Koniunkcja demokracji i gospodarki? Perspektywa Centesimus annus

Aniela Dylus

DOI: http://dx.doi.org/10.21697/csp.2017.21.1.05

Abstrakt


W artykule dokonana jest analiza relacji demokracji i gospodarki w perspektywie encykliki Jana Pawła II Centesimus annus. Powszechnie przyjmowana w latach ’90 XX w. teza o zależności kapitalizmu od demokracji jest obecnie kwestionowana. Z jednej strony nowe fenomeny polityczne jakimi są rosnące w siłę ruchy populistyczne czy alterglobalistyczne z drugiej zaś nowe zjawiska gospodarcze jak working poor, pojawienie się prekariatu oraz finansjalizacja gospodarki zmuszają do postawienia pytania o przyszłość państwa demokratycznego. Jego dotychczasowa formuła wydaje się już na wyczerpaniu, natomiast wciąż nie jest klarowne, w którym kierunku mogłaby nastąpić jej metamorfoza.

 



Słowa kluczowe


demokracja, kapitalizm, Centesimus annus, kryzys gospodarczy

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Antoszewski A. (2011), Demokracja i kryzys, „Zarządzanie Publiczne” nr 2-3.

Barber B. R. (2000), Globalny dżin, „Gazeta Wyborcza”, 1-2 lipca.

Bednarski M. (2015), Czas pracy w polskiej gospodarce. Ewolucja, jej przyczyny i konsekwencje zmian, [w:] Ł. Hardt, D. Milczarek-Andrzejewska (red.), Ekonomia jest piękna? Księga dedykowana Profesorowi Jerzemu Wilkinowi, Wyd. Naukowe Scholar, Warszawa.

Braun S., Geisler A. (Hrsg.) (2012], Die verstimmte Demokratie. Moderne Volksherrschaft zwischen Aufbruch und Frustration, VS Verlag für Sozialwissenschaften, Wiesbaden.

Brunkhorst H., Kettner M. (Hrsg.) (2000), Globalisierung und Demokratie. Wirtschaft, Recht, Medien, surkamp taschenbuch, Frankfurt a.M.

Crouch C. (2008), Postdemokratie, edition surkamp, Frankfurt a.M.

Dahrendorf R. (2008), Keiner fragt, was mit den Managermillionen geschieht, z (...) rozm. Bahners, P. Cam-mann A., „Frankfurter Allgemeine Zeitung” 10 października.

Dylus A. (2016a), Polityka w perspektywie etycznej i religijnej, Wyd. Naukowe UKSW, Warszawa.

Dylus A. (2016b), Gospodarka w perspektywie etycznej i religijnej, Wyd. Naukowe UKSW, Warszawa.

Frühbauer J., Wirtschaftsdemokratie. Sichtung eines programmatischen Begriffs, Köln („Kirche und Gesell-schaft“ Nr. 400).

Gabriel I. (2012), Erosion der Demokratie? Eine Problemanzeige, Köln („Kirche und Gesellschaft“ Nr. 394).

Habisch A., Hartmann M., Schmidt S., Wieland J. (Hrsg.) (2000), Globalisierung und Demokratie, LIT, Münster – Hamburg – London.

Hausner J. (2011), Demokracja i kryzys, „Zarządzanie Publiczne” nr 2-3.;

Höffe O. (2004), Wirtschaftsbürger, Staatsbürger, Weltbürger - politische Ethik im Zeitalter der Globalisie-rung, C. H. Beck, München 2004; Held D., Soziale Demokratie im globalen Zeitalter, Suhrkamp Verlag, Frankfurt am Main 2007; cyt. za: [Gabriel 2012: 13].

Huntington S. (1993), Trzecia fala demokratyzacji, [w:] Szczupaczyński J. (opr.), Elity, demokracja, wybory, Agencja Scholar, Warszawa.

Isensee J. (2003), Die vielen Staaten in der einen Welt - eine Apologie, „Zeitschrift für Staats- und Europawis-senschaften“, H. 1.

Jaroszyńska M. (2008), Czynniki rozwoju i zagrożenia demokracji w dobie globalizacji, [w:] Domagała M., Iwanek J. (red.), Demokracja w dobie globalizacji, t. 2, Aspekty teoretyczne, Wyd. Uniwersytetu Śląskiego, Katowice.

Krasnodębski Z. (2003), Demokracja peryferii, Wyd. słowo / obraz terytoria, Gdańsk.

Kreikebaum H. (1999), Arbeit – Zukunft der Arbeitsgesellschaft, [w:] Korff W. (red.), Handbuch der Wirt-schaftsethik, B. 4.1 (Konkrete Wirtschaftsethische Problemfelder. Arbeit - Schattenwirtschaft), Berlin Univer-sity Press, Gütersloh.

Kuź M. (2015), Globaliści vs. Lokaliści, „Internetowy Miesięcznik Idei” nr 3 (57).

Novak M. (2001), Duch demokratycznego kapitalizmu, Wyd. W drodze, Poznań.

Nowotarski B. (2011), Demokracja i kryzys, „Zarządzanie Publiczne” nr 2-3.

Piekutowski J., Ubóstwo jako lęk, „Więź” nr 3.

Polak E. (2008), Globalizacja a zagrożenia dla demokracji, [w:] Domagała M., Iwanek J. (red.), Demokracja w dobie globalizacji, t. 2, Aspekty teoretyczne, Wyd. Uniwersytetu Śląskiego, Katowice.

Rauscher A. (Hrsg.) (2007], Die fragile Demokratie – The Fragility od Democracy, Duncker & Humblot, Berlin.

Rifkin J. (2001), Koniec pracy. Schyłek siły roboczej na świecie i początek ery postrynkowej, Wyd. Dolnoślą-skie, Wrocław.

Rymsza M. (2015), Nowa kwestia społeczna?, „Więź” nr 3.

Saul J. R. (2006), Globalizacja dobiegła końca, „Europa” 28 października, nr 43 (dodatek do „Dziennika”); E. Thompson, Odkrycie świata na nowo, tamże.

Smolar A. (2011), Demokracja i kryzys, „Zarządzanie Publiczne” nr 2-3.

Standing G. (2015), Prekariat. Nowa niebezpieczna klasa, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2014, s. 65-73; cyt. za: [Bednarski 2015]

Stawrowski Z. (2008), Niemoralna demokracja, Wyd. Ośrodek Myśli Politycznej, Wyższa Szkoła Europejska im. Józefa Tischnera, Kraków.

Surdykowska B. (2007), Związki zawodowe w świecie elastycznego zatrudnienia, „Dialog” nr 3.

Sztumski J. (2008), Szanse i zagrożenia demokracji w XXI wieku, [w:] Domagała M., Iwanek J. (red.), Demokra-cja w dobie globalizacji, t. 2, Aspekty teoretyczne, Wyd. Uniwersytetu Śląskiego, Katowice.

Thielmann U. (2011), Das Ende der Demokratie, „Wirtschaftsdienst“ Nr. 12.

Zięba M. (2016), Papieska ekonomia. Kościół – rynek – demokracja, Wyd. Znak., Kraków.

Zwoliński A. (2010), Dylematy demokracji, Wyd. WAM, Kraków.

Jan Paweł II (2001),Globalizacja i etyka, „Więź” nr 10.