WZORCE FUNKCJONOWANIA RODZINY POCHODZENIA A INTELIGENCJA EMOCJONALNA MŁODYCH DOROSŁYCH

EWA KOROL

DOI: http://dx.doi.org/10.21697/sp.2015.15.01.02

Abstrakt


W artykule opisano badania dotyczące związku między poziomem ogólnej inteligencji emocjonalnej oraz poszczególnych jej składników u młodych dorosłych a wzorcami ich funkcjonowania w rodzinach pochodzenia. Analizą metodologiczną objęto wyniki uzyskane od 121 osób (72 kobiet i 49 mężczyzn) w wieku 21–26 lat. Dla potrzeb niniejszej pracy rodzina rozumiana jest zgodnie z uję- ciem systemowym, inteligencja emocjonalna zaś zgodnie z modelem zdolnościowym. W związku z tym w badaniu wykorzystano następujące metody badawcze: Skale oceny rodziny (SOR), Popularny kwestionariusz inteligencji emocjonalnej (PKIE) oraz ankietę własną. Jak pokazały wyniki, istnieją zależności między określonymi wzorcami funkcjonowania rodziny pochodzenia młodych dorosłych a ich ogólnym poziomem inteligencji emocjonalnej oraz jej poszczególnymi zdolnościami.

Słowa kluczowe


inteligencja emocjonalna; wzorce funkcjonowania rodziny; znaczenie rodziny pochodzenia

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Bar-On, R. (2006). The Bar-On model of emotional-social intelligence (ESI) Psicothema, 18, 1–28.

Bennett, D. S., Bendersky, M., Lewis, M. (2005). Antecedents of emotion knowledge: Predictors of individual differences in young children. Cognition and Emotion, 49, 375–396.

Bhatia, G. (2012). A study of family relationship in relation to emotional intelligence of the students of secondary level. International Journal of Scientific and Research Publications, 2(12), 1–5.

Bradshaw, J. (1994). Zrozumieć rodzinę. Rewolucyjna droga odnalezienia samego siebie. Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Psychologii Zdrowia i Trzeźwości.

Braun-Gałkowska, M. (2008). Psychologia domowa. Lublin: Wydawnictwo KUL.

Cherniss, C. (2000). Emotional intelligence: What it is and why it matters? Psychology, 15, 1–14.

Cudak, H. (2007). Znaczenie rodziny w rozwoju i wychowaniu małego dziecka. Warszawa: Polskie Towarzystwo Psychologiczne.

de Barbaro, M. (1999). Struktura rodziny. W: B. de Barbaro (red.), Wprowadzenie do systemowego rozumienia rodziny (s. 45–55). Kraków: Collegium Medicum UJ.

Dunn, J., Brown, J. (1994). Affect expression in the family, children’s understanding of emotions, and their interactions with others. Merrill-Palmer Quarterly, 40, 120–137.

Eisenberg, N., Cumberland, A., Spinrad, T. L. (1998). Parental socialization of emotion. Psychological Inquiry, 9, 241–273.

Eisenberg, N., Zhou, Q., Spinrad, T. L., Valiente, C., Fabes, R. A., Liew, J. (2005). Relations among positive parenting, children’s effortful control, and externalizing problems: A three-wave longitudinal study. Child Development, 76(5), 1055–1071.

Field, D. (1999). Osobowości rodzinne. Warszawa: Oficyna Wydawnicza: „Logos” (wyd. 2).

Fitness, J. (2001). Emotional intelligence and intimate relationship. W: J. Ciarrochi, J. P. Forgas, J. D. Mayer (red.), Emotional intelligence in everyday life. A scientific inquiry (s. 98–112). Philadelphia: Psychology Press.

Frydrychowicz, S. (2003). Komunikacja interpersonalna w rodzinie a rozwój dorosłych. W: B. Harwas-Napierała (red.), Rodzina a rozwój człowieka dorosłego (s. 101–122). Poznań: Wydawnictwo Naukowe: UAM.

Goleman, D. (1995). Inteligencja emocjonalna. Poznań: Media Rodzina. Grzesiuk, L., Jakubowska, U. (2005). Terapia systemowa. W: L. Grzesiuk (red.), Psychoterapia. Teoria (s. 189–197). Warszawa: ENETEIA.

Guastello, D. D., Guastello, S. J. (2003). Androgyny, gender role behavior and emotional intelligence among college students and their parents. Sex Roles: A Journal of Research, 49, 663–673.

Harwas-Napierała, B. (2006). Komunikacja interpersonalna i jej kształtowanie jako istotny wymiar jakości życia rodzinnego. W: T. Rostowska (red.), Jakość życia rodzinnego. Wybrane zagadnienia (s. 29–42). Łódź: WSI.

Hodgins, H. S., Belch, C. (2000). Interparental violence and nonverbal abilities. Journal of Nonverbal Behavior, 24, 3–24.

Jarosz, E., Wysocka, E. (2006). Diagnoza psychopedagogiczna. Podstawowe problemy i rozwiązania. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Żak.

Kaleta, K. (2011). Rodzinne uwarunkowania społecznego funkcjonowania jednostek w świetle teorii Minuchina i Bowena. Roczniki Psychologiczne, 14, 141–158.

Knopp, K. A. (2010). Inteligencja emocjonalna oraz możliwości jej rozwijania u dzieci i młodzieży. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.

Kowalik-Olubińska, M. (2005). Społeczno-edukacyjne konteksty rozwoju inteligencji emocjonalnej dziecka. Psychologia Rozwojowa, 10(1), 19–28.

Kriegelewicz, O. (2005). Inteligencja emocjonalna a zadowolenie ze związków i strategie rozwiązywania konfliktów małżeńskich. Przegląd Psychologiczny, 48(4), 431–452.

Leopold, M. A. (2000). Życie rodzinne a kompetencje emocjonalne dziecka. Edukacja i Dialog, 4, 15–20.

Manuel, M. P. (2002). Parental inducement of emotional intelligence. Imagination, Cognition Personality, 18(1), 3–23.

Margasiński, A. (2009). Skale Oceny Rodziny. Polska adaptacja FACES IV Davida H. Olsona. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych.

Martowska, K. (2009). Inteligencja emocjonalna licealistów a oddziaływania wychowawcze rodziców. Ruch Pedagogiczny, 3/4, 55–69.

Martowska, K. (2012). Psychologiczne uwarunkowania kompetencji społecznych. Warszawa: Liberi Libri.

Maruszewski, T., Ścigała, E. (1998). Emocje, aleksytymia, poznanie. Poznań: Wydawnictwo Fundacji Humaniora.

Matczak, A. (2007). Poznaj swoje emocje. Psychologia w Szkole, 4, 25–32.

Matczak, A., Jaworowska, A. (2001). Kwestionariusz Inteligencji Emocjonalnej INTE. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych.

Matczak, A., Jaworowska, A. (2009). Popularny Kwestionariusz Inteligencji Emocjonalnej PKIE. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych.

Mayer, J. D., Salovey, P. (1999). Czym jest inteligencja emocjonalna? W: P. Salovey, D. J. Sluyter (red.), Rozwój emocjonalny a inteligencja emocjonalna (s. 21–69). Poznań: Dom Wydawniczy Rebis.

Mayer, J. D., Salovey, P., Caruso, D. (2008). Emotional intelligence: new ability or eclectic traits? American Psychologist, 63, 503–517.

Morris, A. S., Silk, J. S., Steinberg, L., Myers, S. S, Robinson, L. R. (2007). The role of the family context in the development of emotion regulation. Social Development, 16(2), 361–388.

Nastas, L. E., Sala, K. (2011). Adolescents’ emotional intelligence and parental styles. Procedia. Social and Behavioral Sciences, 33, 478–482

Nęcka, E. (2003). Inteligencja. Geneza. Struktura. Funkcje. Gdańsk: GWP.

Nixon, C., Watson, A. (1999). Adolescence: The mediating and moderating roles of self-efficacy beliefs. Merrill-Palmer Quarterly, 47(2), 165–187.

Olson, D. H., Gorall, D. (2003). Circumplex model of marital and family systems. W: F. Walsh (red.), Normal Family Processes (wyd. 3, s. 514–547). New York: Guilford.

Olson, D. H. (2006). FACES IV and The Circumplex Model. Minnesota: Life Innovations. [online], [Dostęp: 24.02.2015].

Olson, D. H. (2011). FACES IV and The Circumplex Model: validation study. Journal of Marital & Family Therapy, 3(1), 64–80.

Palmer, B., Donaldson, K., Stough, C. (2002). Emotional intelligence and life satisfaction. Personality and Individual Differences, 33 (7), 1091–1100.

Pearson, E., Rao, N. (2003). Socialization goals, parenting practices, and peer competence in Chinese and English preschoolers. Early Childhood Development and Care, 173, 131–146.

Perlman, S. B., Camras, L. A., Pelphery, K. A. (2008). Physiology and functioning parent’s vagal tone, emotion socialization, and children’s emotion knowledge. Experimental Child Psychology, 100(4), 308–315.

Piekarska, J. (2009). The role of personality and child-parent dialogue in the development of emotional competence. W: A. Matczak (red.), Determinants of social and emotional competencies (s. 67–86). Warszawa: Wydawnictwo UKSW.

Plopa, M. (2008). Psychologia rodziny. Teoria i badania. Elbląg: Wydawnictwo Naukowe EUH-E.

Radochoński, M. (2003). Rodzina dysfunkcjonalna a zdrowie psychiczne i somatyczne jednostki. W: B. Harwas-Napierała (red.), Rodzina a rozwój człowieka dorosłego (s. 149–185). Poznań: Wydawnictwo Naukowe: UAM.

Rostowska, T. (2008). Małżeństwo, rodzina, praca a jakość życia. Kraków: Wydawnictwo Impuls.

Saarni, C. (1999). Kompetencja emocjonalna i samoregulacja w dzieciństwie. W: P. Salovey, D. J. Sluyter (red.), Rozwój emocjonalny a inteligencja emocjonalna (s. 75–125). Poznań: Rebis.

Schutte, N. S., Malouff, J. M. (2011). Emotional intelligence mediates the relationship between mindfulness and subjective well-being. Personality and Individual Differences, 50, 1116–1119.

Suchańska, A. (1999). Wprowadzenie do wydania polskiego. W: P. Salovey, D. J. Sluyter (red.), Rozwój emocjonalny a inteligencja emocjonalna (s. 20–21). Poznań: Rebis.

Śmieja, M., Orzechowski, J. (2008). Inteligencja emocjonalna: fakty, mity, kontrowersje. Warszawa: PWN.

Zewnętrzne odnośniki

  • Obecnie brak jakichkolwiek odnośników.