Opublikowane: 20.11.2026

Od widoczności do uznania? Veblenowska logika statusu w kulturze platform cyfrowych młodych dorosłych

Sylwia Jaskuła-Korporowicz Profil ORCID autora Sylwia Jaskuła-Korporowicz
Seminare. Poszukiwania naukowe
Dział: Artykuły
DOI https://doi.org/10.21852/sem.1910

Abstrakt

W artykule podjęto pytanie o to, w jaki sposób obrazy stylów życia, z którymi młodzi dorośli stykają się za pośrednictwem platform cyfrowych, mogą stawać się punktem odniesienia dla ich aspiracji i sądów o tym, co stanowi sukces. Celem artykułu jest wyjaśnienie zależności między prezentacją zasobów, widocznością przekazów kształtowaną przez platformy, uznaniem statusu społecznego i dążeniem do dorównania innym pod względem pozycji społecznej, a także określenie znaczenia tych zależności dla krytycznej edukacji medialnej. W analizie teoretycznej dokonano krytycznej rekonstrukcji pojęć Thorsteina Veblena oraz porównano i poddano syntezie pojęcia zaczerpnięte z literatury przedmiotu. Literaturę dobierano celowo, doprecyzowując dobór źródeł w miarę postępu analizy. W opracowanych ramach heurystycznych wyodrębniono zasoby, sposób ich prezentacji, widoczność przekazu kształtowaną przez platformy, jego społeczną interpretację, uznanie statusu oraz dążenie do dorównania innym pod względem pozycji społecznej. Zgodnie z główną tezą artykułu sama widoczność nie przesądza o statusie społecznym, a uznanie pozycji innej osoby nie oznacza jeszcze przyjęcia jej za punkt odniesienia dla własnych aspiracji. Zastosowanie tych ram do analizy wybranego badania empirycznego pozwala wskazać, które zależności znajdują oparcie w wynikach uzyskanych za pomocą przyjętych miar, a których wykazanie wymagałoby dodatkowych danych. Wkład artykułu w krytyczną edukację medialną polega na wskazaniu trzech powiązanych obszarów refleksji. Jakie wnioski można oprzeć na tym, co ukazuje dany przekaz? Czyje oceny sprawiają, że przedstawiony w nim styl życia zyskuje znaczenie jako wyznacznik statusu? Czy kryteria leżące u podstaw tych ocen powinny wyznaczać własne aspiracje odbiorcy? Zaproponowane ramy pozwalają analizować proces kształtowania się kryteriów sukcesu z uwzględnieniem nierównych warunków uczestnictwa w środowisku platform cyfrowych. Wnioski pedagogiczne mają charakter teoretyczny, a ich przydatność wymaga oceny w konkretnych kontekstach edukacyjnych.

Słowa kluczowe:

Thorstein Veblen, emulacja statusowa, konsumpcja na pokaz, platformowo organizowana widzialność, porównania społeczne, krytyczna edukacja medialna

Pobierz pliki

Zasady cytowania

Jaskuła-Korporowicz, S. (2026). Od widoczności do uznania? Veblenowska logika statusu w kulturze platform cyfrowych młodych dorosłych. Seminare. Poszukiwania Naukowe. https://doi.org/10.21852/sem.1910

Cited by / Share

Licencja

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.


Ta strona używa pliki cookie dla prawidłowego działania, aby korzystać w pełni z portalu należy zaakceptować pliki cookie.