi wystarczająco oryginalnego lub znaczącego wkładu naukowego;
3. wnioski nie są odpowiednio uzasadnione materiałem badawczym, źródłami, dowodami lub argumentacją;
4. zidentyfikowanych braków nie można w rozsądny sposób usunąć w drodze korekty;
5. autorzy nie odnoszą się w wystarczającym stopniu do merytorycznych uwag recenzentów lub redaktorów;
6. dodatkowa recenzja potwierdza poważne zastrzeżenia dotyczące jakości naukowej lub rzetelności manuskryptu.

Redaktor prowadzący manuskrypt może przerwać jego procedowanie na każdym etapie, jeżeli pojawią się poważne wątpliwości dotyczące rzetelności badań, etyki wydawniczej, autorstwa, wiarygodności danych lub praw autorskich. Przed podjęciem takiej decyzji redaktor może skonsultować się z członkami Redakcji, którzy nie pozostają w konflikcie interesów.

5. Harmonogram procesu redakcyjnego

W przypadku manuskryptów zgłoszonych zgodnie z wymaganiami formalnymi, redakcyjnymi i etycznymi „Seminare” standardowy proces redakcyjny obejmuje następujące etapy:

1. Wstępna ocena redakcyjna – do 7 dni (1 tydzień)
   Redakcja, z wyłączeniem członków pozostających w konflikcie interesów, ocenia zgodność manuskryptu z profilem czasopisma oraz wymaganiami formalnymi, redakcyjnymi, językowymi i etycznymi.
2. Zewnętrzna recenzja naukowa – zazwyczaj do 56 dni (8 tygodni)
   Manuskrypt jest oceniany przez co najmniej dwóch niezależnych recenzentów zewnętrznych.
3. Decyzja redakcyjna po recenzjach – zazwyczaj w ciągu 7 dni (1 tydzień) od otrzymania ostatniej recenzji
   Na podstawie opinii recenzentów redaktor prowadzący manuskrypt podejmuje decyzję o przyjęciu manuskryptu, jego odrzuceniu, skierowaniu do korekty lub – jeżeli jest to konieczne – uzyskaniu dodatkowej recenzji zewnętrznej.
4. Korekty autorów i końcowa ocena redakcyjna – zazwyczaj do 14 dni (2 tygodnie)
   Jeżeli wymagane są poprawki, autorzy otrzymują zazwyczaj do 14 dni na poprawienie manuskryptu i przesłanie szczegółowej odpowiedzi na uwagi recenzentów i redaktorów. Następnie Redakcja, z wyłączeniem członków pozostających w konflikcie interesów, ocenia poprawiony manuskrypt i odpowiedzi autorów. Redaktor prowadzący manuskrypt ustala, czy manuskrypt może zostać przyjęty do publikacji, wymaga dalszych korekt lub recenzji, czy też powinien zostać odrzucony.
5. Profesjonalna redakcja języka angielskiego – do 28 dni (4 tygodnie)
   W celu zapewnienia odpowiedniej jakości językowej i czytelności publikowanych materiałów każdy zaakceptowany artykuł naukowy podlega profesjonalnej redakcji języka angielskiego.
6. Końcowe opracowanie redakcyjne i publikacja Online First – do 7 dni (1 tydzień)
   Po zakończeniu redakcji językowej redaktor prowadzący manuskrypt nadzoruje końcową kontrolę redakcyjną i przedpublikacyjną, nadanie lub weryfikację DOI oraz publikację artykułu w sekcji Online First na stronie internetowej czasopisma.

Szacunkowy standardowy czas od złożenia tekstu do publikacji w trybie Online First wynosi około 17 tygodni (119 dni).

Podane ramy czasowe dotyczą manuskryptów, które:

1. w chwili zgłoszenia spełniają wymagania „Seminare”;
2. przechodzą jedną rundę zewnętrznej recenzji naukowej;
3. są poprawiane i ponownie przesyłane w standardowym terminie określonym przez Redakcję.

Jeżeli wymagane są dodatkowe rundy recenzji lub korekt, proces redakcyjny może trwać dłużej.

Jeżeli w chwili zgłoszenia manuskrypt nie spełnia wymagań formalnych, redakcyjnych, językowych lub etycznych, zostaje zwrócony autorom do poprawy przed rozpoczęciem dalszego procedowania. Czas potrzebny na przygotowanie i przesłanie poprawionej wersji zależy od autorów i nie jest wliczany do standardowego czasu procesu redakcyjnego.

Opóźnienia spowodowane przez autorów, w tym nieterminowe przesłanie poprawionej wersji manuskryptu, niekompletne odpowiedzi na uwagi recenzentów, opóźniona akceptacja korekt językowych lub opóźnione uzupełnienie albo poprawienie wymaganych Statements lub dokumentów zgłoszeniowych, nie są wliczane do standardowego czasu procesu redakcyjnego.

Przypisanie artykułu Online First do konkretnego tomu i numeru może nastąpić w późniejszym terminie, zależnie od harmonogramu wydawniczego czasopisma. Nie wpływa to na datę pierwszej publikacji artykułu online, jego DOI ani publiczną dostępność.

6. Bezstronność i recenzja podwójnie anonimowa

Redakcja podejmuje odpowiednie działania w celu zapewnienia bezstronności, niezależności i rzetelności procesu recenzyjnego.

Manuskrypty, których autorem lub współautorem jest Redaktor Naczelny lub członek Redakcji, podlegają takim samym standardom redakcyjnym i recenzyjnym jak wszystkie pozostałe zgłoszenia; są jednak niezależnie prowadzone przez innego odpowiednio wykwalifikowanego redaktora, który nie pozostaje w konflikcie interesów. Jeżeli w Redakcji nie ma takiej osoby, wydawca wyznacza niezależnego zewnętrznego redaktora prowadzącego.

Autor będący redaktorem nie uczestniczy we wstępnej ocenie redakcyjnej, doborze ani zapraszaniu recenzentów, ocenie raportów recenzyjnych, dyskusjach redakcyjnych ani w podejmowaniu jakiejkolwiek decyzji dotyczącej manuskryptu, w tym decyzji podejmowanych po jego poprawieniu. Autor będący redaktorem nie uzyskuje dostępu do tożsamości recenzentów ani do poufnych obrad redakcyjnych dotyczących manuskryptu. Manuskrypt podlega standardowej procedurze recenzji podwójnie anonimowej stosowanej przez czasopismo, z udziałem co najmniej dwóch niezależnych recenzentów zewnętrznych.

Jeżeli manuskrypt zostanie przyjęty do publikacji, opublikowany artykuł zawiera informację redakcyjną wskazującą funkcję autora w Redakcji oraz potwierdzającą, że autor nie uczestniczył w procesie recenzyjnym ani w podejmowaniu żadnej decyzji redakcyjnej dotyczącej artykułu.

W przypadku manuskryptów objętych niniejszym postanowieniem zabezpieczenia te stosuje się przez cały proces redakcyjny i mają one pierwszeństwo przed wszelkimi ogólnymi zasadami podziału odpowiedzialności redakcyjnej zawartymi w innych częściach niniejszej procedury.

„Seminare” stosuje model recenzji podwójnie anonimowej, co oznacza, że:

1. recenzenci nie znają tożsamości autorów;
2. autorzy nie znają tożsamości recenzentów.

Autorzy podają w zgłaszanym manuskrypcie swoje imiona i nazwiska, afiliacje, identyfikatory ORCID oraz inne wymagane informacje zgodnie z oficjalnym szablonem „Seminare”. Przed skierowaniem manuskryptu do zewnętrznej recenzji Redakcja przygotowuje jego zanonimizowaną wersję i usuwa z pliku udostępnianego recenzentom informacje mogące ujawnić tożsamość autorów. Autorzy nie są zobowiązani do samodzielnej anonimizacji zgłaszanego manuskryptu.

Recenzenci są dobierani w sposób pozwalający uniknąć konfliktów interesów. W szczególności Redakcja zapewnia, w zakresie, w jakim jest to racjonalnie możliwe, brak:

1. bezpośredniej zależności instytucjonalnej pomiędzy autorami a recenzentami;
2. relacji hierarchicznej lub promotorskiej;
3. bliskiej relacji osobistej lub rodzinnej;
4. niedawnej i istotnej współpracy badawczej;
5. interesu finansowego, zawodowego lub innego, który mógłby wpływać na bezstronność recenzenta.

Recenzenci są zobowiązani do poinformowania Redakcji o każdym rzeczywistym lub potencjalnym konflikcie interesów oraz do odmowy przygotowania recenzji, jeżeli nie można zapewnić niezależnej oceny.

Autor zgłaszający manuskrypt może zwrócić się z prośbą, aby określona osoba nie była zapraszana do jego recenzowania. Prośba taka musi być odpowiednio uzasadniona. Redakcja rozpatruje wniosek i, jeżeli uzna przedstawione zastrzeżenia za zasadne, wyłącza wskazaną osobę z procesu recenzyjnego.

Tożsamość recenzentów jest traktowana jako poufna i nie jest ujawniana autorom ani nieupoważnionym osobom trzecim.

Recenzenci mogą korzystać z narzędzi sztucznej inteligencji (AI) w celu wsparcia odpowiednich aspektów procesu recenzji, zgodnie z Polityką czasopisma dotyczącą sztucznej inteligencji (AI), pod warunkiem, że takie wykorzystanie nie narusza poufności manuskryptu, niezależności osądu naukowego, integralności badań ani praw autorów. Nieopublikowane manuskrypty, ich fragmenty, raporty z recenzji ani inne materiały poufne nie mogą być przesyłane do zewnętrznych systemów AI, chyba że zapewniona jest odpowiednia ochrona poufności i danych, a takie wykorzystanie jest autoryzowane w ramach procesu redakcyjnego czasopisma. Recenzenci ponoszą pełną odpowiedzialność za swoje oceny i muszą niezależnie rozważyć i zweryfikować wszelkie wyniki wspomagane przez AI. Istotne wykorzystanie AI w przygotowaniu recenzji musi zostać ujawnione poufnie Redakcji, zgodnie z Polityką czasopisma dotyczącą sztucznej inteligencji (AI).

7. Kontrola oryginalności

Redakcja „Seminare” ocenia oryginalność zgłaszanych manuskryptów i może korzystać z systemu iThenticate lub innych odpowiednich narzędzi do wykrywania podobieństw, zależnie od dyscypliny i rodzaju materiału. Jest to zgodne z aktualnie opublikowaną polityką czasopisma dotyczącą kontroli oryginalności.

Kontrola oryginalności może obejmować weryfikację:

1. podobieństw do wcześniej opublikowanych prac;
2. nieoznaczonych lub niewłaściwie oznaczonych zapożyczeń tekstowych;
3. publikacji zduplikowanych lub redundantnych;
4. niewłaściwego ponownego wykorzystania przez autorów własnych wcześniej opublikowanych materiałów;
5. potencjalnie sfabrykowanych, niewiarygodnych lub niemożliwych do zweryfikowania źródeł;
6. innych przesłanek mogących wskazywać na naruszenie zasad etyki wydawniczej.

Raport podobieństwa nie jest automatycznie traktowany jako dowód plagiatu. Redakcja ocenia charakter, zakres i kontekst zidentyfikowanych podobieństw.

W przypadku pojawienia się poważnych wątpliwości Redakcja może:

1. zwrócić się do autorów o wyjaśnienie lub korektę;
2. zawiesić dalsze procedowanie manuskryptu;
3. odrzucić manuskrypt;
4. podjąć inne działania zgodne z Polityką etyki wydawniczej czasopisma oraz uznanymi standardami etyki publikacyjnej.

8. Formularz recenzji

Standardowy formularz recenzji stosowany przez „Seminare” jest dostępny do pobrania w dwóch formatach:

1. Artykuł badawczy – formularz recenzji – (kliknij, aby pobrać)
2. Artykuł recenzyjny – formularz recenzji – (kliknij, aby pobrać)